Đừng để xây rồi mới cắt
Dùng dằng sau gần 2 năm, tổ hợp khách sạn - căn hộ cao cấp Mường Thanh tại tỉnh Khánh Hòa buộc phải cắt từ 43 tầng xuống 40 tầng do xây dựng vượt quy hoạch.
Trước đó, tại Hà Nội, công trình nhà 8B phố Lê Trực cũng buộc phải xử lý “cắt ngọn” tầng 19 sau nhiều trì hoãn. Đây là những việc cực chẳng đã, lãng phí không ít tiền của, công sức nhưng phép nước phải nghiêm, vi phạm quy hoạch, xây dựng sai phép thì phải xử lý.
Rất may , Hải Phòng chưa có công trình lớn nào với mức độ phức tạp như trên phải xử lý “cắt ngọn”. Đáng mừng là năm 2018, tỷ lệ công trình vi phạm giảm khoảng 56% so với năm 2017. Các ngành chức năng, nhất là Sở Xây dựng, các quận, huyện có bước chuyển rất tích cực trong quản lý, giám sát, kiểm tra tình hình xây dựng. Hơn nữa, trong những năm gần đây, lãnh đạo thành phố đưa ra thông điệp rất rõ ràng là sẽ xử lý nghiêm minh tất cả trường hợp vi phạm, gắn với trách nhiệm của các cấp, các ngành, nhất là người đứng đầu. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền tới các tầng lớp nhân dân, công khai công tác quy hoạch, quản lý xây dựng theo quy hoạch, quản lý đất đai…
Tuy nhiên, những vụ vi phạm trật tự xây dựng tại Hải Phòng cũng không phải ít. Một số tòa nhà của tư nhân trên đường Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền), Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng), Tô Hiệu (quận Lê Chân) phải xử lý cắt ngọn vì xây dựng sai quy hoạch, xây vượt số tầng cho phép. Tình trạng vi phạm trật tự xây dựng còn khá nhiều. Theo ngành Xây dựng, trong số hơn 2700 công trình xây dựng được kiểm tra, có hơn 190 công trình vi phạm trật tự xây dựng. Trong đó chủ yếu là không phép (160 trường hợp); sai phép (20 trường hợp); xây dựng trên đất không được phép hơn 10 trường hợp… Đáng chú ý là có nhiều trường hợp xây dựng trong các ngõ phố, khu dân cư, sự quán xuyến, quan tâm của các cấp chính quyền chưa kịp thời. Vì thế mới có tình trạng nhà nhà đua nhau lấn ngõ, nhà này lấn được một ít thì nhà khác xây dựng sau phải cố lấn nhiều hơn, hoặc là đua ban công, mở cửa ra ngõ đi chung, gây nhiều bất tiện cho hàng xóm. Chính quyền một số phường ngại va chạm, chỉ nhắc nhở qua loa, người dân chung quanh nể nang nhau nên vi phạm trật tự xây dựng càng có đất tái diễn. Một số ít người dân quan niệm “đất của cha ông để lại, từ trước đến nay vẫn ở đây, nên việc xây dựng nhà ở là đương nhiên” và không có ý thức làm thủ tục cấp phép xây dựng. Một số nguyên nhân khách quan là do thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người dân thấy thủ tục khó khăn, phức tạp trong khi nhu cầu cải tạo, sửa sang nhà ở cấp thiết nên nhắm mắt làm liều… Thực tế, công tác xử lý các trường hợp vi phạm chưa dứt điểm, một số trường hợp vi phạm chưa được kịp thời xử lý, ngăn chặn từ khi mới phát sinh. Với một số công trình vi phạm, lãnh đạo thành phố chỉ đạo phải cắt ngọn hoặc làm đúng theo giấy phép được cấp, nhưng kết quả thực hiện thế nào thì chưa được phản hồi lại, không loại trừ có trường hợp ra văn bản xử lý rồi để đấy, không giám sát tới cùng quá trình xử lý.
Vì vậy, tuy Hải Phòng chưa có công trình lớn nào buộc phải xử lý cắt ngọn như Hà Nội, Khánh Hòa nhưng đây cũng là những bài học kinh nghiệm đắt giá trong công tác quản lý xây dựng. Chỉ vì buông lỏng quản lý hoặc cố tình làm ngơ của các cấp chính quyền, các ngành chức năng nên những tòa nhà trên mới buộc phải cắt ngọn sau khi đã hoàn thành việc xây dựng. Nếu giám sát chặt chẽ, xử lý ngay từ đầu đã không “to chuyện” và thiệt hại nhiều về kinh tế đến như vậy.
Do đó, quản lý trật tự xây dựng hơn lúc nào hết rất cần chặt chẽ, không thể lơ là. Các ngành chức năng, nhất là chính quyền các quận, huyện, phường, xã phải nắm thật chắc tình hình xây dựng trên địa bàn, giám sát cả quá trình xây dựng và ngăn chặn, xử lý nghiêm ngay từ khi mới manh nha, không để xây rồi mới cắt như trên.