Thúc đẩy phát triển cơ chế “một cửa” quốc gia, “một cửa” ASEAN và tạo thuận lợi thương mại

(HPĐT)- Sáng 24-7, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị trực tuyến về thúc đẩy phát triển cơ chế “một cửa” quốc gia (NSW), cơ chế “một cửa” ASEAN (ASW) và tạo thuận lợi thương mại. Tham dự có đồng chí Vương Đình Huệ, Phó thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các địa phương. Tại điểm cầu Hải Phòng, đồng chí Nguyễn Xuân Bình, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố; lãnh đạo các ngành thành phố tham dự.

Phát biểu khai mạc, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Ủy ban chỉ đạo quốc gia về NSW, ASW và tạo thuận lợi thương mại (Ủy ban 1899) đánh giá, các bộ, ngành, nhất là Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan có nhiều nỗ lực và thực hiện được khối lượng công việc lớn liên quan đến thực hiện NSW, ASW và kiểm tra chuyên ngành. Trung bình, chi phí thông quan 1 lô hàng giảm 19 USD. Tính tới cuối năm 2017, cả nước tiết kiệm được 205 triệu USD cho 10,81 triệu tờ khai; giảm hơn 15 triệu giờ lưu kho hàng xuất khẩu và 33 triệu giờ đối với hàng nhập khẩu.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì và phát biểu tại hội nghị. Ảnh: TTXVN

Tuy nhiên, việc triển khai NSW, ASW và kiểm tra chuyên ngành còn nhiều vướng mắc, hạn chế. Trong lĩnh vực kiểm tra chuyên ngành, số lượng hàng hóa phải kiểm tra vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Hiệu lực kiểm tra chuyên ngành thấp. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật phải sửa đổi, bổ sung tương đối nhiều. Việc chồng chéo, trùng lặp giữa các bộ, ngành trong kiểm tra chuyên ngành vẫn phổ biến. Phó thủ tướng yêu cầu, các đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến vào các nội dung trọng tâm: đánh giá thực trạng, vướng mắc, hạn chế, nguyên nhân; đề xuất giải pháp với từng ngành, lĩnh vực cụ thể; tham gia dự thảoNghị định của Chính phủ quy định về thực hiện thủ tục hành chính thông qua NSW, ASW và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; Kế hoạch hành động của Chính phủ thúc đẩy NSW, ASW, cải cách công tác kiểm tra chuyên ngành nhằm tạo thuận lợi thương mại... để thực hiện hiệu quả cao hơn nữa NSW, ASW và cải tiến công tác quản lý, kiểm tra chuyên ngành.

Tại hội nghị, các đại biểu đều đánh giá cao hiệu quả triển khai NSW, ASW, những cải cách về kiểm tra chuyên ngành... tạo được lòng tin và quyết tâm chính trị cao đối với lãnh đạo các cấp, bước đầu  mang lại những hiệu quả to lớn trong công tác cải cách hành chính (CCHC). Doanh nghiệp không còn phải trực tiếp làm việc với từng cơ quan nhà nước để hoàn thành các thủ tục hành chính, nhờ đó giảm được chi phí, thời gian, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa. Tuy nhiên, số thủ tục hành chính được các bộ, ngành triển khai thực hiện qua NSW hiện chưa cao (53 thủ tục), trong khi mục tiêu đến cuối năm là khá lớn (143 thủ tục). Theo phản ánh của các doanh nghiệp, việc triển khai NSW vẫn chưa đi vào thực chất. Thực hiện một số thủ tục vẫn ở tình trạng nửa vời, bên cạnh việc gửi hồ sơ điện tử, doanh nghiệp vẫn bị yêu cầu phải xuất trình hồsơ, chứng từ giấy…; còn có sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành…

Tại hội nghị, Phó chủ tịch Thường trực UBND Hải Phòng Nguyễn Xuân Bình phát biểu, nêu rõ: Với vị trí là cảng biển lớn nhất phía Bắc, số lượng hàng xuất, nhập khẩu liên tục tăng cao qua các năm, nên Hải Phòng đặc biệt quan tâm CCHC, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Các sở, ngành, đơn vị liên quan triển khai thành công thủ tục tàu biển nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh; thực hiện thủ tục đối với tàu bay xuất cảnh, nhập cảnh qua NSW. Cục Hải quan Hải Phòng đi đầu trong CCHC, thực hiện NSW. Cụ thể, Cục triển khai đề án kiểm tra chuyên ngành tập trung tại cảng biển; đề án triển khai hệ thống giám sát hải quan tự động tại cảng biển… Phó chủ tịch Nguyễn Xuân Bình đề xuất một số giải pháp thực hiện NSW tốt hơn trong thời gian tới, như: xây dựng và tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho việc sử dụng, trao đổi chứng từ điện tử, hồ sơ điện tử; bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc cung cấp dịch vụ công cấp độ 4 thông qua NSW; các bộ, ngành tiếp tục cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết, đơn giản hóa quy trình thực hiện; các hệ thống xử lý chuyên ngành của các bộ, ngành liên quan tích hợp vào NSW cần thống nhất và sử dụng được dữ liệu của nhau để tự động hóa các thủ tục hành chính…

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn đánh giá minh bạch và công khai; không “ôm giữ” những điều kiện không cần thiết, để giải phóng sức sản xuất. Từ các ý kiến tại hội nghị, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện, trình Nghị định và Kế hoạch hành động của Chính phủ thúc đẩy NSW, ASW, tạo thuận lợi thương mại để sớm ban hành. Theo đó, phải đề xuất cải cách mang tính đột phá sâu rộng hơn, hiệu quả cao hơn, thiết thực hơn, đặc biệt trong công tác quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu để tháo gỡ các vướng mắc, bất cập, góp phần thúc đẩy xuất nhập khẩu, giao thương quốc tế và khu vực, tạo động lực tăng trưởng kinh tế. Thủ tướng cũng yêu cầu phải kiểm soát, chống gian lận thương mại, buôn lậu, bảo vệ sức khỏe người dân, kể cả hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu, cần có chế tài xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm về an toàn thực phẩm, gian lận thương mại.

Thủ tướng chỉ đạo, các bộ, ngành không lấy lý do kiểm tra chuyên ngành để gây chậm trễ trong lưu thông hàng hóa, phấn đấu giảm tỷ lệ các lô hàng phải kiểm tra chuyên ngành xuống dưới 15%, nhưng vẫn phải  bảo đảm các yêu cầu quản lý của cơ quan nhà nước và chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Đồng thời, rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa 50% danh mục hàng hóa, sản phẩm và thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ với Ủy ban 1899, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan, thường xuyên quan tâm chỉ đạo, giám sát việc thực hiện NSW, ASW và tạo thuận lợi thương mại trên địa bàn. Thủ tướng mong muốn, Việt Nam phải là nơi thực thi tốt các cam kết quốc tế. Đến Việt Nam, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, khách du lịch có được môi trường tốt nhất, thuận lợi nhất để mọi người cảm thấy thoải mái, thuận lợi như về nhà của mình.