Liên minh Trung - Triều: Ấm nồng trở lại

Nếu như hai chuyến thăm trước của ông Kim Châng Un,  diễn ra trước thềm các cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều và Mỹ-Triều, được ví như buổi “tham vấn đồng minh”, thì chuyến thăm lần thứ ba, chỉ một tuần sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lịch sử ở Xin-ga-po ngày 12-6, có thể hiểu là để Bình Nhưỡng thông báo kết quả đạt được cho quốc gia mà nước này coi là đồng minh chủ chốt, cũng là đối tác kinh tế lớn nhất. Điều này một lần nữa khẳng định tầm ảnh hưởng không thể phủ nhận của Trung Quốc trong “bức tranh” địa chính trị trên bán đảo Triều Tiên cũng như trong khu vực Đông Bắc Á.

Bằng cách khẳng định "mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác chiến lược" sâu rộng với Bắc Kinh trong chuyến thăm lần này, nhà lãnh đạo Triều Tiên rõ ràng “bắn một mũi tên trúng nhiều đích. Trên bàn đàm phán hạt nhân, nếu được Trung Quốc ủng hộ, Triều Tiên sẽ như được tiếp thêm sức mạnh. Trên thực tế, Triều Tiên lâu nay vẫn dựa vào mối liên minh với Trung Quốc để vượt qua những giai đoạn khắc nghiệt do lệnh trừng phạt của Mỹ. Không chỉ ủng hộ về mặt chính trị, quan hệ ngoại thương của Triều Tiên hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc. Ngay cả giờ đây, khi vị thế và hình ảnh của Bình Nhưỡng được cải thiện đáng kể sau những diễn biến tích cực trên bán đảo Triều Tiên, quốc gia Đông Bắc Á này vẫn cần sự hậu thuẫn của Trung Quốc, đặc biệt trong việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt, cũng như thiết lập một chiến lược tổng thể để có thể đưa lộ trình thực hiện những cam kết về hạt nhân theo đúng tính toán của Bình Nhưỡng. Cả Triều Tiên và Trung Quốc đều không muốn quân đội Mỹ hiện diện trên bán đảo Triều Tiên và điều này khiến cả hai phải phối hợp chặt chẽ trong lộ trình phi hạt nhân hóa sắp tới.

Việc liên tiếp gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng phát đi tín hiệu rằng Triều Tiên muốn tìm kiếm sự cân bằng trong quan hệ với Oa-sinh-tơn, vốn đang có cơ hội được cải thiện sau “cú hích” là cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều, và với Bắc Kinh, đồng minh thân cận với Triều Tiên. Khi tạo thế cân bằng trong quan hệ với hai nước lớn này, Triều Tiên sẽ được hưởng lợi nhiều nhất.

Về phần mình, Bắc Kinh tất nhiên tận dụng cơ hội bước ngoặt này. Ngoài những lợi ích về kinh tế và an ninh không thể phủ nhận khi một bán đảo Triều Tiên hòa bình, Bắc Kinh còn có lợi ích chính trị lớn nếu “chìa tay” cho Bình Nhưỡng. Với vai trò cường quốc, Trung Quốc chắc chắn không để mình bị gạt ra ngoài lề một tiến trình ngoại giao có thể tái định hình tương quan địa- chính trị khu vực. Nhất là khi Trung Quốc từ lâu vẫn coi mình là một phần quan trọng trong bất cứ giải pháp nào cho vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Thêm vào đó, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ về một loạt vấn đề nhạy cảm tiếp tục gia tăng, quan hệ gần gũi với Triều Tiên, thậm chí ở mức có thể chi phối đối với Bình Nhưỡng, sẽ trở thành “át chủ bài” mặc cả của Bắc Kinh trong các cuộc đàm phán tương lai với Oa-sinh-tơn.

Có lẽ không quá khi nói rằng tiến trình phi hạt nhân hóa Triều Tiên đang đi theo lộ trình Trung Quốc mong muốn, có thể xem là sự hiện thực hóa đề xuất về cơ chế “đóng băng kép” mà Trung Quốc đưa ra. Dù không hiện diện trên các bàn đàm phán hạt nhân gần đây, nhưng Bắc Kinh rõ ràng là “chất xúc tác” mạnh cho làn sóng ngoại giao ngoạn mục này, nếu không muốn nói là ở vị trí trọng tâm trong bức tranh địa- chính trị Đông Bắc Á.

Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên kể từ sau cuộc chiến tranh 1950-1953 không chỉ là câu chuyện giữa Mỹ với Triều Tiên, hay Hàn – Triều – Mỹ, mà liên quan đến nhiều bên. Các cuộc gặp song phương giữa Mỹ với Triều Tiên, hay giữa hai miền Triều Tiên, dù đạt nhiều thỏa thuận, vẫn là bước tái khởi động cho một chu kỳ ngoại giao tích cực mới với sự tham gia của nhiều bên có lợi ích liên quan. Đây sẽ là cơ chế hiệu quả cao để giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân ở Đông Bắc Á, từ đó hướng tới một nền hòa bình lâu dài và vững chắc trên bán đảo Triều Tiên.

(Theo TTXVN)