Nỗ lực hòa giải mới giữa hai miền Triều Tiên

Không thể phủ nhận mối quan hệ liên Triều có nhiều chuyển biến rất tích cực sau hai cuộc gặp thượng đỉnh ở Pan-mun-chơn trong năm nay. Việc hai nước vừa khôi phục hoàn toàn đường dây liên lạc quân sự trên biển Tây vào ngày 16-7 vừa qua, tiến hành các cuộc đàm phán quân sự cấp tướng, tiếp tục thực hiện các cam kết tiến tới phi vũ trang khu vực an ninh chung tại làng đình chiến Pan-mun-chơn,.. góp phần làm giảm căng thẳng quân sự cũng như xây dựng lòng tin giữa hai miền Triều Tiên. Bên cạnh đó, các tập đoàn lớn như Lotte, Hyundai, Hyosung và KT lần lượt công bố các kế hoạch tìm hiểu cơ hội hợp tác và đầu tư vào Triều Tiên sau khi hai nước đã nhất trí cùng nhau cải thiện tuyến đường sắt liên Triều. Ngoài ra, còn phải kể đến nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao đã giúp gắn kết người dân hai miền, góp phần thúc đẩy bầu không khí hòa giải trên Bán đảo Triều Tiên. Đặc biệt, Bình Nhưỡng và Seoul đang cùng nhau thực hiện những bước chuẩn bị cuối cùng cho cuộc đoàn tụ các gia đình bị ly tán trong chiến tranh Triều Tiên. Cuộc đoàn tụ dự kiến diễn ra từ ngày 20 đến 26-8 tới sẽ đánh dấu một bước tiến nữa trong nỗ lực đưa hai miền Triều Tiên ngày càng xích lại gần nhau.

Đoàn tụ các gia đình bị ly tán trong chiến tranh Triều Tiên đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực đưa hai miền Triều Tiên ngày càng xích lại gần nhau.

Trong khi đó, cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ 3 giữa hai nhà lãnh đạo Kim Châng Un và Mun Chê In diễn ra khi các nỗ lực phi hạt nhân hóa hạt nhân của Triều Tiên có vẻ như đang giậm chân tại chỗ, thậm chí nảy sinh tranh cãi mới, kể từ sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều tại Xin-ga-po hôm 12-6 vừa qua. Điều đó có thể ảnh hưởng tới mục tiêu của hai miền Triều Tiên sớm ra tuyên bố chính thức kết thúc chiến tranh trong năm nay. Nếu tại cuộc họp thượng đỉnh ngày 27-4 ở làng đình chiến Pan-mun-chơn, cả hai đạt được thỏa thuận trên diện rộng về giảm bớt căng thẳng quân sự và cải thiện quan hệ hai miền, thì cuộc gặp sau đó vào ngày 26-5 giúp đặt nền tảng cho cuộc hội đàm lịch sử giữa ông Kim Châng Un và Tổng thống Mỹ Đô-nan Trăm vào ngày 12-6 tại Xin-ga-po. Tuy nhiên, trái với sự kỳ vọng về những bước chuyển thuận lợi trong vấn đề hạt nhân của Triều Tiên sau cuộc gặp thượng đỉnh tại Xin-ga-po, hiện cả Triều Tiên và Mỹ đang tranh cãi về những gì đạt được tại hội nghị trên. Trong khi giới chức Bình Nhưỡng vẫn khẳng định nước này giữ vững quyết tâm và cam kết thực thi đầy đủ Tuyên bố chung với thái độ trách nhiệm và chân thành thì Mỹ lại dựa vào một báo cáo mới của Liên hợp quốc để khẳng định rằng Triều Tiên chưa dừng các chương trình hạt nhân và tên lửa, một hành động vi phạm các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc.

Gần đây, Triều Tiên đề nghị Mỹ cùng ra tuyên bố chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên như là khúc dạo đầu cho tiến trình đàm phán về hiệp ước hòa bình chính thức để thay thế hiệp định đình chiến, được ký kết năm 1953 nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Triều Tiên. Tuy nhiên, trong tuyên bố mới nhất ngày 13-8, Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc Ha-ri Ha-rít khẳng định còn quá sớm để tiến tới việc tuyên bố kết thúc chính thức Chiến tranh Triều Tiên như yêu cầu của Bình Nhưỡng.

Thời gian đến cuối năm không còn nhiều, cho dù các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra bí mật, nhưng các bên vẫn cho thấy sự mâu thuẫn. Việc Trung Quốc - quốc gia có ảnh hưởng lớn trong các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa Triều Tiên, có tham gia vào hiệp ước hòa bình sắp tới hay không vẫn là nội dung chưa xác định. Bình Nhưỡng muốn kéo nước láng giềng Trung Quốc vào cuộc để làm hậu thuẫn cho mình, nhưng Mỹ có vẻ không muốn điều đó, đồng thời tập trung thúc đẩy ký kết hiệp ước hòa bình giữa ba bên Mỹ - Hàn - Triều. Đây chắc chắn sẽ là nội dung quan trọng tại cuộc gặp thứ 3 rất được mong chờ giữa Tổng thống Hàn Quốc và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Châng Un.

TRẦN THANH BÌNH