Hải sản khô - chưa yên tâm về chất lượng

Hải sản khô không được che đậy, bảo quản sơ sài trong túi ni-lông.

Tại Hải Phòng, hải sản khô là thực phẩm phổ biến. Dạo quanh bất cứ khu chợ nào, như chợ Tam Bạc (quận Hồng Bàng), chợ Lương Văn Can (quận Ngô Quyền), chợ Cát Bi (quận Hải An)… người tiêu dùng dễ dàng tìm mua các sản phẩm này. Tại chợ trên phố Nguyễn Khuyến (quận Ngô Quyền), có riêng khu vực chuyên bán hải sản khô với đủ chủng loại, giá tiền. Từ các sản phẩm bình dân như: Cá chỉ vàng, cá mai, cá đuối, cá thu, tôm, mực cho đến các sản phẩm cao cấp như tôm sú, hải sâm… Ngoài hải sản phơi một nắng, hai nắng, còn có sản phẩm ăn liền được tẩm gia vị cũng được khá nhiều người ưa chuộng như: Mực, cá tẩm ớt, mực khô xé sợi... Theo quan sát, so với các thực phẩm tươi sống khác như thịt lợn, thịt gà, giá các loại hải sản khô khá cao. Cụ thể, cá thu được bán với giá 150.000-200.000 đồng/kg; cá chỉ vàng khô loại thường 200.000 đồng/kg, loại tẩm ướp gia vị, ướp vừng giá 220.000 - 250.000 đồng/kg; mực khô dao động từ 500.000-850.000 đồng/kg...

Chị Nguyễn Thị Mai, ở phố Lê Lợi (quận Ngô Quyền) chia sẻ: Gia đình chị thường xuyên mua tôm khô về nấu canh, hoặc mua cá thu khô dự trữ để sử dụng trong những ngày mưa vì tiện dụng, ăn lại ngon miệng. Khi có khách đến Hải Phòng chơi, hoặc đi chơi xa, chị đều mua hải sản khô làm quà.

Bác Đào Thu Hoa, chủ sạp hàng bán đồ khô trên phố Nguyễn Khuyến (quận Ngô Quyền) cho biết: Khách du lịch đến Hải Phòng thường chọn hải sản khô như đặc sản của thành phố. Có những ngày gặp đoàn khách, bác bán hơn trăm cân là mực và các loại cá khô cho khách đem về làm quà hoặc đi biếu. Các loại này dễ bảo quản để cả năm ngoài nhiệt độ thường cũng không biến chất.

“Để cả năm không hỏng”

Sản phẩm hút khách là vậy, song cách bảo quản sản phẩm khá sơ sài, nguồn gốc cũng không rõ ràng. Phần lớn hàng hóa được người bán tự đóng gói trong các túi nilon, bao bì in tên sản phẩm kèm theo dòng quảng cáo và số điện thoại liên hệ để đặt hàng. Các thông tin cảnh báo về vệ sinh an toàn thực phẩm, hướng dẫn sử dụng, bảo quản… không có. Nhiều sản phẩm bán theo cân được đựng trong các thùng xốp không được che chắn cẩn thận. Ngay cả những ngày mưa, nhiều mặt hàng vẫn được bày “lộ thiên” không che đậy, cạnh các vũng nước rất mất vệ sinh. Trước đây, ở mỗi cửa hàng bán hải sản khô thường để một cây quạt nan, túi bóng đựng nước để đuổi ruồi. Nhưng hiện nay hầu như không còn cửa hàng nào làm việc này và cũng rất ít ruồi, kiến bám quanh sạp hàng hóa.

Người bán hàng luôn khẳng định “Hàng khô để cả năm không hỏng” và sản phẩm họ bán là của cơ sở sản xuất uy tín từ quận Đồ Sơn, huyện đảo Cát Hải hoặc từ tỉnh Quảng Ninh… Nhưng khi hỏi về các giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của các mặt hàng thì người bán hàng đều lảng tránh hoặc trả lời là hàng sơ chế lấy theo mối người dân đi biển nên không có giấy tờ, nhãn mác.

Anh Hồ Văn Hải, ngư dân chuyên làm cá khô tại phường Ngọc Xuyên (quận Đồ Sơn) cho biết: Các loại cá để làm cá khô sau khi đánh bắt từ biển lên sơ chế sạch, tẩm muối, phơi khô trong nắng to từ 4-5 ngày có thể đem bán. Thời gian bảo quản hải sản khô trong ngăn mát tủ lạnh từ 2-3 tháng. Nếu muốn để lâu hơn phải bọc túi bóng và giấy báo kín rồi bảo quản trong ngăn đá của tủ lạnh. Để ở nhiệt độ thường, độ ẩm cao chỉ từ 2-3 tuần, cá sẽ bị ẩm, mốc. Không thể có chuyện cá khô để ở nhiệt độ thường cả năm không hỏng, trừ khi được tẩm ướp thêm các loại hóa chất. Thời gian sử dụng tốt nhất sau khi mua là 1-2 tháng bởi trong thời gian này cá sẽ giữ mùi vị ngon nhất.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Thành, phụ trách Trung tâm Y học gia đình – Bệnh viện đại học Y dược Hải Phòng cho biết: Các loại động vật sau một giờ chết là phân hủy, tạo ra chất độc. Nếu bảo quản không tốt, lượng chất độc này càng nhiều, người ăn sẽ bị dị ứng. Các sản phẩm hải sản khô nếu sử dụng chất bảo quản không đúng quy định, nồng độ cao sẽ gây các bệnh về đường tiêu hóa, viêm ruột…Bởi thế, người dân nên lựa chọn các sản phẩm hải sản khô có nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng rõ ràng. Cách tốt nhất nên bảo quản hải sản khô trong ngăn đá tủ lạnh.

Theo quy định tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP của Chính phủ về nhãn hàng hóa, hải sản khô là hàng hóa buộc phải có nhãn mác theo quy định, thể hiện tên hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, địa chỉ nơi chịu trách nhiệm sản xuất và các nội dung khác tùy tính chất hàng hóa. Hiện, Hải Phòng đang xây dựng thương hiệu mặt hàng hải sản khô làn đặc sản của thành phố Cảng. Cơ quan quản lý thị trường, Sở Y tế, chính quyền cơ sở tăng cường kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ của các loại hải sản khô trên thị trường, bảo đảm an toàn sức khỏe người tiêu dùng, xây dựng thương hiệu đặc sản Hải Phòng đủ tiêu chuẩn chất lượng, tạo lòng tin cho du khách.

Tuệ Minh