Khẩn trương xử lý hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển Hải Phòng

Cảng Hải Phòng hiện đang tồn đọng khoảng 800 công-ten-nơ ở các chi nhánh.

Gánh nặng cho các cảng biển

Phó tổng giám đốc Công ty CP Cảng Hải Phòng Cao Trung Ngoan cho biết, hiện nay Cảng Hải Phòng tồn đọng khoảng 800 công-ten-nơ hàng hóa, trong đó có những công-ten-nơ lưu cữu từ giai đoạn 2011-2012. Hàng trăm công-ten-nơ tồn gây khó khăn cho doanh nghiệp cảng. Chi phí nhân công xếp dỡ và chi phí lưu kho bãi từ năm này qua năm khác khiến doanh nghiệp cảng rất vất vả. Hơn nữa, hàng hóa tồn đọng còn khiến diện tích bãi chứa chật hẹp. Chủ tàu và chủ hàng đều “mất hút”, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cảng.

Không chỉ Cảng Hải Phòng, hàng loạt doanh nghiệp cảng lớn trên địa bàn thành phố như: Lê Chân, Đình Vũ, Đoạn Xá, Nam Hải-Đình Vũ, Hải An…cũng có công-ten-nơ tồn đọng. Cảng ít vài chục công-ten-nơ, có cảng lên đến vài trăm. Mặt bằng bị chiếm dụng, chi phí xếp dỡ lưu kho bãi bị thiệt hại. Thậm chí, có thời hàng loạt công-ten-nơ đông lạnh nhập về cảng nhưng lưu cữu lâu, cắm điện lạnh thì thiệt hại về tiền điện, không cắm điện thì hàng đông lạnh bị phân hủy. Các doanh nghiệp cảng thiệt hại nặng nề, lên đến hàng tỷ đồng tiền điện.

Thời gian qua, các cảng phối hợp với Hải quan thành phố và các lực lượng về kiểm soát môi trường vào cuộc quyết liệt cùng tham gia xử lý, nên hiện hàng công-ten-nơ đông lạnh không còn nhiều. Các cảng cũng “cảnh giác” cao đối với mặt hàng này. Theo ông Cao Trung Ngoan, theo quy định, sau 90 ngày công-ten-nơ không rút ra khỏi cảng được tính là hàng tồn đọng, vì ở khối cảng hàng ra vào liên tục nên lượng hàng tồn động luôn biến động. Vì thế, cảng buộc phải “mềm dẻo” với các chủ hàng, chủ tàu để lượng hàng tồn đọng ngày càng giảm bớt. Cảng Hải Phòng vừa tiến hành thương thảo và di chuyển 157 công-ten-nơ cao su đọng tại cảng từ năm 2012 và hiện, chỉ còn khoảng dưới 10% tổng lượng công- ten-nơ tồn đọng.

Tờ khai một đằng, hàng hóa một nẻo

Có những chủ hàng làm thủ tục nhập công-ten-nơ rác thải công nghiệp từ nước ngoài về, khi về đến cảng thì từ chối không nhận, hoặc “cao chạy xa bay” để mặc công-ten-nơ dãi nắng dầm mưa ở các cảng. Trong khi đó, cảng thấy có hàng là xếp dỡ đưa lên bãi, chờ thông quan rồi chuyển đi. Các cảng đều không biết trong công-ten-nơ thực chất có những loại hàng gì, mà chỉ căn cứ theo tờ khai (manifest). Trong khi đó, có những tờ khai hàng hóa là loại này, thực chất trong công-ten-nơ lại là hàng khác. Nhiều vụ việc được Công an thành phố và Cục Hải quan Hải Phòng “khui” ra hàng nhập lậu, rác thải công nghiệp, ngà voi, thậm chí có cả lá khát- loại chất cấm.

Việc thông thoáng trong xuất nhập khẩu hàng hóa ở các cảng biển cả nước nói chung và cảng biển Hải Phòng nói riêng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thuận lợi trong kinh doanh. Song, đối tượng xấu cũng lợi dụng để vi phạm pháp luật…Đó là nguyên nhân chính khiến hàng hóa đọng tại các cảng biển Hải Phòng. Theo lãnh đạo một số cảng biển, cần có chế tài xử lý nghiêm các chủ hàng nhập hàng về rồi bỏ lại không nhận, trong khi đó hãng tàu lại không chịu trách nhiệm. Vì thế, siết lại công tác quản lý sẽ bảo đảm sự nghiêm minh trong quá trình nhập khẩu hàng hóa, đồng thời có chế tài đối với các chủ hàng nhập khẩu tại Việt Nam. Có yêu cầu ràng buộc chặt chẽ, tránh tình trạng công-ten-nơ nhập về nhưng không có chủ hàng đến nhận.

Hiện nay, hơn 40 doanh nghiệp cảng, kho bãi trên địa bàn thành phố có sử dụng hệ thống quản lý hải quan tự động tại cảng biển (VASSCM), với khoảng 160.000 công-tai-ner được kiểm soát. Hệ thống này được đưa vào sử dụng từ tháng 12-2017 mang lại hiệu quả tích cực trong việc kiểm soát số lượng con-tai-ner. Tuy nhiên, để kiểm soát cũng như giảm thiểu tình trạng ùn tắc hàng hóa tại các cảng biển Hải Phòng, cần có sự vào cuộc của các cơ quan liên quan như: Hải quan, kiểm soát Biên phòng, Cảnh sát môi trường…Trước mắt, cần đẩy mạnh việc xử lý các công-ten-nơ nhập chui và hướng dẫn việc xử lý các mặt hàng nhựa, giấy phế liệu và các mặt hàng khác đã lưu bãi hơn 90 ngày tại các cảng, tránh thiệt hại và ảnh hưởng đến quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cảng biển.

Mai Lâm