Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Trong số các vụ việc được làm rõ, gây bức xúc trong dư luận là Trường THCS Minh Tân (Thủy Nguyên) với tổng số thu hơn 10 triệu đồng/học sinh. Tiếp đó là Trường tiểu học Đặng Cương (An Dương) với tổng số các khoản thu gần 10 triệu đồng/học sinh. Trong khi các ngành chức năng cùng chính quyền các địa phương đang kiểm tra, xem xét, xử lý kỷ luật lãnh đạo các trường học trên, lại thêm 1 trường học nữa góp mặt vào danh sách lạm thu là Trường tiểu học Tân Dương (cùng huyện Thủy Nguyên) với hàng chục khoản thu đối với học sinh lớp 1 lên tới gần 7 triệu đồng/học sinh.

Trong những khoản thu của Trường tiểu học Tân Dương, trừ những khoản thu phục vụ trực tiếp học sinh gồm: quần áo đồng phục, sách vở đã được phụ huynh đồng thuận, còn hàng chục khoản thu khác, trong đó có 2 khoản thu xã hội hóa giáo dục để mua máy tính, máy chiếu phòng học tiếng Anh, quạt điện, hỗ trợ bàn ghế, bảng, tủ, phòng học đạt chuẩn...(1,5 triệu đồng/ học sinh) và 1 khoản thu hỗ trợ cơ sở vật chất (300 nghìn đồng/học sinh) chưa được toàn thể phụ huynh đồng tình.

Được biết, sau khi phụ huynh có ý kiến không đồng tình với việc thu quá nhiều, Trường tiểu học Tân Dương trả lại phụ huynh 2 khoản thu xã hội hóa giáo dục gồm 1,5 triệu đồng. Bởi 2 khoản thu này đều là hỗ trợ cơ sở vật chất, trong khi nhà trường đã “vẽ” ra 1 khoản thu 300 nghìn đồng/ học sinh rồi. Tuy nhiên, theo Trưởng Phòng GD-ĐT huyện Thủy Nguyên Bùi Thế Hiệp lý giải, cái sai của nhà trường chỉ là chưa phổ biến, giải thích đầy đủ về nội dung các khoản thu xã hội hóa giáo dục để phụ huynh biết, dẫn đến việc một số phụ huynh chưa đồng tình.

Trước đó, Bộ GD-ĐT, UBND huyện Thủy Nguyên và UBND huyện An Dương thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra phản ánh của người dân về việc lạm thu tại các trường học nói trên. Hiệu trưởng Trường THCS Minh Tân và hiệu trưởng Trường tiểu học Đặng Cương bị tạm đình chỉ công tác 15 ngày. Mới đây, UBND huyện Thủy Nguyên công bố hình thức kỷ luật cảnh cáo đối với hiệu trưởng Trường THCS Minh Tân do những vi phạm trong việc thu đầu năm học. Đối với hiệu trưởng Trường tiểu học Đặng Cương, sau khi đoàn kiểm tra phát hiện nhiều sai phạm, UBND huyện An Dương quyết định tạm đình chỉ hiệu trưởng thêm 15 ngày.

Xử lý nghiêm để chống tái diễn

Trong các khoản thu gây tranh cãi của các trường học trên, khoản thu xã hội hóa giáo dục bị nhiều phụ huynh không đồng tình bởi số tiền lớn, trong khi phụ huynh chưa rõ về mục đích thu. Khoản tiền mua đồng phục học sinh cũng chưa được các phụ huynh đồng thuận cao.

Theo quy định của Bộ GD-ĐT và hướng dẫn của Sở GD-ĐT những năm qua, các trường học muốn vận động phụ huynh đóng góp xây dựng cơ sở vật chất hoặc mua sắm trang thiết bị phải xin ý kiến cơ quan quản lý cấp trên (UBND quận, huyện và Sở GD-ĐT) và có sự đồng thuận của Ban đại diện cha mẹ học sinh nhà trường. Tiếp đó, các trường học lập kế hoạch, dự trù kinh phí cho từng hạng mục cụ thể. Sau khi hoàn thành công việc, phải niêm yết công khai, quyết toán kinh phí huy động và kết quả với Ban đại diện cha mẹ học sinh và Hội đồng giáo dục. Cũng theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT, việc thu tiền xã hội hóa giáo dục là tự nguyện, tránh cào bằng, “bổ đầu” học sinh. Thực tế tại nhiều trường học, khoản thu này đều được hiểu là bắt buộc, thu đồng đều tất cả mọi học sinh.

Đối với việc mặc đồng phục học sinh, cách đây 3 năm học, Bộ GD-ĐT cũng có công văn hướng dẫn việc này. Theo đó, việc may, mặc đồng phục trong trường phổ thông phải được sự đồng ý của Hội đồng sư phạm nhà trường và thống nhất với Ban đại diện cha mẹ học sinh. Các trường học không bắt buộc học sinh phải mặc đồng phục hằng ngày đến trường. Ở những nơi có điều kiện thì chỉ cần quy định học sinhmặc đồng phục một buổi/tuần vào ngày phù hợp. Mẫu đồng phục của nhà trường phải đơn giản, ổn định, dễ tìm mua hoặc may. Để hạn chế khó khăn cho người dân, các trường học không tự ý thay đổi mẫu đồng phục. Thực tế, quy định này không được các trường học thực hiện.

Một số khoản thu tự nguyện khác bị các trường học thu theo kiểu “vống” lên, cao hơn so với thực tế, cũng khiến phụ huynh lao đao. Đó là các khoản tiền phô tô giấy thi, giấy kiểm tra; sổ liên lạc điện tử; thuê tạp vụ lao công, bảo vệ... Tiền phô tô giấy kiểm tra, giấy thi, nhiều trường thu 20 nghìn đồng/học sinh/năm. Thế nhưng Trường THCS Minh Tân thu 120 nghìn đồng/học sinh/ năm là quá nhiều.

Để xảy ra việc lạm thu, lãnh đạo một số trường đã không tuân thủ các văn bản chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT về hướng dẫn thu đầu năm học. Người dân yêu cầu, ngành GD-ĐT và các địa phương cần vào cuộc tích cực, xử lý nghiêm khắc các cá nhân vi phạm để những năm học tới, tình trạng lạm thu không tái diễn.

Bích Hạnh