Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở: Tuân thủ pháp luật để hạn chế rủi ro
“Ăn trái đắng” vì nhờ làm hộ
Người mua nên trực tiếp đi làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, nhà ở. (Ảnh có tính minh họa).
Tháng 9-2010, gia đình ông Lê Văn Thịnh, ở phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) nhận chuyển nhượng 116 m2 đất ở thôn Cái Tắt, xã An Đồng (huyện An Dương) của vợ chồng bà Vũ Thị Nhận- là người địa phương. Việc chuyển nhượng đất giữa hai bên có làm hợp đồng được công chứng tại Văn phòng công chứng An Phát. Do tin tưởng, vợ chồng ông Thịnh nhờ bà Nhận làm thủ tục sang tên trên GCNQSDĐ ở. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất việc sang tên vợ chồng ông Thịnh trên GCNQSDĐ ở, bà Nhận không bàn giao lại GCNQSDĐ ở cho vợ chồng ông Thịnh như cam kết mà bán lại thửa đất đó cùng với GCNQSDĐ ở mang tên vợ chồng ông Thịnh cho bà Dương Thị Huệ, ở phố Hai Bà Trưng, phường An Biên (quận Lê Chân) với số tiền 800 triệu đồng. Sau đó, bà Nhận rời khỏi địa phương. Đến nay, sau gần 10 năm, dù làm nhà ở và sinh sống ổn định tại thửa đất trên, song gia đình ông Thịnh vẫn chưa có GCNQSDĐ ở mang tên mình tại thửa đất của gia đình. Trong vụ việc này, gia đình ông Thịnh và bà Huệ đều gặp rủi ro trong việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, do thiếu hiếu biết các quy định pháp luật.
Một trường hợp khác, cũng do tin tưởng nhờ bên bán làm GCNQSDĐ ở hộ, mà người mua mất khoản tiền không nhỏ. Cụ thể, cuối năm 2010, anh Đỗ Mạnh Hùng ở phường Cầu Tre (quận Ngô Quyền) được anh Trần Quốc Bảo, ở phường Máy Chai (quận Ngô Quyền) giới thiệu có 2 thửa đất ở tại phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) cần chuyển nhượng. Anh Hùng đồng ý mua, đặt cọc 50 triệu đồng và các giấy tờ tùy thân khác để anh Bảo làm thủ tục sang tên trên GCNQSDĐ ở. Hai bên thỏa thuận, sau khi anh Bảo hoàn thành việc sang tên trên GCNQSDĐ ở cho anh Hùng, thì bàn giao số tiền còn lại. Đầu năm 2011, anh Bảo chuyển cho anh Hùng hai bản sao GCNQSDĐ mang tên anh Hùng tại 2 thửa đất hai bên thỏa thuận chuyển nhượng và đề nghị anh Bảo chuyển tiền theo thỏa thuận. Tuy nhiên, khi anh Hùng yêu cầu xem bản gốc của GCNQSDĐ trên, anh Bảo khất lần rồi thừa nhận hai lô đất trên không có thật. Dù chưa mất thêm số tiền lớn, song 50 triệu đồng đặt cọc, anh Hùng vẫn chưa thể lấy lại, đồng thời chịu nhiều tổn thất từ vụ việc này.
Đây chỉ là hai trong nhiều vụ việc, người dân gặp rủi ro khi tin tưởng để bên chuyển nhượng đất làm thủ tục sang tên trên GCNQSDĐ. Thực tế, không ít trường hợp, bên bán sử dụng GCNQSDĐ đã chuyển nhượng cho bên mua để cầm cố, thế chấp hoặc làm giả giấy tờ để lừa đảo người khác, gây thiệt hại cho các bên.
Cẩn trọng trong giao dịch bất động sản
Thực tế hiện nay, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở vẫn thực hiện trên cơ sở thỏa thuận của các bên. Theo đó, trên các hợp đồng được lập tại văn phòng công chứng, hai bên thỏa thuận bên nào thực hiện nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền chuyển tên trên GCNQSDĐ ở đối với thửa đất, nhà ở giao dịch. Căn cứ hợp đồng công chứng này, cán bộ văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tiếp nhận hồ sơ từ người có nghĩa vụ và thực hiện các thủ tục theo quy định. GCNQSDĐ mới sẽ trao cho người nộp hồ sơ ban đầu. Quy trình này đang được nhiều chi nhánh văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trên địa bàn thành phố thực hiện như tại chi nhánh quận Hải An, huyện An Dương, Thủy Nguyên... Tuy nhiên, xảy ra một số trường hợp bên bán lợi dụng kẽ hở, sử dụng GCNQSDĐ ở đã chuyển nhượng cho bên mua để cầm cố, thế chấp hoặc làm giả giấy tờ lừa đảo gây thiệt hại cho bên mua và các bên liên quan.
Theo Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất quận Hải An, Bùi Thị Kim Oanh, người dân khi giao dịch chuyển nhượng đất đai phải nắm vững quy định pháp luật. Bên mua nên trực tiếp đi làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở để phòng ngừa các sự việc đáng tiếc, bất lợi cho bản thân.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản trên địa bàn thành phố “nóng” như hiện nay, thêm vào đó, việc số hóa bản đồ địa chính, nguồn gốc đất đai tại một số quận, huyện trên địa bàn thành phố chưa thể thực hiện, người dân khi giao dịch nhận chuyển nhượng bất động sản cần thận trọng, tìm hiểu rõ thông tin. Theo quy định, đây là giao dịch dân sự, các bên được thỏa thuận bên nào thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, từ thực tiễn nêu trên, cơ quan chức năng nên xem xét chỉ tiếp nhận hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở từ người nhận chuyển nhượng, bảo đảm quy trình chặt chẽ, hạn chế phức tạp sau này, tránh mất nhiều thời gian giải quyết khi phát sinh tranh chấp giữa các bên.