Hệ thống điện phải “chạy nhanh”, đi trước một bước

Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty Điện lực Hải Phòng Vũ Đức Hoan cho biết, những năm qua, mỗi năm ngành Điện đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để xây dựng, nâng cấp, cải tạo hệ thống lưới điện trên địa bàn, bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn cho hoạt động sản xuất kinh doanh và điện sinh hoạt cho người dân. Tại nhiều công trình, dự án lớn, trọng điểm của thành phố, điện luôn phải đi trước một bước, hoàn thành sớm để ngay sau khi công trình, nhà máy hoàn thành là có đủ điện hoạt động. Tuy nhiên, mức tăng trưởng phụ tải điện của Hải Phòng liên tục tăng, bình quân khoảng 10-12%, dự báo những năm tới có thể lên tới 15-20%, đang là bài toán khó đối với ngành điện.

Công nhân Công ty Điện lực Hải Phòng thi công thay thế, lắp đặt trạm biến áp mới trên đường Đà Nẵng.

Ảnh: Duy Lân

Ông Vũ Đức Hoan chia sẻ, cách đây 2 năm, ít ai nghĩ khu vực Cát Hải, Cát Bà lại phát triển nhanh tới thế, kéo theo nhu cầu về điện rất lớn. Cụ thể, tổ hợp nhà máy sản xuất ô tô Vinfast thuộc Tập đoàn Vingroup ngay trong tháng 8-2018 cần 11,4 MVA; tháng 3-2019 cần 51,9 MVA; tháng 3-2020 cần gần 100 MVA. Tổng nhu cầu điện của Công ty TNHH Mặt trời Cát Bà trên đảo Cát Hải và Cát Bà cũng rất lớn và đều cần ngay. Cụ thể, năm 2019 cần 8 MVA; năm 2020 cần thêm 7 MVA để đưa tuyến cáp treo Cát Hải- Phù Long vào vận hành; những năm sau nhu cầu điện sẽ tăng theo cấp số nhân cùng với tiến trình đưa các dự án vào hoạt động. Không những thế, tại khu vực này, còn có nhiều dự án lớn khác như Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng; Khu công nghiệp (KCN) Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng… Trong khi đó, hệ thống điện hiện có không đủ khả năng cung cấp điện cho các nhu cầu này. Trong thời gian gần đây, các chủ đầu tư liên tục có ý kiến phản ánh với lãnh đạo thành phố đề nghị phối hợp tìm giải pháp khắc phục, nhanh chóng bảo đảm yêu cầu cấp điện cho cả khu vực.

Tại một số địa bàn khác của Hải Phòng, nhu cầu cấp điện cũng tăng lên từng ngày. Đơn cử như tại KCN Tràng Duệ, sự gia tăng nhanh chóng của các dự án đầu tư mà nổi bật là các nhà máy LG Display, LG Innotek… kéo theo nhu cầu rất lớn về điện. Trong các cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố, lãnh đạo Tập đoàn LG liên tục đề cập tới vấn đề cung cấp điện và mong muốn được cấp điện ổn định, đủ công suất mới bảo đảm chất lượng sản phẩm của các nhà máy. Chỉ cần thiếu hụt hoặc không ổn định về điện, doanh nghiệp sẽ thiệt hại hàng triệu USD…

Khu vực dân sinh cũng luôn trong tình trạng phải nâng cấp, chống quá tải vì nhu cầu điện tăng cao. Công ty Điện lực Hải Phòng cho biết, những ngày nắng nóng vừa qua, tổng công suất sử dụng cực đại lên tới khoảng 1000 MW, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2017; sản lượng điện lên tới 20 triệu kWh/ngày, tăng gần 10%.    

Khẩn trương đầu tư, nâng cấp hệ thống điện

Theo Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty Điện lực Hải Phòng Vũ Đức Hoan, để giải quyết yêu cầu cấp bách cấp điện cho khu vực Cát Hải, Cát Bà, công ty đã đề nghị NPC trước mắt cho nâng công suất máy biến áp T1 Cát Hải từ 25 MVA hiện tại lên 40 MVA, hoàn thành trong tháng 7-2018. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án lắp đặt mạch 2 đường dây 110 KV chợ Rộc- Cát Hải, hoàn thiện sơ đồ trạm biến áp (TBA) 110 KV chợ Rộc và cải tạo đường dây 110 KV Nhiệt điện Uông Bí- chợ Rộc hiện nay lên AC 400, hoàn thành quý 2- 2019; lắp đặt máy biến áp T2 TBA 110 KV Cát Hải 40 MVA, hoàn thành quý 2-2019; xây dựng TBA 110 KV Cát Bà (2x 40 MVA), hoàn thành quý 4-2019; xây dựng mạch 2 đường dây 110 KV khoảng vượt Lạch Huyện để cấp nguồn 110 KV thứ 2 cho đảo Cát Bà, hoàn thành năm 2020…

Công nhân thi công lắp đặt trạm biến áp tại đường Nguyễn Công Hòa

(quận Lê Chân).

Tuy nhiên, về lâu dài cần có kế hoạch tổng thể, toàn diện hơn mới có thể đáp ứng được nhu cầu của các nhà đầu tư cũng như yêu cầu phát triển KTXH thành phố. Cụ thể, đối với khu vực Cát Hải, cần thiết phải nhanh chóng xây dựng TBA 220 KV Cát Hải. Cùng với đó, lưới điện 220 KV, 110 KV tại các khu vực khác của thành phố cũng phải khẩn trương cải tạo, nâng cấp hơn. Công ty Điện lực Hải Phòng cho biết, khu vực huyện An Lão, An Dương hiện tại mức độ mang tải của đường dây lộ 177, 178 Đồng Hòa- Thái Bình luôn ở mức 80-90% nên cần thiết đẩy nhanh tiến độ xây dựng TBA 220 KV An Lão (hợp phần TBA 500 KV Hải Phòng), phải hoàn thành năm 2020 mới bảo đảm cấp điện cho khu vực. Ngoài ra, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia cũng cần hoàn thành đúng tiến độ TBA 220 KV tại Thủy Nguyên (quý 4- 2018), Dương Kinh (2020). Các dự án 110 KV cũng cần được thúc đẩy nhanh hơn như nâng công suất TBA HP 96; xây dựng đường dây 110 KV cấp điện cho KCN An Dương; đường dây 110 KV cấp điện TBA Liên Khê; xuất tuyến 110 KV sau TBA 220 KV Thủy Nguyên; nâng công suất TBA Đồ Sơn từ 2x25 lên 2x40 MVA; nâng công suất TBA Thủy Nguyên 1, Thủy Nguyên 2 (T2 lên 63 MVA); cải tạo đường dây 110 KV An Lạc- Tràng Bạch- Uông Bí; TBA 110 KV Khu đô thị xi măng; cải tạo đường dây nhánh rẽ Cửa Cấm; nâng công suất TBA 110 KV Vĩnh Bảo (từ 2x40 lên 2x63MVA); xây dựng mạch 2 đường dây 110 KV cấp điện cho KCN Nô- mu- ra…

Các doanh nghiệp thuộc ngành Điện đang tích cực đáp ứng yêu càu của thành phố, các chủ đầu tư và nhân dân về cung cấp điện, trong đó có nhiều trường hợp đột xuất, ngoài kế hoạch. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn gặp nhiều trở ngại, cần có sự chung tay giúp sức của thành phố và các cấp, các ngành, các địa phương.

Cùng phối hợp giải quyết khó khăn, vướng mắc

Nhu cầu về điện lớn,  nhưng để đầu tư được 1 công trình điện hiện nay không đơn giản. Theo sự phân công của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, hiện nay, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia sẽ chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng đối với hệ thống điện  220 KV, NPC đầu tư lưới điện 110 KV; Công ty Điện lực Hải Phòng phát triển lưới điện trung thế, hạ thế. Các công trình điện luôn “ngốn” vốn lớn (mỗi công trình tiêu tốn hàng trăm tỷ đồng, có công trình lên tới hàng nghìn tỷ đồng, hầu hết phải vay thương mại hoặc nhận sự tài trợ của các tổ chức tài chính, tín dụng quốc tế). Các thủ tục liên quan tới đầu tư công cũng không hề đơn giản. Theo các đơn vị thuộc ngành điện, để thực hiện được theo đúng trình tự, quy định của pháp luật, kể cả thu xếp được vốn, mỗi dự án điện cũng cần ít nhất khoảng thời gian 1,5-2 năm mới hoàn thành. Trong khi đó, hầu hết các công trình điện đầu tư mới gần đây đều phải chạy theo các dự án của thành phố mà không được “đi trước” nên rất bị động, khó thu xếp vốn và thực hiện rất chật vật. Lãnh đạo ngành Điện cho biết, thường dự án được phê duyệt xong, triển khai xây dựng rồi, ấn định thời gian hoàn thành (thường là 1- 1,5 năm) mới đưa ra yêu cầu đột xuất về điện. Công ty Điện lực Hải Phòng phải rất nỗ lực, cố gắng, tìm đủ mọi cách xoay xở để đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố.

Theo Phó tổng Giám đốc Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia Phạm Lê Phú, căn cứ vào đăng ký và nhu cầu phát triển phụ tải những năm tới, đặc biệt là khu vực đảo Cát Hải, Cát Bà, cần thiết phải đầu tư thêm trạm  220 KV Cát Hải và đẩy nhanh tiến độ các trạm 220 KV Dương Kinh, An Lão… Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là trạm 220 KV Cát Hải hiện chưa có trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 (gọi tắt là sơ đồ điện 7), khó có thể lên kế hoạch đầu tư xây dựng. Ông Phạm Lê Phú đề nghị thành phố Hải Phòng phối hợp chặt chẽ, có văn bản và đề xuất cụ thể với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương bổ sung gấp trạm 220 KV Cát Hải vào sơ đồ điện 7 mới có thể thực hiện sớm và đưa vào sử dụng trong giai đoạn 2020-2021. Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc Thiều Kim Quỳnh  bày tỏ sự nhất trí, ủng hộ cao với các đề nghị về phát triển lưới điện của Hải Phòng, khẳng định Hải Phòng là một trọng điểm phát triển kinh tế của phía Bắc nên cần dành sự ưu tiên và cam kết tập trung mọi nguồn lực đầu tư phát triển lưới điện 110 KV Hải Phòng. Tuy nhiên, lãnh đạo 2 đơn vị trên và Công ty Điện lực Hải Phòng cũng nêu lên nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các dự án điện, mong muốn thành phố chỉ đạo các cấp, các ngành có sự phối hợp chặt chẽ với ngành điện để cùng giải quyết, không để các dự án điện bị dây dưa, kéo dài, ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng nguồn vốn vay và quá trình phát triển KTXH của thành phố.

Các đơn vị thuộc ngành Điện đặc biệt nhấn mạnh vai trò của quy hoạch điện. Thực tế phát triển luôn phát sinh những yêu cầu mới, nhưng nếu không được ghi trong quy hoạch điện sẽ khó triển khai. Việc phát sinh nhu cầu xây dựng trạm 220 KV Cát Hải nói trên là một điển hình. Hơn nữa, theo Công ty Điện lực Hải Phòng, quy hoạch lưới điện do Bộ Công Thương phê duyệt, trong đó xác định rõ việc cấp điện cho các giai đoạn phát triển của địa phương. Do nhu cầu phụ tải thay đổi dẫn tới việc phải bổ sung điều chỉnh quy hoạch điện. Đáng tiếc, việc này Hải Phòng làm quá chậm trong khi hầu hết các tỉnh, thành phố phía Bắc hoàn thành từ lâu. Gần đây, các ngành liên quan mới trình Đề án quy hoạch phát triển điện lực thành phố Hải Phòng giai đoạn 2016 – 2025 có xét đến năm 2035 và dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ 7, HĐND thành phố khóa 15. Sau đó, Bộ Công Thương mới phê duyệt quy hoạch, các đơn vị mới có đủ cơ sở để lên kế hoạch đầu tư, xây dựng, phát triển lưới điện Hải Phòng. Như vậy là phải tốn một khoảng thời gian khá lâu nữa Hải Phòng mới có được quy hoạch phát triển điện lực.

Công nhân thi công công trình điện tại Khu du lịch Đồ Sơn

Các đơn vị điện lực cũng đề nghị thành phố chỉ đạo rút gọn hơn nữa và tạo điều kiện thuận lợi trong thực hiện các thủ tục liên quan tới cấp phép tuyến, đào cắt đường hè…khi thi công công trình điện. Các ngành, các địa phương cũng cần quan tâm và có các giải pháp thực tế, bám sát, đôn đốc, vận động các hộ dân nhận chi phí bồi thường và hỗ trợ ngành Điện về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để  bảo đảm thi công lưới đúng tiến độ cung cấp điện cho các phụ tải công nghiệp và dân sinh, nâng cao hiệu quả công tác sử dụng vốn Nhà nước, nhất là các nguồn vốn ODA. Ông Thiều Kim Quỳnh phản ánh, dự án xây dựng mạch 2 đường dây 110 kV khoảng vượt Lạch Huyện để cấp nguồn 110 kV thứ 2 cho đảo Cát Bà do NPC đang triển khai gặp rất nhiều khó khăn về mặt bằng, dẫn tới kéo dài thời  gian. Việc phải ngừng cấp điện kéo dài tới 17 giờ khi thi công TBA 110 KV Quán Trữ thời gian qua cũng là một trong những điển hình về khó khăn trong GPMB, sự phối hợp giữa các cấp chính quyền địa phương với ngành Điện để thực hiện dự án điện chưa chặt chẽ.

Mặc khác, để tránh bị động, không đáp ứng đủ nhu cầu điện, Công ty Điện lực Hải Phòng mong muốn các chủ đầu tư khi quyết định thực hiện dự án trên địa bàn thành phố cần sớm có đăng ký nhu cầu điện và phương án thực hiện với ngành Điện, tránh trường hợp điện phải chạy theo sau dự án. Ngoài ra, các sở, ban, ngành và UBND các quận, huyện khi tham mưu với thành phố về việc cấp đất cho các dự án phải dành quỹ đất cho công trình điện, đặc biệt dành quỹ đất cho xây dựng các TBA vì hiện nhiều khu công nghiệp đang gặp khó khăn trong việc cấp đất xây dựng TBA. Quỹ đất cho hành lang lưới điện cũng cần được chú trọng để bảo đảm an toàn và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Cấp điện an toàn, ổn định, độ tin cậy cao là phương châm hoạt động của ngành Điện. Trên địa bàn thành phố, việc quản lý đầu tư xây dựng lưới điện hiện liên quan tới nhiều đơn vị thuộc ngành điện, không chỉ có Công ty Điện lực Hải Phòng (cụ thể là NPC, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia…). Vì vậy, cần  sự phối hợp, cộng quản chặt chẽ,  đáp ứng được các quy định, quy trình về quy hoạch điện, thủ tục đầu tư công…, để điện luôn đi trước một bước, đáp ứng yêu cầu phát triển KTXH đang có tốc độ tăng trưởng nhanh, giữ vững quốc phòng an ninh của thành phố.

Hồng Thanh