Tăng cường bảo mật thông tin

Lực lượng công an kiểm tra tang vật của một vụ án cá độ bóng đá qua mạng internet. Ảnh: CTV

Cách đây 5 năm, Hải Phòng là địa phương đầu tiên phát hiện, bắt giữ, xét xử các đối tượng nước ngoài làm giả thẻ tín dụng. 4 đối tượng Xiong Jie, Lin Wei, Lin Jia Jun và Lin Li Hua, đều quốc tịch Trung Quốc, mua được các thông tin thẻ tín dụng của nhiều người, ở nhiều nước khác nhau qua diễn đàn trên mạng, sau đó sản xuất thẻ tín dụng giả. Các đối tượng trên vào Việt Nam dưới vỏ bọc là doanh nhân để liên hệ, thỏa thuận với khách sạn và một số doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam sau đó quẹt thẻ giả tại các máy thanh toán thẻ tự động, rút được gần 4 tỷ đồng từ ngân hàng. Vụ án được đưa ra xét xử nghiêm minh. Đến nay, có những đường dây phạm tội với nhiều đối tượng cả trong và ngoài nước, với vô số cách để có mã số thẻ tín dụng, thẻ ngân hàng của các nạn nhân như thông qua virut xâm nhập vào các trang web bán hàng, thanh toán trực tuyến; xây dựng các trang web giả mạo của ngân hàng, doanh nghiệp hoặc gửi thư rác với nội dung trúng thưởng, khuyến mại, rồi yêu cầu người dùng đăng nhập tài khoản ngân hàng, cung cấp mã xác thực, mật khẩu. Thậm chí, có diễn đàn giữa các nhóm hacker với nhau để trao đổi, mua bán thông tin thẻ tín dụng, mật khẩu facebook. Thực tế, tình trạng người dùng facebook bị các đối tượng lấy cắp mật khẩu, sau đó sử dụng tài khoản để nhắn tin cho bạn bè của người dùng "nhờ" mua sim thẻ điện thoại diễn ra khá phổ biến.

Mới đây, xuất hiện hình thức lừa đảo với thủ đoạn làm quen, kết bạn qua mạng xã hội, phổ biến là trên facebook. Các đối tượng là người nước ngoài, cấu kết với người Việt Nam, tạo ảnh và video giả, sử dụng tiếng Anh để giao tiếp, tạo lòng tin, tình cảm yêu đương. Với chiêu bài chuyển tiền, tài sản về Việt Nam, nhưng người bị hại phải bỏ ra chi phí để làm thủ tục hải quan, phí ngân hàng. Tháng 8-2017, qua lá đơn tố cáo, Phòng An ninh Tài chính tiền tệ đầu tư (Công an thành phố) làm rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của đối tượng có tài khoản facebook là Nazzy Ernest Bliss. Sau nhiều lần trò chuyện tạo lòng tin, người bị hại là chị H. ở quận Kiến An tin vào lời hứa "sẽ chuyển 800.000 USD" của đối tượng nước ngoài. Để làm thủ tục nhận tiền, chị H. chuyển cho một đối tượng khác tại thành phố Hồ Chí Minh số tiền phí hơn 200 triệu đồng. Qua điều tra, Công an thành phố xác định đây là vụ việc lừa đảo. Các đối tượng liên quan trong vụ án cư trú tại thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Thừa Thiên Huế, trong đó có 2 đối tượng là người nước ngoài.

Bên cạnh đó, tội phạm đánh bạc, cá độ bóng đá qua mạng internet diễn biến phức tạp, hậu quả khó lường, mức độ ngày càng nghiêm trọng. Bởi, với hình thức này thu hút nhiều đối tượng cùng tham gia, diễn ra ở mọi thời điểm, giao dịch nhanh chóng, số tiền đánh bạc, cá độ không hạn chế… Giữa năm 2017, Công an quận Hồng Bàng phối hợp Cục Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) triệt phá ổ cá độ bóng đá qua mạng internet do Đặng Minh Thành, sinh năm 1979, trú tại phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng) cầm đầu. Thành được coi là tổng đại lý cấp 2 trong mạng lưới cá độ bóng đá qua mạng. Chỉ trong thời gian rất ngắn, Thành cùng 5 đối tượng thu hút được hơn 1000 tài khoản tham gia, với số tiền cá độ hơn 200 tỷ đồng.

Tăng cường bảo mật thông tin

Tại hội nghị tập huấn do Viện KSND thành phố tổ chức mới đây, trung tá Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học Tổng cục Chính trị (Bộ Công an) khẳng định, việc điều tra xử lý các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao gặp nhiều khó khăn, do loại tội phạm này có nhiều phương thức và "hội nhập" rất nhanh. Trong một vụ án có thể có nhiều đối tượng, ở nhiều địa phương, quốc gia cùng tham gia, mà không cần phải giao tiếp trực tiếp với nhau, cũng như giao tiếp với người bị hại. Do đó, đối tượng phạm tội thường che giấu được tung tích với người bị hại. Với sự hỗ trợ của các phần mềm tin học, sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin, các đối tượng phạm tội dễ dàng tiêu hủy các thiết bị lưu trữ, gây khó khăn cho công tác điều tra, thu thập chứng cứ. Trong khi đó, ý thức của người sử dụng máy tính, điện thoại thông minh, các thiết bị kỹ thuật số còn chủ quan, chưa quan tâm đến bảo mật. Ngay các tổ chức, doanh nghiệp có trang mạng hoặc hoạt động kinh doanh trang mạng, nhưng chưa quan tâm đúng mức đến bảo mật thông tin của đơn vị, cũng như của khách hàng. Tình trạng sử dụng các phần mềm tin học không có bản quyền rất phổ biến, làm tăng nguy cơ mất an toàn thiết bị và hệ thống thông tin của người sử dụng. Công tác quản lý một số lĩnh vực kinh doanh như gameonline, kinh doanh dịch vụ, thương mại điện tử còn lỏng lẻo, phát triển tự phát, tiềm ẩn rủi ro cho người dùng.

Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung 5 tội danh mới về tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, đồng thời quy định cụ thể dấu hiệu hành vi và tính toán hậu quả thiệt hại giúp công tác phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử được tiến hành nhanh chóng, kịp thời và chính xác hơn. Để đấu tranh, phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tố tụng. Quá trình điều tra, bên cạnh những "dữ liệu điện tử" được chuyển thành chứng cứ vẫn cần phải thu thập các chứng cứ khác như vật chứng, lời khai người làm chứng… Tại phiên tòa xét xử vụ án tội phạm công nghệ cao, xét thấy cần thiết Hội đồng xét xử có thể triệu tập để tham dự, trình bày rõ quá trình khôi phục dữ liệu, tìm chứng cứ điện tử. Song, trên hết, mỗi cá nhân, đơn vị, doanh nghiệp cần chủ động trong bảo mật các thông tin, tài khoản và cảnh giác trước những "cám dỗ" trên mạng internet để không bị sập bẫy bọn lừa đảo, thiệt hại lớn về kinh tế.

Hoàng Minh