Thận trọng giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án Sân bay Long Thành

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) phát biểu thảo luận tổ sáng 27-10.

Trước khi thảo luận tổ, đại biểu Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông- Vận tải Nguyễn Văn Thể, theo tiến độ dự kiến, Báo cáo Nghiên cứu khả thi của Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ được hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét thông qua vào năm 2019 nên cần sớm triển khai giải phóng mặt bằng (GPMB), bàn giao Chủ đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đáp ứng tiến độ theo Nghị quyết số 94/2015/QH13. Trường hợp GPMB sau khi Báo cáo Nghiên cứu khả thi dự án được phê duyệt, việc triển khai các bước tiếp theo sẽ phụ thuộc tiến độ bàn giao mặt bằng nên có thể sẽ kéo dài, chưa kể kinh phí GPMB tăng do biến động giá thị trường và đời sống của người dân, hoạt động của các doanh nghiệp, cơ quan trong vùng dự án sẽ tiếp tục gặp thêm nhiều khó khăn.

Tại Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, tổng mức đầu tư Dự án thành phần này khoảng 23 nghìn tỷ đồng nhưng hiện vốn ngân sách nhà nước mới bố trí được 5 nghìn tỷ đồng. Có ý kiến cho rằng, với lượng vốn ngân sách được bố trí, khó tiến hành thu hồi đất một lần theo tinh thần Nghị quyết 94, do vậy, cần phân kỳ nhiều giai đoạn để thực hiện GPMB. Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế nhận thấy, Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được chia làm 3 giai đoạn thực hiện trong thời gian rất dài (riêng giai đoạn 1 đến năm 2025 mới hoàn thành, các giai đoạn sau có thể thực hiện trong nhiều năm). Việc thu hồi đất một lần cho toàn bộ dự án có thể hiểu là tiến hành thu hồi đất, GPMB cho cả 3 giai đoạn không phụ thuộc vào tiến độ của các giai đoạn sau. Để bảo đảm thực hiện theo đúng tinh thần Nghị quyết 94 là thu hồi đất một lần, sớm ổn định cuộc sống, sản xuất của người dân, Ủy ban Kinh tế tán thành đề xuất của Chính phủ, đề nghị Quốc hội bố trí bổ sung vốn cho dự án từ nguồn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 để bảo đảm đủ kinh phí thực hiện.

Thảo luận tổ, nhiều đại biểu băn khoăn về nguồn kinh phí 23.000 tỷ đồng rất lớn, lấy ở đâu, bố trí như thế nào để phục vụ dự án. Các ý kiến đều cho rằng, GPMB, tái định cư sân bay Long Thành sẽ rất phức tạp, vì thế phải có cam kết rõ ràng, cả hệ thống phải vào cuộc, tránh tình trạng dân khiếu kiện, mất trật tự an toàn xã hội.

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) đồng ý nguyên tắc đền bù GPMB một lần, nếu chia giai đoạn trong khi chính sách đất đai thường xuyên điều chỉnh, biến động sẽ gặp rất nhiều khó khăn, hệ lụy. Do đó, phải tìm mọi cách lo đủ kinh phí cũng như xây dựng khu tái định cư. Tuy nhiên, đại biểu chưa đồng tình phương án xây dựng khu tái định cư theo khung phát triển một đô thị, bởi đây là dự án di dân lớn nhất từ trước tới nay, phần lớn người dân là lao động nông nghiệp, có nhiều phong tục tập quán khác nhau nên cần thiết có các mô hình tái định cư phù hợp, chú trọng tập quán người dân nông thôn. Cùng với đó, nghiên cứu xây dựng các công trình tín ngưỡng, tôn giáo, nghĩa trang phù hợp, gắn với cộng đồng dân cư.

Bảo đảm sự cạnh tranh công bằng, minh bạch

Thảo luận về dự án Luật Cạnh tranh (sửa đổi), nhiều đại biểu đánh giá: nhìn toàn bộ quá trình thực hiện luật này trong thời gian qua, nhiều quy định của luật vẫn đứng bên lề, chưa xử lý được nhiều vụ việc cạnh tranh không lành mạnh. Vì vậy, việc sửa đổi lần này phải nghiên cứu kỹ thị trường, hoạt động kinh doanh hiện nay để đưa ra những quy định có tính thực tiễn và khả thi. Ban soạn thảo cần lưu ý các nội dung liên quan đến vấn đề hội nhập và các cam kết quốc tế Việt Nam tham gia để bảo đảm sự cạnh tranh công bằng, minh bạch giữa các thành phần kinh tế và các loại hình doanh nghiệp. Các đại biểu quan tâm nhiều về trách nhiệm quản lý nhà nước về cạnh tranh và mô hình Cơ quan cạnh tranh quốc gia; chính sách của Nhà nước về cạnh tranh; thỏa thuận hạn chế cạnh tranh; về lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền…

Lo phình biên chế khi thành lập lực lượng kiểm ngư

Thảo luận về dự thảo Luật Thủy sản sửa đổi, nhiều ý kiến lo ngại việc thành lập lực lượng kiểm ngư sẽ làm phình thêm bộ máy.

Một số đại biểu tán thành thành lập kiểm ngư trung ương và kiểm ngư cấp tỉnh ở các tỉnh, thành phố có biển, nhưng phải bảo đảm không phình bộ máy…

Tuy nhiên, theo đại biểu Phạm Minh Chính (Quảng Ninh), Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, bộ máy đang ngày càng phình to, trong khi cả nước đang thực hiện tinh giản bộ máy, cần làm rõ hơn về lực lượng kiểm ngư, kiểm ngư trung ương, kiểm ngư địa phương, cơ chế vận hành như thế nào, phối hợp với các cơ quan liên quan ra sao… Vì khi thành lập sẽ phải có bộ máy, có con người, kinh phí hoạt động, trang thiết bị hoạt động…

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) cũng cho rằng, luật không nên làm phình thêm bộ máy, đi ngược lại tinh thần của Nghị quyết Trung ương về tinh giản bộ máy."Kết quả giám sát cho thấy 18 dự án luật làm phình bộ máy rất đáng suy nghĩ. Báo cáo của Chính phủ không hề nói rõ về vấn đề này. Giải thích việc thành lập sẽ không làm tăng thêm biên chế là không thuyết phục"- theo đại biểu Nguyễn Sỹ Cương.

Đại biểu Nguyễn Việt Thắng (Bến Tre), nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản, nay là Chủ tịch Hội nghề cá Việt Nam, nêu quan điểm Luật Thủy sản cần thể hiện rõ tinh thần phát triển ngành thủy sản hướng ra biển khơi, gắn liền với quốc phòng- an ninh. Muốn thế, chính sách của Nhà nước đối với phát triển thủy sản phải bảo đảm tái tạo nguồn lợi thủy sản, xây dựng khu neo đậu trú bão cho tàu thuyền, xây dựng hạ tầng vùng nuôi thủy sản...

Về giao, cho thuê khu vực biển để nuôi trồng thủy sản, đại biểu Nguyễn Thanh Hiền (Nghệ An) và một số đại biểu khác cho rằng, để bảo đảm an ninh, chủ quyền quốc gia, cần cân nhắc kỹ. Theo đó, dự án nuôi trồng thủy sản phải được thẩm định kỹ, nhất là khi cho tổ chức, người nước ngoài thuê. Nhiều ý kiến đề nghị có chính sách để bảo vệ ngư dân trước sự xâm hại của tàu cá nước ngoài.