Tăng cường kiểm tra, đôn đốc thu nợ

Sinh con đến nay được hơn 1 năm, nhưng chị Lê Thị Hằng (ở đường 208, xã An Đồng, huyện An Dương) chưa được giải quyết chế độ thai sản vì công ty nợ bảo hiểm. “Tôi đi làm vẫn trích tiền lương đóng BHXH đầy đủ. Sau 6 tháng nghỉ sinh con, chồng tôi đến công ty làm thủ tục để hưởng chế độ thai sản mới “té ngửa” khi biết công ty vẫn đang nợ BHXH và không được thanh toán chế độ. Chồng tôi năm lần bảy lượt lên công ty, họ chỉ hứa hẹn chịu trách nhiệm chi trả chế độ thai sản khi đi làm lại, đến thời điểm này chưa có phản hồi” – chị Hằng bức xúc nói.

Toàn thành phố có hơn 16.500 doanh nghiệp, đơn vị, nhưng chỉ có 6.200 đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Ảnh: Duy Lê

Trường hợp bà Nguyễn Thị Kim Thông (phường Hùng Vương, quận Hồng Bàng) tương tự, đến tuổi về hưu nhưng công ty nợ BHXH, nên bà không được giải quyết chế độ. Theo gợi ý của công ty, bà Thông bỏ ra 20 triệu đồng nộp cho doanh nghiệp đóng BHXH để giải quyết chế độ, nhưng đến nay chưa được giải quyết…

Theo BHXH Hải Phòng, toàn thành phố có hơn 16.500 doanh nghiệp, đơn vị đăng ký mã số thuế, nhưng chỉ có 6.200 đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ. Trong triển khai rà soát nợ bảo hiểm, BHXH thành phố phát hiện hơn 5.800 đơn vị, doanh nghiệp không có địa chỉ, dừng hoạt động. Trong đó, khoảng 1.900 đơn vị chưa làm thủ tục tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ, chủ yếu là những đơn vị nhỏ, sử dụng dưới 10 lao động.

Phó giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Thị Lộc cho biết: “Bài ca muôn thuở” của các đơn vị, doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN do hoạt động sản xuất-kinh doanh khó khăn… Tuy nhiên, khi thanh tra vào cuộc phát hiện nhiều sai sót, mánh lới của đơn vị, doanh nghiệp như: trừ tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN của NLĐ, nhưng không đóng bảo hiểm; một số đơn vị không đóng BHXH, BHYT, BHTN theo thang, bảng lương quy định gây khó khăn trong công tác thu nộp và giải quyết chế độ cho NLĐ. Bên cạnh đó, xuất hiện tình trạng người lao động nghỉ thai sản nhưng khi đi làm lại, đơn vị, doanh nghiệp không báo để bổ sung đóng bảo hiểm, ảnh hưởng quyền lợi người tham gia.

Đôn đốc thu nợ như đi “nịnh”

Phó giám đốc BHXH quận Hồng Bàng Nguyễn Hữu Đô cho biết: trên địa bàn quận có khoảng gần 2.000 doanh nghiệp, có tới hơn 500 doanh nghiệp nợ tiền BHXH “mất tích”. Với những đơn vị, doanh nghiệp nợ lâu, có số nợ lớn, BHXH quận thường xuyên phối hợp các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra. Nhiều đơn vị không hợp tác, gây khó khăn trong vấn đề ra tòa nên mình phải nhẹ nhàng thuyết phục. Nếu căng quá, doanh nghiệp không hợp tác, hồ sơ khởi kiện khó hoàn thành. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng liên quan như thuế, ngân hàng và BHXH còn nhiều vướng mắc. Khi BHXH muốn phối hợp các đơn vị lấy thông tin, rà soát hoạt động của doanh nghiệp thì gặp khó khăn với lý do bảo vệ khách hàng.

Mặt khác, có doanh nghiệp qua thanh tra, kiểm tra không thực hiện kết luận, không nộp tiền nợ; nhiều doanh nghiệp không chịu ký vào biên bản đối chiếu thu nợ mẫu C05-TS. Thậm chí, cán bộ đôn đốc thu nợ phải đến rất nhiều lần mới làm việc được với chủ doanh nghiệp.

Phó giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Thị Lộc cho biết: Từ nay đến cuối năm, BHXH thành phố phấn đấu giảm số nợ xuống dưới mức 2,85% so với kế hoạch thu của BHXH Việt Nam giao. Để hoàn thành mục tiêu đó, BHXH thành phố chú trọng tập trung các nguồn lực tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHTN tại các đơn vị, doanh nghiệp; chủ động phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng (Công an thành phố) thanh tra, kiểm tra, có biện pháp xử lý với các hành vi vi phạm BHXH, BHYT . Đồng thời, tăng cường kiểm tra nội bộ, chú trọng công tác hậu kiểm, bảo đảm đúng quy trình luân chuyển, thời hạn giải quyết thủ tục hành chính về thu BHXH, BHYT, BHTN; giải quyết chế độ BHXH theo quy định, tránh gây phiền hà, sách nhiễu cho đơn vị sử dụng lao động và người tham gia.

Đồng thời, gắn kết hơn nữa trách nhiệm của các cơ quan chức năng có liên quan trong việc cung cấp, chia sẻ thông tin về tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị, doanh nghiệp. Theo đó, cần bảo đảm quản lý, đôn đốc đơn vị ngay từ khi thành lập và đi vào hoạt động để hạn chế, khắc phục tình trạng trốn đóng, chậm đóng sau này.

Hoàng Xuân