Tạo sân chơi văn minh, bình đẳng cho khởi nghiệp doanh nghiệp

- Đề nghị đồng chí cho biết bản chất và sự khác biệt của cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 so với các cuộc CMCN trước đó?

- Đặc trưng của cuộc CMCN lần này là sự hợp nhất về mặt công nghệ, nhờ đó xóa bỏ ranh giới giữa các lĩnh vực vật lý, kỹ thuật số và sinh học, đem lại sự kết hợp giữa hệ thống ảo và thực thể. Thuật ngữ “Công nghiệp 4.0” bắt nguồn từ một dự án trong Chiến lược công nghệ cao của Chính phủ Đức, trong đó khuyến khích việc tin học hoá sản xuất.

Những yếu tố cốt lõi của kỹ thuật số trong CMCN 4.0, gồm: trí tuệ nhân tạo (AI), vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data). Có thể nói, cuộc CMCN 4.0 không chỉ là về các máy móc, hệ thống thông minh được kết nối, mà còn có phạm vi rộng lớn hơn, đột phá xa hơn trong các lĩnh vực khác nhau từ mã hóa chuỗi gen cho tới công nghệ nano, từ các năng lượng tái tạo tới tính toán lượng tử. Chính sự dung hợp của các công nghệ này và sự tương tác của chúng trên các lĩnh vực vật lý, số và sinh học, làm cho cuộc CMCN 4.0 về cơ bản khác với các cuộc cách mạng trước đó.

- Đồng chí nhận định như thế nào về khả năng thích ứng của các doanh nghiệp của Hải Phòng?

- Cuộc CMKH 4.0 mở ra vô vàn cơ hội, nhất là tạo ra bước đại nhảy vọt về năng suất lao động; KHCN trở thành lực lượng lao động trực tiếp, phát triển kinh tế tri thức trở thành những đặc điểm chính. Trước làn sóng CMCN 4.0, các tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó có Hải Phòng phải đối mặt với những thách thức to lớn. Với sự bùng nổ của công nghệ cao, công nghệ robot, lợi thế về lao động phổ thông giá rẻ không còn. CMCN 4.0 sẽ tác động mạnh tới một số ngành kinh tế cột trụ, thế mạnh của thành phố, như: nhóm ngành năng lượng, dệt may, công nghiệp chế tạo điện - điện tử…Các nhóm ngành này nếu không kịp thời thay đổi, cải tiến, “đi tắt, đón đầu”, bắt kịp với cuộc đua về KHCN, sẽ khó tránh khỏi tụt hậu và thua lỗ.

Hầu hết doanh nghiệp của Hải Phòng đều là doanh nghiệp vừa và nhỏ, công nghệ và thiết bị còn lạc hậu; năng lực, kỹ năng quản lý hạn chế. Số doanh nghiệp nhận thức đầy đủ về bản chất, sự tác động của cuộc cách mạng này với doanh nghiệp mình chưa nhiều, chưa sâu sắc. Trước yêu cầu thực tiễn của cuộc cách mạng 4.0, các doanh nghiệp Hải Phòng phải nhận thức được và dần có những bước chuyển biến, thích nghi với xu hướng phát triển của thời đại để đi tới thành công. Muốn làm được điều này, bên cạnh việc sáng tạo ra cái mới, các doanh nghiệp phải biết tận dụng, áp dụng cái tiên tiến, sẵn có của công nghệ 4.0 vào thực tiễn hoạt động trên cơ sở tự hoàn thiện, năng động sáng tạo trong tiếp cận cái mới và trang bị các kỹ năng cần thiết. Nếu hội đủ các yếu tố này, các doanh nghiệp Hải Phòng hoàn toàn có thể “đứng trên vai người khổng lồ” nhờ internet vạn vật và dữ liệu lớn Big Data. Và tôi nghĩ, yêu cầu buộc phải thay đổi không chỉ là việc của các doanh nghiệp lớn, còn là yêu cầu bắt buộc với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các ý tưởng khởi nghiệp, dự án starup.

- Ở góc độ KHCN, sở có sự hỗ trợ như thế nào với các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp mới khởi nghiệp?

- Từ năm 2013, các chương trình trọng điểm về KHCN của thành phố được ban hành, góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới, nâng cao trình độ công nghệ, thích nghi với cuộc CMCN 4.0. Cụ thể, Sở hướng dẫn, hỗ trợ 20 doanh nghiệp xây dựng, thực hiện lộ trình đổi mới công nghệ, đánh giá nhu cầu, xác định những sản phẩm đáp ứng đòi hỏi của thị trường, đưa ra các biện pháp công nghệ để sản xuất ra sản phẩm đó. Sở cũng cung cấp cho doanh nghiệp các nội dung cụ thể cần đổi mới công nghệ trong vòng 5-10 năm tiếp theo. Đồng thời, Sở hỗ trợ 380.000 lượt doanh nghiệp khai thác cơ sở dữ liệu thông tin về công nghệ trên sàn hatex.vn; tham gia các hội chợ, triển lãm về KHCN, tìm kiếm công nghệ, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia chương trình đổi mới công nghệ quốc gia; nâng cao trình độ công nghệ, chuyển giao công nghệ thông qua các dự án ứng dụng, sản xuất thử nghiệm, các nhiệm vụ nghiên cứu KHCN…

Từ năm 2016 đến nay, Sở KHCN đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Triển khai Kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Hải Phòng đến năm 2020 của UBND thành phố, Sở KHCN tổ chức các cuộc hội thảo, phổ biến nội dung kế hoạch tới các đơn vị và cá nhân, nhất là các hiệp hội, các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, giúp các doanh nghiệp nắm bắt được đầy đủ các hỗ trợ của trung ương và địa phương đối với hoạt động khởi nghiệp và gợi mở cho họ những kiến thức mới về cuộc CMCN 4.0. Bên cạnh thí điểm hỗ trợ 2 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, sở cũng kết nối, tạo các không gian nhỏ để các doanh nghiệp, cá nhân có ý tưởng khởi nghiệp gặp gỡ, trao đổi thông tin, giới thiệu sản phẩm của mình. Thời gian tới, sở sẽ mở trang thông tin về cuộc CMCN 4.0 tạo điều kiện cho các doanh nghiệp được tiếp cận các kiến thức, thông tin về cuộc cách mạng này. Bên cạnh nguồn vốn “mồi”, hỗ trợ tìm kiếm nhà đầu tư, sở sẽ xem xét, cân nhắc việc tham mưu thành phố mở rộng Quỹ phát triển KHCN, đầu tư cho KHCN; nâng cấp hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối với hệ sinh thái khởi nghiệp các tỉnh, thành phố trong khu vực, trong nước và quốc tế nhằm tạo sân chơi văn minh cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

-Trân trọng cảm ơn đồng chí!