Sóng tạm yên, biển có lặng ?

Tuyên bố từ chức bất ngờ của ông Ha-ri-ri ngày 4-11 khi đang có chuyến công du tới A-rập Xê-út thực sự đã tạo ra cú sốc chính trị tại Li-băng, dẫn tới nguy cơ phá vỡ thế cân bằng chính trị mong manh tại quốc gia với 1-3 dân số theo dòng Hồi giáo Xăn-ni, 1-3 theo dòng Hồi giáo Xi-ai, 1-3 còn lại theo Cơ đốc giáo và vẫn còn bị chia rẽ sâu sắc kể từ sau cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990.

Ảnh Reuters

Mọi chuyện mới chỉ được tháo gỡ vào tháng 10 năm ngoái khi Quốc hội Li-băng bầu cựu chỉ huy quân đội Mi-xen Ao-un làm Tổng thống, đồng thời chính phủ do Thủ tướng Xa-át- An Ha-ri-ri đứng đầu được thành lập trên cơ sở thỏa thuận chia sẻ quyền lực. Thỏa thuận nêu rõ tổng thống là người thuộc cộng đồng Cơ đốc giáo dòng Ma-rô-nít, thủ tướng là người Hồi giáo theo dòng Xăn-ni và chủ tịch quốc hội là người Hồi giáo dòng Xi-ai. Đồng thời, Héc-bô-la, lực lượng mạnh nhất tại Li-băng nhưng bị Mỹ và phương Tây liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, không thể trở thành lực lượng cầm quyền tại Li-băng, vẫn có thành viên trong chính phủ, quốc hội, ngày càng kiểm soát chính sách đối ngoại và an ninh của Li-băng. Việc Thủ tướng Ha-ri-ri từ chức đe dọa sự ổn định tạm thời ở một đất nước vốn có sự chia rẽ sâu sắc bởi xung đột giáo phái như Li-băng.

I-xra-en triển khai hệ thống tên lửa tại thành phố Hai-pha nhằm đối phó lực lượng Héc-bô-la.

Bên cạnh đó, mọi cuộc khủng hoảng trên chính trường Li-băng đều có thể đẩy Trung Đông rơi vào tình trạng bất ổn vượt tầm kiểm soát. Mặc dù là một quốc gia có diện tích nhỏ chỉ bằng nửa Cô-oét, song Li-băng có vai trò địa- chính trị hết sức quan trọng tại Trung Đông. Li-băng đang được xem là "tâm điểm" trong cuộc đối đầu rộng khắp khu vực giữa I-ran và A-rập Xê-út. Li-băng, bằng cách trực tiếp hay gián tiếp, đều đang can dự vào các cuộc chiến tại Y-ê-men, Xy-ri, có ảnh hưởng nhất định tới diễn biến tại các điểm nóng trong khu vực. Ngoài ra, khoảng 1,5 triệu người tị nạn Xy-ri đang lánh nạn tại Li-băng. Nếu Li-băng rơi vào bất ổn, số người tị nạn này khó có thể trở lại Xy-ri, mà điểm đến nhiều khả năng sẽ là châu Âu, gây ra làn sóng khủng hoảng người di cư mới. Điểm nóng Trung Đông nếu tiếp tục bất ổn và chia rẽ, tạo điều kiện cho tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng tồn tại và tái thiết lực lượng, chắc chắn tác động tiêu cực đến những tiến triển tích cực trong cuộc chiến chống khủng bố tại Trung Đông thời gian qua. Bởi vậy, kể từ khi Thủ tướng Ha-ri-ri tuyên bố từ chức, giới lãnh đạo EU, Mỹ và nhiều nước đưa ra cảnh báo các bên liên quan không sử dụng Li-băng như một "mặt trận mới" trong cuộc chiến quyền lực tại khu vực. Những nỗ lực ngoại giao của nhiều bên, đặc biệt là Tổng thống Pháp Em-ma-nu-en Ma-crông và Tổng thống Ai Cập Áp-đen Pha-ta an Xi-xi, phần nào giúp ngăn chặn được cuộc khủng hoảng chính trị sâu rộng tại Li-băng.

Quyết định hoãn từ chức của Thủ tướng Ha-ri-ri cùng với tuyên bố ông sẽ "đặt lợi ích quốc gia lên trên hết" nhận được sự tán đồng của đông đảo người dân Li-băng, vốn nhận thức rõ giá trị của hòa bình và ổn định sau khi phải trải qua cuộc nội chiến kéo dài 25 năm với những tổn thất to lớn. Tuy nhiên, nguy cơ bất ổn chính trị tại Li-băng chưa thể bị đẩy lùi khi nước này vẫn là "sân khấu chính" của cuộc xung đột giữa các cường quốc khu vực, đặc biệt trong việc cạnh tranh ảnh hưởng chính trị, kinh tế và quân sự giữa A-rập Xê-út và I-ran.

(Theo TTXVN)