Vẫn quá nhiều cục, vụ

Đó là vì bộ máy ở các đơn vị này còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, số đầu mối đơn vị hành chính tăng, tỷ lệ cán bộ lãnh đạo tăng... Báo cáo giám sát của Quốc hội cho thấy, cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ vẫn phổ biến theo mô hình truyền thống gồm tổng cục, cục, vụ, văn phòng, thanh tra, đơn vị sự nghiệp công lập. Trong tổng cục cũng có cục, vụ, văn phòng, đơn vị sự nghiệp công lập. Trong cục, vụ, văn phòng có các chi cục, phòng, ban…. Trong xử lý công việc, một nội dung chuyên môn do chuyên viên xử lý để được báo cáo lên Bộ trưởng thường phải trải qua các quy trình: Chuyên viên soạn thảo- Phó trưởng phòng- Trưởng phòng- Phó vụ trưởng- Vụ trưởng cho ý kiến- Thứ trưởng duyệt văn bản- Bộ trưởng xử lý, ký văn bản (ở những đơn vị cấp tổng cục thì trước khi trình Thứ trưởng còn phải thêm quy trình xin ý kiến của Phó tổng cục trưởng, Tổng cục trưởng). Giữa quy trình này có thể còn phải tổ chức họp, bàn. Tương tự như vậy, chỉ đạo của Bộ trưởng để xuống đến người trực tiếp thực hiện có khi cũng phải trải qua nhiều tầng nấc, làm cho việc xử lý mất nhiều thời gian.

Số đơn vị có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản riêng trực thuộc các bộ rất lớn, gồm 198 đơn vị/22 bộ, cơ quan ngang bộ (bao gồm tổng cục, cục và văn phòng), dẫn đến tình trạng “bộ trong bộ”, các lĩnh vực công tác bị chia nhỏ, cắt khúc, thiếu tính bao quát chung. Tổ chức bộ máy hành chính trở nên cồng kềnh, nhiều tầng nấc trung gian. Trong 5 năm (2011 - 2016), số đơn vị hành chính thuộc bộ, cơ quan ngang bộ tuy có sắp xếp, điều chỉnh ở từng cơ quan nhưng xét về tổng thể số lượng đầu mối các đơn vị hành chính vẫn tăng 28 đơn vị (năm 2011: 418 đơn vị, tháng 12-2016: 446 đơn vị), trung bình mỗi cơ quan tăng thêm 1,1 đơn vị; số lượng các đơn vị hành chính trực thuộc tổng cục tăng 807 đơn vị (năm 2011, tổng số vụ, cục, chi cục thuộc tổng cục là: 3046 đơn vị, đến tháng 12-2016, tổng số là: 3853). Xu hướng nâng cấp vụ lên cục diễn ra nhanh ở nhiều bộ, có đến 30 cục được thành lập trong thời gian này. Từ đó có thêm nhiều đơn vị cấp phòng trong cục, trong 5 năm tăng 180 đơn vị (năm 2011 có 778 phòng thuộc cục, tháng 12-2016 có 958 phòng thuộc cục). Thống kê tại 20/22 bộ, cơ quan ngang bộ cho thấy, năm 2011 có 570 phòng thuộc vụ, nhưng đến tháng 7-2016, có 692 phòng thuộc vụ, tăng 122 phòng, vì thế mà tăng biên chế, chi phí hành chính, trong khi chức năng, nhiệm vụ không thay đổi. Thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 17-4-2015, từ tháng 7-2016 đến tháng 12-2016, số phòng thuộc vụ tuy giảm nhưng rất ít, từ 692 phòng xuống còn 681 phòng (giảm 11 phòng); về cơ bản vẫn duy trì phòng trong vụ, chỉ có 99/270 vụ là không tổ chức phòng. Ngoài ra còn có tình trạng mất cân đối giữa số lượng người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý và số công chức tham mưu; số lượng người hưởng chế độ cấp “hàm” còn nhiều; sắp xếp tổ chức, biên chế phụ trách công tác cán bộ, thi đua – khen thưởng; hợp tác quốc tế; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp... cũng còn nhiều chồng chéo.

Vì vậy, đổi mới việc sắp xếp, kiện toàn cơ cấu tổ chức bên trong thuộc bộ, cơ quan ngang bộ theo hướng xác định hợp lý số đầu mối trực thuộc, tinh gọn, giảm cấp trung gian là yêu cầu cấp thiết. Theo đó, cần nhanh chóng giảm số lượng đầu mối, biên chế, cấp phó trong các cơ quan, tổ chức; không để tình trạng tỷ lệ cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý ngang bằng hoặc nhiều hơn số công chức thừa hành... Mục tiêu đề ra là xây dựng bộ máy hành chính nhà nước chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân, phù hợp với yêu cầu phát huy dân chủ trong kỷ nguyên công nghệ thông tin theo đúng chủ trương, định hướng của Đảng.