Không xây thêm chung cư cao tầng trong nội đô

Trong nhiều năm qua, dù Hà Nội có nhiều giải pháp nhằm khắc phục đẩy lùi nạn ùn tắc giao thông, tuy nhiên theo các chuyên gia, những biện pháp này chưa được thực hiện tổng thể dẫn đến gỡ chỗ nọ lại rối chỗ kia. Một trong những nguyên nhân chính là mật độ dân số của Hà Nội ngày càng tăng cao, nhưng hàng loạt cao ốc kết hợp các trung tâm thương mại, khu đô thị tiếp tục được xây dựng, tạo nên áp lực dân số. Điều kiện hạ tầng giao thông chưa đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Hiện nay dân số Hà Nội vượt ngưỡng 7 triệu người, mật độ dân số trung bình của Hà Nội hơn 3.000 người/km2, cao hơn so với các nước trong khu vực, trong đó ở khu vực trung tâm Hà Nội có nơi lên tới 25.000-36.000 người/km2. Ví dụ, với số lượng lớn chung cư, văn phòng tại khu đô thị (KĐT) Trung Hòa - Nhân Chính, các tuyến đường chung quanh khu vực này như đường Trần Duy Hưng, Lê Văn Lương là địa điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm. Tại quận Hoàng Mai, KĐT Linh Đàm vốn là KĐT kiểu mẫu đầu tiên của Hà Nội. Song, thời điểm này, KĐT này trở thành nỗi sợ của người dân về giao thông khi hàng chục cao ốc san sát nhau, kéo theo đó là hàng trăm ngàn cư dân về đây sinh sống khiến cho mật độ dân số, lưu lượng phương tiện giao thông quá tải. Hay ở tuyến đường Trường Chinh, nơi thường xuyên xảy ra ùn tắc, nhưng chung cư vẫn cứ mọc lên. Hay theo Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc công trình cao tầng trong khu vực nội đô lịch sử Hà Nội vừa được ban hành, vị trí Triển lãm Giảng Võ (quận Ba Đình) sẽ được phép xây dựng cao ốc lên đến 50 tầng (180m)…càng cho thấy ùn tắc giao thông là bài toán khó tìm lời giải.

Nhìn nhận vấn đề này, TS Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, hiện nay Hà Nội quy hoạch các KĐT mới rải rác khắp nơi. Tuy nhiên các KĐT này mới chỉ là những khu nhà ở, không phải đô thị thực sự. Nếu là KĐT thực sự phải bao gồm cả các cơ quan công sở, nơi cung cấp các dịch vụ trường học, bệnh viện, khu buôn bán để người dân không phải đi xa. Hiện nay dù ở các KĐT ngoại thành, nhưng người dân vẫn phải di chuyển vào nội thành để làm việc. Đơn cử, nhiều người ở KĐT Ecopark, Ciputra… nhưng hằng ngày vẫn đi ô tô vào nội thành làm việc, điều này làm tăng thêm mật độ giao thông.

TS-KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Hà Nội, nguyên nhân của nạn ùn tắc giao thông có nhiều. Để giảm lưu lượng hoạt động giao thông, mật độ dân số, từ năm 2005, Hà Nội đặt ra mục tiêu cải tạo 23 khu chung cư cũ theo hướng giảm dân số, hoặc từ năm 2008, Hà Nội có chủ trương di dời các nhà máy, trường đại học và cơ quan Nhà nước ra khỏi trung tâm thành phố. Tuy nhiên, việc thực hiện chủ trương này diễn ra rất chậm chạp. Không những thế, đáng lẽ phải dành quỹ đất này để xây dựng những công trình công cộng, sau khi di dời các nhà máy, cơ quan, thay thế vào đó là những dự án BĐS, nhà ở cao tầng, dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông càng trở nên trầm trọng.

KTS Đào Ngọc Nghiêm cũng nêu thực tế, Hà Nội chú trọng tìm địa điểm mới thích hợp di chuyển nhà máy, cơ quan như khu tây Hồ Tây, Mỹ Đình…. Tổng cộng, khoảng 30 cơ quan bộ ngành Trung ương phải di dời. Đến nay, 5 bộ ngành đã di dời, nhưng chưa trả lại địa điểm để Hà Nội phục vụ cho việc xây dựng công viên cây xanh, vườn hoa.

Vấn đề đặt ra là Hà Nội phải làm gì để đẩy lùi ùn tắc giao thông? Theo giới chuyên gia, Hà Nội đang nỗ lực giải quyết vấn đề này, song mới chú trọng vào các tiêu chí, nội dung bắt buộc thực hiện, mà chưa đề ra các biện pháp về nguồn lực thực hiện, cơ chế tạo điều kiện để thực hiện. Trong khi đó, nhiều nước trên thế giới huy động cả cộng đồng tham gia mới giải quyết được vấn nạn này. Bởi vậy, vấn đề là phải có cơ chế thích hợp. Để làm được việc này, Hà Nội cần thực hiện nhiều công việc, đầu tiên là đổi mới cách làm quy hoạch, quản lý quy hoạch.