Tàu HQ 671 - Bảo vật quốc gia bên dòng Lạch Tray

Quân chủng Hải quân vừa công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận tàu HQ 671 là bảo vật quốc gia. Trong chuyến thăm tàu, mọi người may mắn gặp lại người thuyền trưởng nổi tiếng một thời của tàu HQ 671- trung tá Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Đắc Thạnh. Thăm lại con tàu ngày nào đã đưa ông cùng đồng đội băng qua muôn vàn hiểm nguy của biển cả, sự kiểm soát ngặt nghèo của kẻ thù, người thuyền trưởng nay bước sang tuổi “xưa nay hiếm” không giấu được niềm xúc động. Ông xuống hầm hàng, vào buồng máy, vòng ra boong rồi lên ca bin tàu như đi thăm lại người bạn lâu năm không gặp.

 Những kỷ niệm, ký ức những năm tháng hào hùng của người thuyền trưởng Anh hùng ùa về. Ông bồi hồi kể lại, “Ngày 29-11-1964, tàu 41 (tên trước đây của HQ 671)  do ông làm thuyền trưởng chở 45 tấn vũ khí vào bến Vũng Rô (tỉnh Phú Yên) quê hương ông- đây là chuyến mở bến. Tuy vậy, do khối lượng vũ khí lớn nên tàu không kịp rời bến trước khi trời sáng, ông và chính trị viên thống nhất để tàu ở lại. Đây là quyết định hết sức táo bạo, vì nếu tàu bị lộ thì bến Vũng Rô không thể vào mà “đường Hồ Chí Minh trên biển” đứng trước thách thức, cam go. Để qua mặt kẻ địch, ông và đồng đội bình tĩnh dùng lưới đánh cá và cành cây ngụy trang tàu. Nhờ đó, các chiến sĩ của ta bốc hết vũ khí, tàu rời bến an toàn. Hai chuyến sau vào Vũng Rô ngày 25-12-1964 và 1-2-1965 là 2 chuyến đi với kỳ tích là vòng quay nhanh nhất. Ba chuyến vào bến Vũng Rô chưa đầy hai tháng.

Theo Giám đốc Bảo tàng Hải quân, trung tá Hoàng Phi Hà: Tàu HQ671 là tàu duy nhất còn lại của Đoàn “tàu không số” và cũng là tàu mở đường Hồ Chí Minh trên biển tháng 10-1962. Suốt quá trình vận tải chiến lược “đường Hồ Chí Minh trên biển”, các thế hệ tập thể cán bộ, chiến sĩ tàu HQ-671 tổ chức đi 20 chuyến, vận chuyển gần 400 tấn vũ khí và hàng hóa và đưa đón cán bộ cách mạng, góp phần chi viện sức người, sức của từ hậu phương lớn miền Bắc cho chiến trường miền Nam...

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, tàu thực hiện nhiệm vụ chở người, vũ khí, hàng hóa chi viện cho lực lượng tiến công giải phóng các tỉnh ven biển Nam Trung bộ. Sau đó, tàu HQ 671 được giao nhiệm vụ chở cán bộ, chiến sĩ Đoàn 126 đặc công Hải quân tiến công giải phóng đảo Sơn Ca thuộc quần đảo Trường Sa. MiềnNamhoàn toàn giải phóng, tàu làm nhiệm vụ vận tải, cứu hộ cứu nạn đối với các đơn vị đóng quân ở quần đảo Trường Sa.

Giữ gìn và phát huy giá trị bảo vật

Theo Chuẩn đô đốc Phạm Văn Vững, Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân, tàu vận tải quân sự số hiệu HQ 671- là “tàu không số” duy nhất còn lại của những chiến công tiêu biểu “đường Hồ Chí Minh trên biển”. Vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày mở đường (10- 2011), HQ 671 kết thúc “sứ mệnh” của tàu vận tải, bàn giao Bảo tàng Hải quân quản lý, trưng bày, tuyên truyền chiến công “đường Hồ Chí Minh trên biển”. Đây là hiện vật có giá trị đặc biệt, có ý nghĩa không chỉ đối với Hải quân nhân dân ViệtNammà còn đối với cả quốc gia, dân tộc.

Việc giữ gìn và phát huy giá trị bảo vật quốc gia- HQ671 là hai nhiệm vụ được Quân chủng Hải quân chú trọng. Trải qua nhiều năm sử dụng, thực hiện nhiều hải trình nhưng tàu được chăm sóc kỹ lưỡng. Hiện tàu được sơn màu xám bạc; mặt boong sơn màu xanh lá cây, phía mũi tàu in số hiệu HQ671 màu trắng. Từ xa mọi người có thể nhận ra trên nóc cabin tàu lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa trời xanh. Không thực hiện hải trình thực hiện nhiệm vụ, HQ 671 neo bình yên bên dòng sông Lạch Tray nhưng âm hưởng chiến thắng của tàu huyền thoại trên đường huyền thoại thì mãi vang vọng. Hiện Bảo tàng Hải quân xây dựng kịch bản thuyết minh, bố trí hướng dẫn viên giới thiệu thông tin đầy đủ về chiến công của tàu và có 8 cán bộ, chiến sĩ qua các thời kỳ được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Giám đốc Bảo tàng Hải quân trung tá Hoàng Phi Hà cho biết: Từ khi Bảo tàng Hải quân được giao quản lý, trưng bày, HQ 671 không chỉ là “ngôi nhà” của cựu chiến binh đoàn “tàu không số” mà trở thành điểm tham quan hấp dẫn của nhiều đoàn công tác, khách du lịch khi đến với thành phố Cảng. Nay tàu được công nhận là bảo vật quốc gia, cán bộ, nhân viên bảo tàng càng nỗ lực, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, bảo vệ, phát huy giá trị lịch sử tàu HQ 671 để người dân biết chiến công của bộ đội Hải quân Việt Nam, của Đoàn “tàu không số” huyền thoại.

Bài và ảnh: Minh Khôi