Áp dụng phương pháp điều trị tăng Ô- xy cao áp: Nhu cầu ngày càng cao

Kiểm tra sự phục hồi chức năng của người bệnh sau khi điều trị ô-xy cao áp tại  Viện Y học biển Việt Nam.

Ảnh: Đỗ Hiền

Trong tháng 7- 2018, Viện Y học biển Việt Nam điều trị thành công 3 trường hợp bị bỏng nặng và tai biến khi lặn biển bằng phương pháp ô- xy cao áp. Trong đó, trường hợp anh Nguyễn Văn D, 46 tuổi ở quận Lê Chân bị bỏng nặng do nổ lò luyện gang ở giai đoạn gang đang được nung chảy. Người bệnh nhập viện trong tình trạng bỏng nặng, bỏng độ 4 diện tích 1%, bỏng độ 2,3 diện tích 12% vùng đầu mặt cổ và ngực, bỏng giác mạc độ 3, giác mạc bị phù nề mầu trắng đục, khả năng nhìn mờ dưới 0,5m, chảy dịch nhiều vùng bỏng, cực kỳ đau rát. Sau khi điều trị ô- xy cao áp 2 lần/ ngày trong 10 ngày, bỏng độ 2,3 của người bệnh khô hoàn toàn, bỏng độ 4 bắt đầu lên da non, vết thương vùng mặt, cổ không bị co kéo. Giác mạc mắt dần trong trở lại, thị lực nhìn rõ…Các bác sĩ cho biết, đây là trường hợp bỏng nặng, nếu điều trị thông thường hết sức khó khăn, có thể để lại di chứng nghiêm trọng về thị lực và thẩm mỹ. Tuy nhiên, kết hợp điều trị bằng ô- xy cao áp mang lại hiệu quả hết sức khả quan, rút ngắn được thời gian điều trị, giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình người bệnh.

Cũng trong tháng 7, tại Viện Y học biển Việt Nam, các bác sĩ cấp cứu và chữa trị thành công người bệnh  31 tuổi vào viện vì bỏng lửa khi đang hàn cắt công nghiệp bằng bằng khí ô- xy. Người bệnh nhập viện trong tình trạng bỏng nhiệt độ 1, 2 diện tích 15% đầu, mặt, cổ, cánh tay trái, bỏng da quanh mắt độ 2, mất lông mi, lông mày, dị vật kết giác mạc mắt, trợt biểu mô giác mạc. Sau 1 tuần điều trị ô- xy cao áp, các vết bỏng phục hồi nhanh, người bệnh không bị để lại sẹo trên mặt.

Theo GS.TS Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Y học biển Việt Nam, đây chỉ là 2 trong số nhiều người bệnh được điều trị phục hồi nhanh bằng phương pháp ô- xy cao áp. Từ năm 2007 đến nay, qua điều trị cho hàng nghìn người bệnh bằng phương pháp ô- xy cao áp, Viện Y học biển Việt Nam kết luận, phương pháp ô- xy cao áp được ứng dụng hiệu quả tốt trong nhiều điều trị nhiều bệnh đặc thù như: cấp cứu ngộ độc khí độc, đuối nước, ngạt do lặn biển, ngạt do nguyên nhân nào đó dẫn đến hôn mê, các loại bệnh do động, thực vật biển đốt hoặc chạm phải dưới nước; tác dụng rất tốt trong điều trị các bệnh lý thiếu máu do chấn thương, tổn thương loét khó liền do bệnh đái tháo đường, do viêm tắc động tĩnh mạch chi, viêm tủy xương mãn tính, hoại tử mô do tia xạ, các nhiễm trùng mô mềm, điều trị bỏng, ngộ độc cấp do Cyanide, các bệnh nhiễm nấm dai dẳng, phù não cấp…Phương pháp này đặc biệt ứng dụng tốt trong điều trị các bệnh dưới nước, phục vụ y học biển. Trước đó, tại viện đã cấp cứu thành công nhiều ca tai biến do lặn biển từ các vùng biển nước ngoài, nhiều ca bị đột quỵ não, các bệnh dưới nước bằng phương pháp ô- xy cao áp.

Khắc phục khâu yếu về kiến thức chuyên ngành

Tại Hội thảo khoa học quốc gia lần thứ nhất về y học dưới nước và ô- xy cao áp tổ chức tại Hải Phòng (tháng 7- 2018) các chuyên gia về y học biển trong nước và quốc tế đều khẳng định: Y học dưới nước và ô- xy cao áp mang lại nhiều tác dụng hết sức quan trọng và hiệu quả trong y học biển. Tuy nhiên, việc ứng dụng chuyên ngành này trong y tế biển đảo hiện có nhiều khó khăn.

PGS.TS Trần Thị Quỳnh Chi, Viện trưởng Viện Y học biển Việt Nam, Phó chủ tịch Hội Y học biển Việt Nam thông tin, việc cấp cứu và điều trị các bệnh dưới nước, các tai biến do lặn biển ở nước ta hiện nay còn rất khó khăn do thiếu nhân lực và phương tiện chuyên dụng. Việc chẩn đoán và điều trị các loại tai biến và bệnh lý đặc thù của lao động trên biển và dưới nước càng khó khăn hơn khi các cán bộ y tế chưa được đào tạo về chuyên khoa Y học biển nói chung và chuyên khoa Y học dưới nước và cao áp nói riêng. Thời gian qua, Viện Y học biển Việt Nam tiếp nhận nhiều người bệnh bị tai nạn lặn biển, ngạt do khí CO từ các vùng biển phía Nam, vùng biển nước ngoài và cả người bệnh nước ngoài về điều trị bằng ô- xy cao áp. Trong số đó, có nhiều người bệnh qua “giai đoạn vàng” để điều trị do ở quá xa hoặc ở tuyến cơ sở lúng túng trong xác định hướng điều trị. Nếu phương pháp ô- xy cao áp được ứng dụng rộng tại các cơ sở y tế vùng biển, đảo, người bệnh sẽ được cấp cứu kịp thời hơn.  

GS- TS Nguyễn Trường Sơn cho biết, hiện nay trong hệ thống đào tạo ngành y mới chỉ có Trường đại học Y Dược Hải Phòng có khoa Y học biển. Ở khu vực phía Nam hiện chưa có trường nào có chuyên ngành đào tạo này. Do vậy nhiều bác sĩ về các địa phương biển đảo khi gặp trường hợp người lặn biển bị tai nạn cũng không biết đó là bệnh gì, không biết điều trị bằng phương pháp nào. Ứng dụng ô- xy cao áp trong lâm sàng các nước tiên tiến đã làm từ lâu, nhưng Việt Nam còn mới mẻ. Việc nghiên cứu ứng dụng chuyên ngành ô - xy cao áp trong lâm sàng để cấp cứu các ca tai biến lặn, cấp cứu nội, ngoại khoa khác và điều trị nhiều loại bệnh lý nan y đang được triển khai tại một số cơ sở y tế biển và các bệnh viện đa khoa, phục hồi chức năng của một số tỉnh, thành phố trong cả nước. Song, do kiến thức khoa học chuyên ngành ô- xy cao áp còn nhiều hạn chế, hiệu quả chưa được mong đợi....

Hoàng Yên