Không được tái diễn thảm họa hạt nhân

Ngày 6-8 và 9-8, Nhật Bản tổ chức hai buổi lễ tưởng niệm sự kiện đau thương trên tại thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ki. Tới tham dự và bày tỏ tưởng nhớ các nạn nhân của thảm họa vũ khí hạt nhân, TTK LHQ Gu-tơ-rét cảnh báo về tình hình căng thẳng gia tăng giữa các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng như sự mở rộng và hiện đại hóa các kho vũ khí hạt nhân trên thế giới. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo trên thế giới trở lại với đối thoại và các biện pháp ngoại giao để đạt được tiếng nói chung nhằm loại bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân. TTK LHQ An-tô-ni-ô Gu-tơ-rét nhấn mạnh, việc Hiệp ước toàn cầu cấm vũ khí hạt nhân (TPNW), được LHQ thông qua hồi tháng 7-2017, là bằng chứng rõ ràng cho thấy các nỗ lực nhằm chấm dứt vĩnh viễn những mối đe dọa từ vũ khí hạt nhân trên toàn cầu, từ đó hiện thực hóa sứ mệnh xây dựng một thế giới không vũ khí hạt nhân.

Hiệp ước TPNW có ý nghĩa lịch sử hết sức quan trọng vì lần đầu có một điều ước quốc tế quy định cấm một cách toàn diện việc phát triển, thử nghiệm, sản xuất, chế tạo, tàng trữ, chuyển giao, sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân. Đặc biệt, Hiệp ước có quy định trách nhiệm của các nước tiến hành thử và sử dụng vũ khí hạt nhân phải hỗ trợ các nước bị ảnh hưởng trong việc giúp đỡ nạn nhân và khắc phục hậu quả về môi trường.

Tuyên bố của TTK LHQ cũng là điều người dân toàn thế giới đang mong mỏi, đặc biệt khi vấn đề hạt nhân Triều Tiên chưa đi đến hồi kết, và vấn đề hạt nhân I-ran tưởng như đã được giải quyết nay đang “nóng” trở lại.

Thắp nến tưởng nhớ các nạn nhân vụ ném bom tại Na-ga-xa-ki. Theo Japan Today

Những diễn biến trên đặt trong bối cảnh TPNW đã được LHQ thông qua hơn 1 năm trước, nhưng đến nay mới có 10 nước ký phê chuẩn, trong khi văn kiện này sẽ chỉ có hiệu lực nếu được 50 nước phê chuẩn. Mới đây, ViệtNamlà quốc gia thứ 10 phê chuẩn hiệp ước này. Tuy nhiên, điều đáng nói là không có nước nào trong số 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, gồm Mỹ, Nga, Anh, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Pa-ki-xtan, Triều Tiên và Is-ra-en tham gia các cuộc đàm phán hay bỏ phiếu về TPNW. Trong khi đó, Nhật Bản – nước duy nhất hứng chịu thảm họa bom hạt nhân – cũng chưa ký kết văn kiện, do Tô-ki-ô còn đang phụ thuộc vào “ô hạt nhân” của Mỹ để ứng phó với mối đe dọa chưa được xóa bỏ từ chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên.

Tại buổi lễ tưởng niệm ở Na-ga-xa-ki ngày 9-8, trong phát biểu của mình, Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê khẳng định “để tạo dựng một thế giới không có vũ khí hạt nhân, cần có sự hợp tác từ cả hai phía là nước sở hữu và không sở hữu vũ khí hạt nhân”. Ông cam kết Nhật Bản sẽ đóng vai trò cầu nối giữa hai bên, với quyết tâm nỗ lực cùng cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, quyết tâm và nỗ lực, nếu chỉ dừng lại ở lời nói, thì không thay đổi được gì.

Khoảng 140.000 người thiệt mạng khi “Little Boy” được ném xuống  Hi-rô-si-ma ngày 6-8-1945; quả bom nguyên tử thứ hai mang tên “Fat Man” được thả xuống Na-ga-xa-ki 3 ngày sau đó cướp đi tính mạng của khoảng 74.000 người. Đó là chưa kể hàng chục nghìn người khác bị ảnh hưởng trực tiếp sau những ngày tang thương nhất trong lịch sử đất nước "Mặt trời mọc” cũng như toàn nhân loại này. Những con số biết nói ấy đang hằng ngày nhắc nhớ về những hậu quả khôn lường của vũ khí hạt nhân, và thúc giục các nước cần nhanh chóng phê chuẩn TPNW để sớm đạt mục tiêu một thế giới hòa bình, không còn phải lo lắng về thứ vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Nói như Giám đốc Bảo tàng bom nguyên tử ở Nhật Bản, Akitoshi Nakamura (A-ki-tô-si Na-ca-mư-ra): “Hãy để Na-ga-xa-ki là nơi cuối cùng trên Trái Đất phải chịu đựng thảm họa do vũ khí hạt nhân gây ra”.

BẠCH DƯƠNG