“Siết” việc kê khai, xử lý tài sản tham nhũng

Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, đây là dự án Luật rất quan trọng, tác động đến nhiều mặt của đời sống xã hội, nên một số nội dung lớn, phức tạp còn nhiều ý kiến khác nhau, cần được đánh giá, cân nhắc kỹ lưỡng để bảo đảm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, khắc phục được những hạn chế trong thực tiễn thi hành luật.

Chiều 31-5, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án luật này. Nhiều vấn đề trong dự thảo luật khiến đại biểu băn khoăn hoặc chưa có sự thống nhất cao, đặc biệt là vấn đề kê khai, xử lý tài sản bất minh. Đại biểu Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) cho rằng, quy định về đối tượng kê khai tài sản hiện quá rộng nhưng không ai kiểm tra, giám sát, dẫn đến tình trạng hình thức, chưa hiệu quả. Để việc kê khai tài sản thực sự hiệu quả, đại biểu Xuyền cho rằng, bên cạnh việc thu hẹp đối tượng phải kê khai tài sản như hiện nay, cần công khai bản kê khai tài sản của cán bộ, công chức trên mạng Internet để người dân giám sát. Chỉ cán bộ cấp trưởng ở quận, huyện trở lên mới phải kê khai tài sản. Trước khi bổ nhiệm, đề bạt cán bộ cần phải kê khai tài sản và phải xác minh xem cán bộ đó kê khai có đúng không để giám sát trong quá trình công tác có tài sản bất minh hay không.

Nêu thực tế việc cán bộ, công chức “kê khai cũng thế, không kê khai cũng vậy”, vì không có cơ quan nào kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, đại biểu Nguyễn Hạnh Phúc (Thái Bình) thẳng thắn: nếu chỉ dựa vào kê khai mà không kiểm soát được biến động tài sản thì quy định của dự thảo Luật khó khả thi. Nên chăng lập một cơ quan độc lập, khách quan, riêng biệt, do Quốc hội bầu để kiểm soát, xác minh tài sản, vừa không đẩy trách nhiệm chứng minh tài sản cho người kê khai; vừa thu hồi được tài sản tham nhũng.

Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội) cho rằng cần hạn chế giao dịch tiền mặt mà chuyển sang giao dịch chuyển khoản, giao dịch điện tử, có hóa đơn điện tử… để nhà nước kiểm soát chặt chẽ nguồn thu chi của từng cá nhân, tập thể, dù ở nước ngoài hay ViệtNam, nhằm chống tham nhũng. Nếu kê khai tài sản chỉ trong đơn vị biết thì không hiệu quả mà cần công khai cho người dân nơi cán bộ, công chức cư trú, sinh hoạt để họ tham gia giám sát, nâng cao chất lượng phòng chống tham nhũng- đại biểu Tuấn đề xuất.

Băn khoăn trong xử lý tài sản bất minh

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: xử lý tài sản bất minh là điểm mới, là vấn đề lớn của dự thảo luật, nhưng quy định chưa rõ. “Tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được một cách hợp lý. Hợp lý ở đây là như thế nào, rất đáng băn khoăn?”.

Về phương án xử lý tài sản bất minh, đại biểu Dương Ngọc Hải (thành phố Hồ Chí Minh) nhận xét, cả 2 phương án xử lý dự thảo luật đề cập đều chưa ổn. Vì thực tế, ngoài thu nhập, cán bộ công chức có thể có thêm những tài sản khác như được thừa kế, cho tặng, tiết kiệm, thậm chí do tiêu cực mà có nhưng không phải tham nhũng (buôn lậu chẳng hạn). Vì thế, xử lý được là rất khó, bởi trách nhiệm chứng minh tài sản đó là của nhà nước.

Đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) băn khoăn, Chính phủ và Ủy ban Tư pháp của Quốc hội chưa thống nhất phương án xử lý tài sản bất minh. Các phương án thuế thu nhập 45%, xử phạt hành chính, thậm chí có ý kiến đề nghị tịch thu…cho thấy còn có sự lúng túng, chưa thống nhất. Đại biểu đề nghị cần tập trung thảo luận làm rõ 2 điểm trước khi thông qua: kiểm soát quyền lực và xử lý tài sản bất minh.

Đại biểu Phạm Tất Thắng (Vĩnh Long) nhấn mạnh đến trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên cần kê khai đầy đủ, chính xác tài sản của mình. Nếu phát hiện tài sản xuất hiện một cách bất minh, có nguồn gốc từ tham nhũng, phải xử lý tài sản đó một cách phù hợp. Theo đại biểu Phạm Tất Thắng, đảng viên mà tham nhũng, vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước. Không chỉ tổ chức Đảng, đảng viên mà bất kỳ người dân nào cũng phải có trách nhiệm tố cáo nếu phát hiện những hành vi vi phạm pháp luật với tổ chức có trách nhiệm. Với đảng viên, trách nhiệm đó phải cao hơn, nếu không tích cực tham gia công tác phòng, chống tham nhũng, mà còn có biểu hiện bao che cho những hành vi sai trái, rõ ràng là hành vi vi phạm, phải xử lý nghiêm.

Có nên đưa môn bơi là môn học chính khóa?

Thảo luận sửa đổi Luật Thể dục thể thao tại hội trường buổi sáng, một số ý kiến cho rằng để khắc phục tình trạng đuối nước của trẻ em hiện nay, dự thảo luật cần bổ sung quy định bơi là môn học bắt buộc trong chương trình chính khóa. Đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng, môn bơi lội là hết sức cần thiết, không chỉ trang bị kỹ năng thoát hiểm mà còn là kỹ năng sống cần có.

Đại biểu Nguyễn Tạo (Lâm Đồng) cho biết thời gian qua tình trạng các vụ đuối nước thương tâm xảy ra liên tiếp, nhiều vụ việc ba, bốn trẻ đi học về ra hồ tắm và thiệt mạng vì đuối nước không biết bơi. Luật Giáo dục sửa đổi bàn thảo cũng đề cập việc nâng cao trí tuệ, thể chất của học sinh. Để đạt mục tiêu đó, cũng cần đưa vào Luật Thể dục thể thao quy định rõ theo hướng bắt buộc việc dạy bơi trong nhà trường.

Tuy nhiên, vấn đề nhận được nhiều ý kiến trái chiều của các đại biểu. Đại biểu Dương Minh Tuấn (Bà Rịa- Vũng Tàu) cho rằng, việc dạy bơi đối với học sinh là cần thiết nhưng nếu quy định là môn học bắt buộc thì khó có tính khả thi trong điều kiện hiện nay, chỉ nên khuyến khích ưu tiên môn học này. Đồng quan điểm này, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Ninh Thuận) cho rằng, nếu quy định môn bơi là môn học bắt buộc, điều kiện hiện nay của các cơ sở giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu. Không những vậy, tạo áp lực đầu tư cho nhà trường, không khéo sẽ tạo gánh nặng cho phụ huynh và học sinh.

Ngày 1-6, Quốc hội tiếp tục làm việc tại hội trường.