Chiếc lồng đèn đẹp nhất

Hai câu chuyện với hai cách tiếp cận khác nhau, song cả hai đều được lấy cảm hứng từ những món quà Trung thu đặc biệt. Đó là những chiếc đèn Trung thu tự tay người cha đang ở đảo Trường Sa làm và chiếc đèn khác do chính tay nhân vật chính trong truyện làm. Câu chuyện “Quà Trung thu bố gửi từ Trường Sa” của Quỳnh Hoa đặc tả nỗi mong ngóng quà Trung thu của bố từ đảo Trường Sa của cậu bé Khiêm mới tròn 3 tuổi. Nỗi ngóng đợi ấy được tác giả đan cài vào những câu chữ giản dị, mộc mạc kể lại những sinh hoạt thường ngày của cậu bé. Còn trong “Chiếc lồng đèn đẹp nhất”, tác giả Y Nguyên tái hiện lại nỗi mong chờ Trung thu và trân trọng thành quả mình làm ra của nhân vật chính. Ở đó, chiếc lồng đèn nhân vật tự làm hội tụ ước mơ và hành trình biến ước mơ thành hiện thực bằng chính đôi tay của mình. Nhân dịp Tết Trung thu 2018, Hải Phòng cuối tuần trân trọng giới thiệu chùm truyện thiếu nhi của các tác giả.

Nó mê chơi lồng đèn.

Nói chuyện lồng đèn phải đợi tới Trung Thu. Thì đây, Trung Thu sắp tới. Đầu tháng 8 âm lịch, mấy tiệm tạp hóa ngoài chợ đã thấy bày bán bánh kẹo, đầu lân, mặt nạ. Đủ các nhân vật. Nào là Tề Thiên, ông Địa, Bát Giới... Thêm đôi chiếc lồng đèn treo lủng lẳng, sặc sỡ giấy bóng kính đỏ xanh. Đừng mơ mấy thứ ấy cho mất công nếu không muốn nghe mẹ mắng. Mẹ đúng là … con mơ chút cho đỡ thèm cũng không cho, nó ấm ức nghĩ thầm. Không có tiền mua thì tự làm lấy mà chơi vậy!

Sáng đi học, lên trường nghe thêm tin sốt dẻo. Thầy Viên thông báo: “Trung Thu năm nay, trường tổ chức cuộc thi lồng đèn, các em về chuẩn bị…” Tin ấy khiến nó mừng muốn nhảy cỡn. Còn hỏi, muốn làm được lồng đèn cũng phải có chút tiền mua màu, hồ dán, giấy bóng kính…. Nó không có tiền, lại phải xin mẹ. Mà đụng tới tiền là mẹ khó lắm. Nhưng đây là lệnh của thầy. Làm lồng đèn dự thi, có phải để chơi đâu. Mẹ không thể không cho! Nó hớn hở khi nghĩ tới việc được tự mình làm lồng đèn trung thu này.

Niềm vui mở cờ trong bụng nó. “Thi lồng đèn”, ấy mới thực là niềm vui lớn thật. “Taynghề lồng đèn” của nó thuộc loại có hạng, nếu không thì nó cũng phải tự làm cho được cái lồng đèn mà chơi. Trung Thu mà không có cái lồng đèn cầm tay đi dung dăng dung dẻ thì còn gì là Trung Thu nữa…

2.

Khoản cắt dán tô màu, rèm tua trang trí “tay nghề” nó không tệ, chắc chắn. Nhưng chặt tre vót nan ráp cột khung lồng đèn thì thua. Vụ này mọi năm nó vẫn nhờ ba. Xui, năm nay ba bận việc ở xa, tới giáp Trung Thu mới về, làm sao?? Thực tình, nhà vẫn còn một chỗ có thể “cầu cứu”, đó là anh Năm. Nhưng nó ghét anh Năm cái tật chảnh, lần nào em gái nhờ vả cũng hoạnh họe khó khăn, bắt em phải nài nỉ gẫy lưỡi, lại còn đòi trả công bằng… giặt quần áo hoặc đấm lưng! Ghét, nhưng thôi, khó quá cũng đành…

Trời đi vắng sao hôm nay Năm đột ngột dễ tính. Nghe nó nhờ vả anh không đòi này nọ lôi thôi mà nhận lời ngay. Làm xong chỉ hề hề, mầy thi xong, nhận giải về nhớ… chia nửa cho anh Năm là oki! Trời, chuyện nhỏ như con thỏ, nó gật đầu cái rụp, cười toe…

Cái khung lồng đèn củ ấu Năm bẻ (ráp) quả là khéo tay. Đều đặn cân phương tám mặt. Bên trong chỗ cắm nến, Năm còn cẩn thận buộc, khoanh cho cái đai dây kẽm giữ nến khỏi đổ. Khung xong, phần việc bên ngoài là của nó. Phất (dán căng) giấy bóng kính, cắt dán nẹp viền, chạy kiếm lõi bắp khô về xỏ chỉ, quấn giấy màu làm ngù (tua). Ròng rã loay hoay mấy ngày trời mới xong. Lẽ ra có thể làm nhanh hơn, nhưng do nó quyết tâm “đầu tư” cho  âm mưu… giải nhất nên làm cẩn thận tới hết mức luôn. Không uổng công, lồng đèn làm xong treo lên, xoay trái xoay phải lấp lánh ngù tua khiến  Năm cũng phải trầm trồ ngưỡng mộ. Rõ khen phò mã tốt áo, lần này thì tới phiên nó nổi máu… chảnh! Đùa vui vậy, chứ ngay chính nó cũng nhận ra, đây có lẽ là chiếc lồng đèn đẹp nhất từ trước tới nay, tính từ khi nó biết làm lồng đèn! Ban ngày trông đã tuyệt, tới tối thắp nến cắm vào lung linh, thử xách đi một vòng quanh xóm mới càng tuyệt hơn. Con nít lối xóm đứa nào cũng chạy theo ngắm nghía trầm trồ. Mấy đứa bạn cùng lớp thì nhìn cái lồng đèn trứ danh của nó bộ ghen ra mặt!

3.

Con Thơ thầm thì vô tai, vẻ quan trọng: “Mầy nghĩ lồng đèn mầy giải nhất hả, mơ đi. Mấy đứa nhà giàu trong lớp toàn mua lồng đèn ngoài phố đem dự thi hông hà! Lồng đèn mình làm đẹp thì đẹp, nhưng sao so được lồng đèn phố…” Con Kiều đế thêm: “Không được giải thì chớ, lồng đèn dự thi mấy cái đẹp đẹp sẽ bị nhà trường “tịch thu”, đem treo dưới phòng hội đồng. Không được giải, lại còn bị mất lồng đèn, kể như mình xong cái Trung thu luôn!”. Con Út cãi: “Không, chỉ mấy cái được giải mới bị “tịch thu”, không được giải sẽ trả mang về…”

Toàn những tin khiến nó toát mồ hôi hột!

Nghe bảo, thi lồng đèn năm nay, giải nhất sẽ là một chiếc bánh Trung thu bự chảng. Bánh cao cấp có hạnh nhân, nho khô và gì gì nữa, thơm lừng, ngọt lịm chân răng chứ không phải như mấy cái bánh bột mì nhân đậu, nhân dừa bán trong tiệm bà Tám trước cổng trường đâu. Cái bánh “đẳng cấp” ấy – theo lời con Lan, con thầy hiệu trưởng - lũ nhỏ xóm nghèo mơ còn chưa thấy nói gì được ăn. Đương nhiên với nó, con nhỏ mê đồ ngọt số một, lại càng… nằm mơ. Được ngậm một miếng bánh ấy giữa răng (dẫu có phải chia phần cho anh Năm) kể cũng đáng công chăm chút cái lồng đèn. Nhưng có bánh ăn mà mất cái lồng đèn thì tiếc lắm. Bánh - ăn loáng cái hết veo, còn lồng đèn chơi hoài chơi hủy vẫn nguyên xi. Còn đâu niềm hãnh diện, tự hào khi xách trên tay cái lồng đèn đẹp do chính tay mình làm ra. Trung Thu không có lồng đèn là kể như mất Trung thu, đúng y như con Kiều than vãn…

Hay mình… trốn, không thi, giữ cái lồng đèn ở nhà chơi cho chắc??

Không được, thầy Viên nghiêm lắm, “bất tuân thượng lệnh” là… bị phạt cái chắc luôn. Chưa hết, thầy sẽ còn tới tận nhà mách mẹ. Mẹ sẽ truy ra tội xin tiền mua giấy làm lồng đèn rồi lồng đèn đâu?? Đương nhiên, “tư tưởng ăn gian” mà được khai ra, mẹ cũng sẽ không ngại ngùng gì mà không cho nó nếm “đòn La Sát”! Nghĩ tới nghĩ lui hoài cũng không ra cách. Thôi, chỉ còn biết… cầu may, ráng bấu víu vào lời nhỏ to của con Út, con Thơ, mong cho cái lồng đèn của nó bị loại ra, đừng trúng giải! Giờ thì nó thực sự hết thèm luôn cái bánh Trung thu “đẳng cấp”, chỉ mong sao có nhiều lồng đèn đẹp ngoài phố cùng dự thi, càng nhiều càng tốt, để đừng ai để ý đến cái lồng đèn cưng của nó, để nó còn được hy vọng xách lồng đèn về đi chơi Trung thu…

4.

Không có cái lồng đèn phố nào vào dự thi!

Đúng ra cũng có một cái, nhưng bị loại ngay vòng đầu. Chủ nhân còn bị mắng té tát. Đã bảo thầy Viên nghiêm lắm, lồng đèn mua sao qua mắt thầy được! Vào vòng chung khảo không thiếu lồng đèn đẹp, nhưng nhìn mãi cũng không tìm đâu ra cái lồng đèn đẹp hơn lồng đèn nó. Đen đủi thật. Biết vậy, nó  không khổ công đầu tư cái lồng đèn tới mức ấy…

Nó đưa đôi mắt tuyệt vọng nhìn các thầy, cô trong ban giám khảo. Thầy Viên xem chừng hãnh diện lắm, bởi trong số lồng đèn vào chung khảo  có tới 3 cái của lớp thầy! Không biết ban giám khảo trao đổi những gì mà thầy quay nhìn nó gật gật, cười tươi như hoa, không để ý rằng mặt nó đang méo xẹo! Nhìn bộ dạng thầy cũng đủ biết: lồng đèn nó chắc chắn giải nhất, không sai  vào đâu. Chuyện ấy cũng đồng nghĩa với việc cái lồng đèn cưng của nó coi như một đi không trở lại. Nó liếc nhìn hộp bánh Trung thu trao giải bọc giấy bóng kính rực rỡ trên bàn bằng đôi mắt ghét bỏ. Nó nguyền rủa con Thơ dám loan tin tào lao hết sức thậm tệ. Tại nó kêu có nhiều lồng đèn đẹp ngoài phố dự thi nên mình mới chủ quan. Không thì…

5.

- Thầy ơi, em không muốn… nhận giải!

-…???

- Em…. Em muốn… trả giải thưởng lại, thầy phát cho bạn khác đi thầy…

Thầy Viên nổi xung:

- Ơ, con bé này lạ thật??

Nó bắt đầu khóc:

- Em không muốn… nhận giải. em chỉ muốn… đem cái lồng đèn của em về thôi...

Con Tím nói leo:

- Thưa thầy, bạn ấy sợ nhận giải thì sẽ bị “tịch thu” lồng đèn đem treo dưới phòng Hội đồng, không có chơi Trung Thu á..

Thầy Viên bật cười:

- Đứa nào tự dưng đi loan cái tin đáng “ăn roi” làm vậy? Nhà trường chỉ mượn treo triển lãm vài ba bữa, sau đó trả lại thôi mà…

- Thiệt hả thầy???

Nó thiếu chút nhảy tưng lên từ chỗ đứng, ngoác miệng cười toe trong khi mặt mũi còn nhòe nhoẹt nước mắt…

Y Nguyên