Vươn lên bằng nghị lực và niềm tin

Bí thư Đoàn thanh niên xã Trấn Dương Phạm Văn Tuất thăm xưởng sản xuất thanh củi trấu của anh Lượng.

Đến thăm xưởng sản xuất thanh củi trấu của Phạm Nguyên Lượng ngày đầu đông nắng hanh hao. Cuối tuần, xưởng không hoạt động, chỉ có chàng trai vóc dáng dong dỏng, đen gầy đang ngồi trầm ngâm bên chén nước chè. Nghe tiếng bước chân, Lượng hướng mặt về phía những vị khách lạ. Căn bệnh thoái hóa võng mạc từ khi mới sinh khiến thị lực của anh chỉ còn 1/10, Lượng chỉ có thể cảm nhận ánh sáng lờ mờ, yếu ớt. Mặc cho những ánh mắt nghi ngại của mọi người, Lượng cười bảo: “Chưa bao giờ, tôi coi đó là trở ngại…”.

Thật vậy, nghe câu chuyện của Lượng, dù không có đôi mắt tinh anh như người thường nhưng những việc mà anh làm khiến nhiều người nể phục. Xưởng sản xuất thanh củi trấu rộng gần 300 m2 là một trong số đó. Như cái duyên, khi đang là sinh viên Khoa Công nghệ thông tin (Trường đại học Hải Phòng), Lượng biết đến mô hình ép trấu thành củi khá phổ biến ở khu vực phía Nam. Mấy năm nay, một số tỉnh phía Bắc như Hải Dương, Nam Định, Thanh Hóa, Bắc Ninh… bắt đầu sản xuất củi trấu hàng hóa. Lượng chia sẻ: “Sử dụng củi trấu thay thế các nhiên liệu hóa thạch như than, dầu vừa bảo vệ môi trường vừa tiết kiệm chi phí, trong khi nguồn nguyên liệu trấu của địa phương rất dồi dào. Thấy mô hình hay, anh ấp ủ ý tưởng khi nào học xong sẽ bắt tay làm”.

Tốt nghiệp đại học, Lượng đi tham quan, học hỏi các cơ sở sản xuất thanh củi trấu ở một số tỉnh miền Bắc rồi về quê nhà mở xưởng. Hỏi số tiền 800 triệu đồng đầu tư mở xưởng lấy đâu ra, Lượng thú thật, hơn một nửa là từ bố mẹ, số còn lại vay mượn từ người thân, bạn bè. “Tất cả đều là tiền tôi đi vay, kể cả bố mẹ. Tôi không muốn ăn bám bố mẹ và cố gắng hoàn trả bố mẹ số tiền lớn hơn”, Lượng nói. Không rõ số tiền bao nhiêu, nhưng nhìn ánh mắt quyết tâm của anh có thể thấy con số đó sẽ không hề nhỏ.

Đi vào hoạt động từ tháng 9-2016, đến nay, cơ sở giải quyết việc làm cho 3 lao động địa phương, với mức thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng cùng nhiều lao động thời vụ khác. Dạo quanh xưởng sản xuất thanh củi trấu, nơi xây đắp ước mơ chàng trai trẻ, hàng trăm bao tải lớn nhỏ chứa trấu xếp cao chất ngất. Lượng nói, mỗi ngày, cơ sở thu gom từ 2-3 tấn trấu trên toàn huyện, sang cả Thái Bình. Chiếc máy ép trấu mua từ Nam Định trị giá 120 triệu đồng được Lượng khoe “hoàn toàn tự động, công nhân chỉ cần đổ trấu vào máy nghiền, dưới tác dụng của nhiệt, trấu sinh ra chất kết dính như nhựa đường sẽ liên kết hạt trấu thành thanh củi”.

Nhặt thanh củi trấu, Lượng cho biết, củi trấu dễ bén lửa và có giá thành rẻ hơn một nửa so với dùng nhiên liệu khác mà cùng sinh ra lượng nhiệt như nhau. Củi trấu có thể thay thế than, dầu để đốt lò hơi công nghiệp trong các lò sấy, lò nhuộm vải, giấy, may mặc… hoặc dùng để nấu bếp ở các nhà hàng, quán ăn, bếp ăn tập thể… Đến nay, củi trấu mang thương hiệu Fire Blue (ngọn lửa xanh) của Lượng được nhiều cơ sở trong và ngoài thành phố tin dùng, củi làm ra đến đâu bán hết đến đó.

Quyết tâm vượt thử thách

Nhớ lại những ngày đầu khi mới bắt tay gây dựng xưởng, việc gì cũng đến tay Lượng, từ đi gom từng bao trấu, cho trấu vào máy nghiền, đóng bao thành phẩm đến tìm nơi tiêu thụ. Khổ nhất là chiếc máy ép hay “dở chứng”, khi thì máy không đạt mức nhiệt cần thiết, rơ-le nhảy liên tục hay đầu trục xoáy nghiền trấu bị mòn, không nghiền được… Mất 3-4 hôm “treo” máy, lòng dạ nóng ran như lửa đốt mà chờ thợ sửa thì lâu, Lượng mày mò tháo lắp sửa chữa. Nhờ vào sự giúp sức của bác thợ gần đó cùng kiến thức tích cóp từ internet, đến giờ, cứ mỗi lần máy hỏng, Lượng bắt ngay được “bệnh” và sửa loáng là xong.

Tính ra, cứ 1 kg trấu cho ra 0,7-0,8 kg củi trấu, bán giá 1.600 đồng/kg. Nếu mỗi ngày sản xuất 2 tấn củi trấu, trừ chi phí, có thể thu lãi 1,6 triệu đồng. Nghe tôi nhẩm tính như thế, Lượng cười lớn: “Nếu thuận lợi thế thì giàu to chị ạ!”. Xưởng có thể sản xuất 85-90 tấn củi trấu/tháng, nhưng không phải lúc nào cũng hoạt động hết công suất. Hiện nay, mỗi tuần, chỉ mở máy 3-4 ngày, còn lại phải cho công nhân nghỉ. Nói đến đây, giọng Lượng trùng hẳn xuống. Như đợt mưa kéo dài nhiều ngày qua khiến trấu ẩm, không thể ép thành củi hay như đợt này, thời tiết thuận lợi nhưng nhà xưởng chật hẹp, muốn nhập nhiều trấu cũng không thể.

Song, tìm đầu ra cho sản phẩm vẫn là bài toán khó nhất đối với chàng trai 24 tuổi. Suốt tháng qua, Lượng chạy đôn chạy đáo khắp nơi đi tìm cơ sở có nhu cầu. Nhờ vào sự giúp đỡ của Thành Đoàn, Sở Khoa học-Công nghệ, Lượng trở thành thành viên năng nổ của cộng đồng thanh niên khởi nghiệp thành phố. Từ đây, Lượng có nhiều cơ hội tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm tại Ngày hội khởi nghiệp Hải Phòng (Techfest) và Triển lãm sản phẩm sáng tạo tiêu biểu nhân Đại hội Đoàn Thanh niên thành phố vừa qua. May mắn mỉm cười khi anh nhận được đơn đặt hàng của Công ty cổ phần chế biến dịch vụ thủy sản Cát Hải, với mức tiêu thụ 10 tấn/tháng, càng khiến quyết tâm của Lượng thêm vững vàng.

Mở và duy trì hoạt động xưởng đến nay với Lượng là sự nỗ lực lớn. Tuy nhiên, với anh, chặng đường phía trước còn rất dài, khi thị trường thanh củi trấu cạnh tranh hơn, sản lượng tiêu thụ bắt đầu chững lại, cùng với nhiều rủi ro về nguồn trấu, máy móc, nhà xưởng. Sắp tới, Lượng mong muốn mở rộng diện tích xưởng lên 1.000 m2, mua thêm xe tải, thuê thêm công nhân, nâng công suất hoạt động của xưởng.

Dù nhận được hỗ trợ từ các tổ chức đoàn thể, động viên tinh thần của gia đình nhưng đây là lĩnh vực mới, Lượng vẫn phải tự mày mò tìm hướng đi. Trong khi, anh vừa trải qua cuộc phẫu thuật tràn khí màng phổi, bản thân mắc nhiều bệnh như lõm ngực bẩm sinh, trật khớp vai… Dẫu vậy, chưa bao giờ Lượng kêu ca, phàn nàn mà luôn thể hiện lòng quyết tâm, nghị lực sắt đá để bước những bước đi chậm rãi mà vững chắc cho mục tiêu đề ra.

Thanh Hà