Hoa Thủy Tiên

Câu chuyện được bắt đầu từ sự có mặt của vị khách du lịch. Theo chân vị khách ấy, bạn đọc được dắt lên bản vùng cao để tìm gặp “bông hoa của núi rừng”, cô giáo xinh đẹp, dịu dàng và thánh thiện như cô tiên vậy. Mạch truyện xuôi, thời gian không được sắp đặt. Từng tình tiết được xếp vào trục diễn biến đơn thuần, nhưng lại đủ để người đọc cảm thấy như có tiếng thúc giục, gấp ruổi. Như tiếng vó ngựa của anh bộ đội biên phòng. Như tiếng trống ngực đập dồn của cô giáo lo lắng học sinh bị viêm phổi cấp… Truyện không cầu kỳ về chi tiết nhưng lại đủ để nhen lên niềm cảm động vì tình người, tình của bà con bản làng với cô giáo dưới xuôi gắn bó hàng chục năm nay.

 Minh họa: Thế Phương 

Sau khi cả đoàn du lịch ổn định chỗ nghỉ tại thị xã, tôi xuống hỏi lễ tân xem ở địa phương này có những gì hấp dẫn khách phương xa đến, anh vui vẻ đưa ra một tờ quảng cáo chi tiết những danh lam thắng cảnh, rồi nói:

- Ngoài những địa chỉ quen thuộc, các anh chị có thể lên bản Cò Vạc huyện Tủa Mua xem một bông hoa núi đặc biệt của chúng tôi.

- Bông hoa ấy có tên là gì hả anh?

Anh nhìn tôi mủm mỉm cười:

- Thủy tiên.

- Thủy tiên dưới xuôi cũng có mà…

Anh nói thêm:

- Bông hoa này còn biết múa hát và có giọng nói trong vắt như tiếng suối vậy!

Lúc này, tôi bắt đầu tò mò. Sau đó, tôi lại nghĩ có thể anh ta muốn gợi ý cho những kẻ “ham của lạ” nên tôi bật cười. Hình như anh hiểu suy nghĩ của tôi nên phân bua:

- Anh cứ lên đó đi. Hơi xa đấy nhưng anh sẽ hài lòng khi được ngắm và hát cùng Thủy Tiên, người đẹp kỳ lạ của chúng tôi. Đó thực sự là một cô tiên giáng trần.

Tôi tỏ ra nghi ngại mặc dù qua giọng nói thật thà ấy tôi có thể cảm nhận được sự chân tình. Anh không giấu sự tự tin và vui sướng khi nói về một cô gái đẹp có cái tên Thủy Tiên ấy.

Khi nghe tôi kể chuyện, mọi người trong đoàn đều thấy thích thú nhưng ai cũng ngại vì đường xa tới hơn năm chục cây số, lại là đường rừng núi. Huyện Tủa Mua lại nghe nói chưa được sửa sang nên khó đi lắm. Nhiều người bàn lùi. Tôi bèn rủ Lan đi cùng khi đoàn quyết định theo tua ra thác A Linh tắm sáng mai.

Hôm sau, tôi và Lan thuê một xe máy để lên Tủa Mua. Con đường quả là trắc trở, vừa hẹp vừa nhiều đá nhỏ. Tôi đi rất chậm. Phải tới ba giờ sau mới qua được nửa chặng đường. Tôi và Lan rẽ vào một quán nước bên lề đường để nghỉ một lúc. Một chú bé chừng mười ba tuổi chạy ra đón chúng tôi, láu táu hỏi:

- Cô chú lên bản Cò Vạc chứ gì? Vào đây nghỉ chân đã.

Tôi hỏi:

- Lên đó còn xa không cháu?

- Phải mặt trời đứng bóng mới tới nơi. Đường còn khó đi hơn nữa đấy!

Lan cầm cốc nước mát lên uống một hơi hết sạch. Cậu toét miệng cười để lộ hàm răng trắng muốt. Lan tò       mò hỏi:

- Cô tiên ở trên bản Cò Vạc chắc đẹp lắm phải không cháu?

Thằng bé nheo mắt rồi diễn tả:

- Đúng là đẹp như cô tiên trên     trời ấy.

Mẹ cậu bé nói thêm:

- Tuần nào cũng nhiều người lên thăm cô tiên đó.

Tôi thắc mắc:

- Cô tiên ấy chỉ suốt ngày hát múa cho mọi người xem à?

Thằng bé tranh mẹ nói:

- Cô tiên là cô giáo. Cô là người  Kinh ở dưới xuôi lên dạy học ở bản  Cò Vạc đó.

Lan tròn mắt như vừa khám phá ra điều bí mật. Bà mẹ kể thêm:

- Cô giáo Thủy Tiên lên dạy học ở bản gần chục năm rồi. Cô giờ quen mặc như người Mông rồi. Nói tiếng Mông và hát múa như một cô gái    bản vậy.

Tôi tò mò hỏi:

- Cô giáo lấy chồng chưa?

- Chưa đâu.

Thằng bé nhanh nhảu trả lời. Nó liếc nhìn mẹ rồi thì thào vào tai tôi:

- Cô Thủy Tiên bị người yêu bỏ rơi. Tôi bỗng thấy trĩu lòng bởi những điều cậu bé vừa nói. Vừa lúc đó Lan vội vàng buộc lại dây giầy rồi thúc tôi nổ máy lên đường.

Qua huyện Tủa Mua, chúng tôi theo bảng chỉ dẫn ở bên lề đường để lên Cò Vạc. Dọc đường chúng tôi gặp khá nhiều bạn trẻ cũng lặn lội chinh phục đỉnh cao này. Sương mù phả lạnh hai bên tai tôi. Gió ù ù và tai tôi róc rách như muốn rạn ra vì áp suất của độ cao loãng khí. Lan giang hai tay hét to những tiếng thích thú. Bỗng nhiên cô reo lên:

- Em bắt được bông hoa tuyết này.

Nói rồi Lan xòe tay đưa lên phía trước cho tôi nhìn. Đó là những sợi mây bồng bềnh mát rượi, bay bay trước mặt. Chung quanh, những tiếng chim hót lảnh lót như muốn gọi những tia nắng bừng lên. Trời đã gần giờ Ngọ, nhưng mây vẫn mù mịt và ông mặt trời thì tròn xoe xa xa như một quả bóng hồng bồng bềnh trôi. Tôi phải căng mắt nhìn đường mới vượt lên được một bờ cao trước mặt. Đúng lúc đó một ông già người Mông đi tới và nói tiếng Kinh rất sõi:

- Mời anh chị vào uống nước rồi gửi xe ở đây. Đoạn đường lên bản còn hai cây số nữa nhưng không đi được xe máy đâu vì dốc cao, bậc đá lại ngắn.

Lan nhìn tôi chúm môi tỏ ra thích thú và thầm ý trách tôi như mọi khi với hai tiếng: Cho chết! Cho chết! Ai bảo! Tôi cười rồi khoác tay Lan đi lên núi. Ông già người Mông nói với theo:

- Lát nữa xuống ăn cơm nhé. Tôi nấu món cầy hương ngon lắm đó.

Trời càng se lạnh. Tôi buộc thêm cái khăn tay lên cổ Lan cho đỡ ngấm nước rồi hô to: Một! Hai! Ba! Nào! Chúng tôi nhanh chân theo các bạn trẻ đi trước. Ai nấy đều náo nức muốn ngắm bông hoa núi mang cái tên đầy thơ mộng kia: Thủy Tiên! Thủy Tiên! Càng lên cao, đám mây càng thấp dần dưới chân chúng tôi. Những tia nắng đầu tiên lóe lên rực rỡ. Đường đi lên bản ngày một rộng hơn và hướng chúng tôi đến một thảo nguyên rộng lớn.

- Kia rồi!

Nhiều người đều reo lên ngạc nhiên vì ở trên độ cao hai nghìn mét này có một thảo nguyên xanh non đến thế. Ngôi trường học ở phía cuối thảo nguyên kia nom xinh xắn như bức họa vậy. Một số người nhanh chóng trải ni lông nằm dài ra để hít thở cho bõ công vất vả suốt nửa ngày trời. Vừa hay, một số chiến sĩ biên phòng cưỡi ngựa đi đến. Tất cả mọi người nhỏm hết cả dậy. Lan tò mò hỏi:

- Anh cũng là người Mông à?

- Phải, tôi cũng là người Mông ở Tủa Mua này đây.

Một cô gái khác trêu:

- Anh có vợ chưa?

- Có rồi chứ. Người Mông chúng tôi dựng vợ gả chồng sớm lắm. Đến tuổi là lấy thôi à. Chứ không như cô giáo Thủy Tiên đâu.

Nói rồi, anh chỉ tay về phía ngôi trường xinh xắn. Tôi bước đến gần hỏi:

- Anh giới thiệu chúng tôi làm quen với cô giáo Thủy Tiên với.

Người lính biên phòng trẻ trung kia lấy tay che ánh nắng rơi trên mặt rồi nói:

- Rất tiếc, cô Thủy Tiên lại xuống bản Nụm Quậy ở bên kia núi để giảng bài cho một học sinh bị ốm rồi. Tôi phải về đơn vị lấy thuốc cho em học sinh đó bây giờ đây.

Anh vòm tay lên miệng hú một tiếng vọng vang rừng núi. Bất ngờ, một số em học sinh ùa ra khỏi lớp. Người chiến sĩ biên phòng dặn chúng tôi cứ vào trường chơi rồi đợi cô giáo Thủy Tiên trở về. Tôi nhìn Lan đang tỏ ra rất thích thú. Lan chạy ùa trên thảo nguyên hướng về phía các em bé đang nhảy lên vui sướng.

Tôi bước đến giữa bầy trẻ đang ríu rít vây quanh. Một bé gái có đôi mắt tròn xoe ngước lên hỏi:

- Chú lên thăm cô Tiên của chúng cháu đấy à?

- Đúng rồi. Thế cô Tiên bao giờ về?

Mấy đứa tranh nhau nói. Đứa thì kể cô dạy học xong đã đi ngay sang bản bên nên chẳng đứa nào muốn về. Mỗi đứa một việc. Nào thổi cơm, nào giặt áo, nào dọn dẹp căn phòng xinh xắn của cô giáo…Tôi tò mò bước vào căn phòng của cô giáo Thủy Tiên. Tôi sững người nhìn tấm ảnh trong khung kính để trên bàn. Đó là một cô gái trẻ đẹp rực rỡ trong bộ trang phục người Mông. Ánh mắt của cô giáo cứ ngỡ ngàng vương vấn bao điều còn chưa nói thành lời. Mấy sợi tóc mai bay phơ phất còn in trên gò má hồng mũm mĩm. Cánh mũi kia như đang phập phồng với những hương thơm của cỏ cây rừng núi. Đặc biệt là đôi môi xinh đỏ như thoa một lớp phấn hồng của hương lan rừng thơm ngan ngát…Tôi đang ngẩn người ngắm bức ảnh, thì Lan chạy tới đấm thùm thụp trên vai tôi rồi reo lên: Cho chết! Cho chết! Ai bảo!

Tôi thấy nóng bừng mặt. Rồi bất ngờ đọc một bằng khen được treo trên vách gỗ. Những nét chữ còn tươi rói với cái tên Thủy Tiên. Tôi định hỏi một chú bé học sinh đứng cạnh thì có tiếng bọn trẻ reo lên vội vã:

- Cô Tiên về…

- Cô Tiên về…

- Cô Tiên về…

Tôi và Lan vội chạy ra cổng trường thì thấy cô giáo Thủy Tiên đang cõng một học sinh. Cô ngước mắt lên nhìn chúng tôi không kịp chào hỏi và thở dốc. Tôi và Lan vội bước tới, tôi đỡ cho em gái xuống, Thủy Tiên hổn hển hỏi:

- Các anh có thấy anh lính biên phòng nào qua đây không?

- Có đấy! Có lẽ lát nữa anh ấy quay lại.

- Tôi phải đưa em học sinh này về bệnh viện huyện. Cán bộ y tế bản nói em bị viêm phổi cấp tính phải đưa đi ngay.

Thủy Tiên ngước nhìn tôi rồi nói:

- Tôi cõng em đi trước. Nếu người chiến sĩ biên phòng đến, anh bảo cứ đuổi dọc theo con đường xuống núi sẽ gặp tôi.

Nói rồi, cô giáo xốc em học sinh lên lưng nhanh nhẹn bước đi. Lúc này Lan thúc tôi phải giúp đỡ cô giáo. Tôi mới sực nghĩ ra và chạy tới cõng hộ học sinh cho Thủy Tiên. Vừa xuống được nửa dốc thì có tiếng vó ngựa đuổi theo. Tôi dừng lại chuyển em học sinh lên lưng ngựa để người chiến sĩ biên phòng đưa xuống cấp cứu ở bệnh viện huyện. Lúc này Thủy Tiên mới sững người lại và ôm lấy mặt loạng choạng bước chân. Chắc Thủy Tiên mệt lắm. Lan bước tới ôm lấy vai Thủy Tiên đi vào trường. Lúc này, những em học sinh thương cô giáo nên không đứa nào muốn về. Một cô bé gầy còm hấp háy mắt nói với Thủy Tiên:

- Em thưa cô, bạn Thúy đã thổi cơm cho cô rồi. Cô ăn đi cho nóng.

Lan đỡ Thủy Tiên ngồi xuống giường. Uống cốc trà nóng làm cho gương mặt Thủy Tiên hồng hào trở lại. Cô giáo nhìn chúng tôi như thân quen đã lâu. Một số bạn trẻ cùng đi lên buổi sáng cũng tò mò ngó vào. Một cô gái trẻ măng ấp úng:

- Nghe nói chị Thủy Tiên hát hay múa giỏi như các cô gái người Mông. Lát nữa chị biểu diễn cho chúng em xem nhé.

Thủy Tiên cười với nụ cười rạng rỡ. Gương mặt của cô bừng sáng hẳn lung linh và dịu dàng làm sao. Một anh chàng tỏ ra nghịch ngợm:

- Người ta nói chị là một cô tiên giáng trần. Chị hóa phép cho chúng em xem nào.

Thật bất ngờ có một cô gái bước tới hỏi:

- Có phải người yêu của chị không chịu được gian khổ bỏ về dưới xuôi không ạ.

Tôi sững người. Thủy Tiên cũng lặng người đi. Lát sau cô khẽ nói:

- Đấy chỉ là câu chuyện cổ tích  thôi mà.

Cô nhìn những bạn trẻ chung quanh mỉm cười rồi bỗng cất tiếng hát. Một làn điệu Mông. Giọng hát cất lên trong vắt như có chút ai oán tiếc nhớ:

"Anh ơi! Anh hãy đi đến phương trời nào anh muốn

Đến nơi rồi hát vọng về đây rằng hỡi em ở lại

Cầu cho anh gặp được người con gái đẹp

Gặp được người con gái siêng năng và đẻ cho anh

một đàn con trai con gái A Lui… A… Lui A…"

Tiếng A ngân rung nghe xót xa tự đáy lòng. Giọng hát ngân thắt ruột thắt gan vậy. Tôi nhìn cô bé kia như thầm trách tại sao lại gợi lại chuyện buồn của Thủy Tiên. Nhưng sau khi hát xong, chính cô bé ấy đến ôm chầm lấy Thủy Tiên mà khóc và xin lỗi cô. Lúc này tiếng vó ngựa gõ dồn dập ngoài sân. Thì ra có một nhóm chiến sĩ biên phòng mới lên thăm Thủy Tiên.

Cô vội chạy ra hỏi thăm về em học sinh vừa bị cấp cứu. Khi biết em đã qua khỏi cơn nguy biến, Thủy Tiên mới thở phào rồi nói:

- Thật may quá. Em xin cảm ơn các anh. Xin cảm ơn các anh.

Một người lính trẻ bước tới:

- Chúng tôi phải cảm ơn Thủy Tiên mới đúng. Nếu cô giáo không kịp cõng em đó vượt qua núi thì chúng tôi cũng đành chịu.

Vừa lúc đó, tiếng ồn ào ở phía ngoài làm tất cả bất ngờ. Một mế già xăm xăm bước vào đột ngột quỳ xuống trước mặt cô giáo Thủy Tiên rồi chắp tay lạy:

- Cô đã cứu mạng con gái tôi. Cô tiên ạ. Cả bản này đều mang ơn cô. Hai mẹ con tôi xin ghi nhớ suốt đời.

Thủy Tiên bước tới quỳ xuống ôm lấy mế rồi vỗ về. Tôi và Lan đỡ hai người ngồi lên giường. Lúc này, những chiến sĩ biên phòng bỗng lao xao nhìn cô giáo Thủy Tiên. Họ đùn cho một người trẻ nhất nói:

- Chúng tôi đang tổ chức cuộc thi thổi khèn. Đề nghị cô giáo xuống đơn vị để tham gia ban giám khảo cùng với các già làng.

Sau đó, người chiến sĩ trẻ bất ngờ lúng túng và ngượng nghịu gãi đầu. Một người đứng bên nhắc nhở:

- Ơ! Đồng chí này không nhớ Đại đội trưởng nói thế nào à?

Anh ta lấy tinh thần rồi đứng nghiêm nói:

- Nhân dịp này, đồng chí Đại đội trưởng chúng tôi gửi tặng cô giáo món quà do chính tay mình làm ra và gửi kèm hai câu thơ đề tặng.

Tất cả hồi hộp nhìn một con búp bê bằng lá cọ khô đang giơ tay vẫy chào mọi người. Cô giáo mở tờ giấy đọc hai câu thơ rồi đỏ bừng mặt. Mọi người không biết nội dung bức thư đó, nhưng trong mắt tôi đó là niềm vui đang lấp lánh. Và lúc này, cô giáo Thủy Tiên thực đúng với ý nghĩa của hai chữ “Cô Tiên” mà những người dân bản Cò Vạc đã tặng. Đó là sự thánh thiện được ẩn nấp trong vẻ đẹp rực rỡ của Thủy Tiên, một bông hoa núi kỳ lạ nằm trong câu chuyện cổ tích ở trên thảo nguyên mênh mông này. Lúc này, dưới chân chúng tôi mây trắng bềnh bồng bay và những động tác múa của Thủy Tiên thật diễm lệ đúng như người đời tưởng tượng đó là hình ảnh cô tiên đang cưỡi mây hạ giới.

Truyện ngắn của Duy Anh