Thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến tình trạng vi phạm pháp luật và đấu tranh chống tham nhũng

Phần lớn đại biểu Quốc hội đồng tình với những đánh giá, phân tích về những kết quả đạt được; những hạn chế, yếu kém, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến phản ánh thực trạng, bày tỏ băn khoăn, lo lắng của cử tri, nhân dân và đề xuất các giải pháp trong thời gian tới.

Đại biểu Phạm Huyền Ngọc (Ninh Thuận) cho biết, một số loại tội phạm nghiêm trọng như giết người tăng 1,44%, tội phạm ma túy tăng 10,13%, tình trạng xâm hại tình dục trẻ em, hiếp dâm trẻ em tăng 5,19%, cưỡng dâm trẻ em tăng 14,29%. Tội phạm có tổ chức, nhất là băng nhóm bảo kê, cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê, tổ chức các hoạt động cờ bạc, cá độ bóng đá, tranh giành địa bàn hoạt động, thanh toán lẫn nhau, gây rối trật tự công cộng, tình trạng hành hung y, bác sĩ và nhân viên y tế gia tăng, gây bức xúc trong nhân dân. Điều cử tri nhiều địa phương còn băn khoăn lo lắng là tình trạng buôn bán, vận chuyển và tổ chức sử dụng trái phép các chất ma tuý, người nghiện ma túy ngày càng gia tăng. Năm 2017, khởi tố 16.923 vụ, 20.791 bị can, nhiều hơn 10,13% số vụ, 8,47% số bị can so với năm 2016. Người nghiện ma túy hiện nay gần 220.000 người, con số thực tế còn nhiều hơn, hoạt động tội phạm ma túy diễn biến rất phức tạp cả về tính chất mức độ phạm tội với nhiều thủ đoạn tinh vi xảo quyệt, trắng trợn, manh động, sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng chống trả khi bị phát hiện, truy bắt. Đáng chú ý tội phạm và tệ nạn ma túy đã mở rộng địa bàn hoạt động ra vùng nông thôn, xâm nhập vào học đường, xuất hiện ma túy dạng tem giấy, lá khát, cỏ Mỹ, chứa chất gây nghiện được rao bán trên mạng khó kiểm soát và không xử lý được cả đối tượng bán và người mua. Đáng chú ý, thanh niên sử dụng ma túy chiếm 48%. Công tác cai nghiện ma túy hiệu quả chưa cao.

Đại biểu đề nghị, tiếp tục cụ thể hóa việc thực hiện Chỉ thị 21 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy gắn với chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016 - 2025, định hướng đến năm 2030 nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong công tác phòng, chống tội phạm ma túy. Các cơ quan báo, đài tăng cường phối hợp với các ngành có liên quan, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của ma túy, phổ biến giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy với nhiều hình thức, nội dung phù hợp. Ngành Công an có các giải pháp tích cực và hiệu quả hơn.

Đại biểu Triệu Tuấn Hải (Lạng Sơn) đề nghị các cơ quan tư pháp Trung ương khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật, đặc biệt là các luật mới được thông qua để kịp thời phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng về công tác bảo vệ bí mật nhà nước trên không gian mạng, trong đó tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện các hoạt động cụ thể, toàn diện trong công tác bảo vệ bí mật Nhà nước. Quá trình tham mưu giải quyết các vụ khiếu nại, khiếu kiện, đặc biệt là các vụ đông người, phức tạp lâu ngày, các cơ quan tham mưu ở Trung ương tiếp tục phối hợp chặt chẽ, trao đổi với địa phương để thống nhất quan điểm trong nhận định, đánh giá sự việc, từ đó tạo sự đồng thuận và quyết tâm trong phương án giải quyết.

Còn nhiều nguy cơ mất an toàn

Theo đại biểu Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương), còn nhiều nguy cơ gây mất an toàn trong cuộc sống của người dân như sạt lở đất do biến đổi khí hậu, do bão lụt, dịch bệnh, môi trường, do an toàn thực phẩm và an toàn giao thông, đặc biệt là nguy cơ mất an toàn do cháy nổ gây ra, nhất là cháy nổ ở khu dân cư. Đại biểu nhấn mạnh, đây là những nỗi lo của người dân, “nhiều cử tri nói rằng đôi lúc cuộc sống và sự an toàn của họ hết sức mong manh”.

Đại biểu cho biết, theo thống kê của Cục phòng cháy, chữa cháy Bộ Công an, 10 tháng năm 2017, trong tổng số 3.594 vụ cháy thì có 1.817 cháy ở khu dân cư. Như vậy là bộc lộ các quy định và thực hiện các quy định về phòng cháy, chữa cháy của chính quyền địa phương chưa nghiêm theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy. Do đó, cần tăng cường hơn nữa các giải pháp về bảo đảm an toàn PCCC.

Đại biểu Bùi Văn Phương (Ninh Bình) phản ánh, gần đây, các hình thức kinh doanh cầm đồ, công ty tài chính hỗ trợ sinh viên cho vay hỗ trợ học sinh mọc ra như nấm nhưng công tác kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp này hết sức lỏng lẻo. Ở đây, có câu chuyện cho vay nặng lãi, lãi rất cao mà cơ quan chức năng lại nói không xử lý được, “tiền tươi đưa 10 triệu nhưng trong giấy ghi nợ 15 triệu đồng, thời hạn trả nợ 30 ngày”, đến hạn không trả được nợ thì xã hội đen mang dao, gậy đến tận nhà, không dừng lại ở đô thị mà ở nông thôn cũng náo loạn bởi chuyện các công ty tài chính hoạt động. Đại biểu cho rằng, đây là kẽ hở vô cùng lớn, cần có sự chỉ đạo chặt chẽ, vì liên quan đến cuộc sống bình yên của người dân và vấn đề tội phạm phát triển rất mạnh hiện nay.

Đấu tranh chống tham nhũng cần mạnh mẽ hơn

Trình bày Báo cáo thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tham nhũng (PCTN) năm 2017, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nhấn mạnh, năm 2017, dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN, nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp, gây thất thoát lớn vốn và tài sản nhà nước được phát hiện và xử lý kịp thời; qua đó tạo được sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, được dư luận đánh giá cao, củng cố niềm tin của nhân dân vào quyết tâm chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước.

Mặc dù vậy, báo cáo của Chính phủ chưa phản ánh thật đầy đủ thực trạng công tác PCTN năm 2017 và chưa nêu được một số chuyển biến nổi bật của công tác này so với năm 2016; chưa chỉ ra được cơ quan, đơn vị, địa phương nào làm tốt và nhất là cơ quan, đơn vị, địa phương nào chưa làm tốt; chưa đề ra giải pháp mang tính đột phá và lộ trình cụ thể để khắc phục những hạn chế của công tác PCTN đã tồn tại qua nhiều năm. Đáng lưu ý, vẫn tiếp tục xảy ra một số vụ tham nhũng, thậm chí có dấu hiệu tham nhũng ngay trong các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thanh tra và cơ quan có chức năng PCTN. Dư luận cử tri đề nghị khẩn trương làm rõ việc mất 385 triệu đồng của ông Nguyễn Xuân Quang, Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường trong thời gian thanh tra tại 8/30 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An - bà Lê Thị Nga yêu cầu.

Theo đại biểu Bùi Văn Phương (Ninh Bình), việc thực hiện chế độ công khai, minh bạch không được chấp hành nghiêm túc. Dường như rất ít cơ quan thực hiện công khai, minh bạch và chỉ coi đó là một thiếu sót, chứ không phải vi phạm pháp luật và chỉ kiểm tra rồi chỉ đến mức rút kinh nghiệm, xin lỗi, xin lỗi chưa đủ thì thành thật xin lỗi.

Đại biểu Hoàng Đức Thắng (Quảng Trị) cho rằng, vừa qua đã đưa ra xét xử nhiều vụ án lớn về tham nhũng tạo niềm tin ở nhân dân vào quyết tâm của Đảng và Chính phủ về chống giặc nội xâm này. Tuy nhiên, hành vi tham nhũng được phát hiện và xử lý chủ yếu là các vụ tham nhũng nhỏ ở cấp xã, huyện, hoặc những vụ đặc biệt nghiêm trọng được xã hội quan tâm do cơ quan điều tra Trung ương xét xử. Dư luận xã hội và nhân dân rất quan ngại về tình hình tham nhũng cấp tỉnh ít được phát hiện và xử lý. Phải chăng chúng ta đang bỏ lọt tham nhũng ở khu vực này hay khi phát hiện thì xử lý theo kiểu khép kín nội bộ, phê bình nghiêm khắc, kiểm điểm rút kinh nghiệm như báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội. Cử tri đề nghị Chính phủ cần chỉ đạo công khai và kiên quyết yêu cầu xử lý nghiêm minh đúng pháp luật không để hành chính hóa các quan hệ hình sự, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và không thể "giơ cao đánh khẽ", "rung cây dọa khỉ" mãi được.