Thông qua Chiến lược Tô-ki-ô 2018 cho hợp tác giai đoạn 2019-2021
Nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược
Ngày 9-10, tại Tô-ki-ô, diễn ra Hội nghị Cấp cao Hợp tác Mê Kông - Nhật Bản lần thứ 10 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cùng Thủ tướng Cam-pu-chia Hun Xen, Thủ tướng Lào Thong-lun Xi-xu-lít, Thủ tướng Thái Lan Pray-út Chan-ô-cha, Cố vấn Nhà nước Mi-an-ma Oong Xan Xu Chi đã tham dự hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề xuất nghiên cứu và xây dựng Mạng lưới sáng tạo Mê Kông - Nhật Bản nhằm tăng cường liên kết, trao đổi giữa các trung tâm nghiên cứu, phát minh sáng chế, trung tâm khởi nghiệp của Nhật Bản và các nước Mê Kông.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị Cấp cao Hợp tácMekong- Nhật Bản lần thứ 10.
Trong ảnh (từ phải sang trái): Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng Thủ tướng Thái Lan, Cố vấn Nhà nước Mi-an-ma, Thủ tướng Nhật Bản, Thủ tướng Lào và Thủ tướng Cam-pu-chia chụp ảnh chung.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh vai trò và đóng góp của hợp tác Mê Kông-Nhật Bản đối với thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN, bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển khu vực. Các dự án hợp tác Mê Kông-Nhật Bản đã giúp đem lại sự thay đổi đáng kể về cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường tại các nước Mê Kông. Thủ tướng cũng khẳng định cam kết của ViệtNamtiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng Nhật Bản và các nước Mê Kông thúc đẩy hợp tác thành công hơn nữa.
Về phương hướng hợp tác giai đoạn tiếp theo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu bật một số ưu tiên bao gồm: Thúc đẩy kết nối giao thông, bao gồm cao tốc Viêng Chăn-Hà Nội, giao thông đường thủy giữa Việt Nam-Cam-pu-chia; và kết nối năng lượng nội khối Mê Kông như hợp tác hiện nay giữa Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia cũng như giữa khu vực Mê Kông với các nước bên ngoài; cải thiện kết nối hạ tầng mềm, ưu tiên xây dựng và thực hiện các hiệp định, cơ chế phối hợp về tạo thuận lợi cho giao thông, thương mại và kết nối số giữa các nước thành viên; thúc đẩy kết nối công nghiệp, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ; tăng cường kết nối con người, đặc biệt thông qua giáo dục, đào tạo nghề; ký kết thỏa thuận về công nhận tương đương văn bằng, tín chỉ đào tạo nghề; hiện thực hóa tầm nhìn chung về một Mê Kông xanh với trọng tâm là hợp tác quản lý bền vững nguồn nước, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển nông nghiệp thông minh, bền vững.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đề xuất nghiên cứu và xây dựng Mạng lưới sáng tạo Mê Kông-Nhật Bản nhằm tăng cường liên kết, trao đổi giữa các trung tâm nghiên cứu, phát minh sáng chế, trung tâm khởi nghiệp của Nhật Bản và các nước Mê Kông. Các đề xuất của Thủ tướng được Hội nghị đánh giá cao và phản ánh trong các văn kiện của Hội nghị.
Về các vấn đề quốc tế và khu vực, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh kết quả tích cực của các cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều và Hàn-Triều, ủng hộ phi hạt nhân hóa toàn bộ bán đảo Triều Tiên một cách hòa bình và tuân thủ đầy đủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Thủ tướng khẳng định ViệtNamsẽ tiếp tục phối hợp cùng Nhật Bản và cộng đồng quốc tế để giải quyết vấn đề nhân đạo, trong đó có bắt cóc con tin, lên án mọi hành động bắt cóc công dân giữa các quốc gia.
Đối với vấn đề biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ghi nhận một số tiến triển tích cực trong trao đổi thương lượng nhưng bày tỏ quan ngại về thực tế còn diễn biến phức tạp ở biển Đông. Theo đó, Thủ tướng nêu rõ tính cấp thiết của việc bảo đảm hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở biển Đông, kêu gọi tuân thủ Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC) có hiệu lực và hiệu quả.
Tại hội nghị, các lãnh đạo rà soát tình hình hợp tác thời gian qua; thảo luận các phương hướng lớn của hợp tác giai đoạn mới cũng như trao đổi về một số vấn đề quốc tế và khu vực.
Các lãnh đạo quyết định nâng cấp hợp tác giữa các nước Mê Kông và Nhật Bản lên Quan hệ đối tác chiến lược. Theo đó, phương hướng hợp tác trong thời gian tới sẽ tập trung vào ba trụ cột chính gồm: Kết nối sống động và hiệu quả: tiếp tục xây dựng hạ tầng, tích cực triển khai sáng kiến “Tầm nhìn công nghiệp Mê Kông 2.0” và “Quan hệ đối tác mở rộng về cơ sở hạ tầng chất lượng”, trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông, viễn thông, năng lượng, thương mại, đầu tư, kinh tế số; xã hội lấy người dân làm trung tâm, với trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực công nghiệp, kinh doanh quốc tế, trí tuệ nhân tạo, tài chính, nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm; hợp tác y tế, giáo dục, tư pháp. Hội nghị nhất trí sẽ tổ chức “Năm giao lưu Mê Kông-Nhật Bản 2019” nhằm thúc đẩy hiểu biết và giao lưu giữa nhân dân các nước Mê Kông và Nhật Bản; hiện thực hóa một Mê Kông xanh, với các nội dung chính gồm tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và khu vực, đặc biệt là Ủy hội sông Mê Kông về quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước Mê Kông; ứng phó biến đổi khí hậu; hợp tác về cắt giảm, xử lý và tái chế chất thải; bảo tồn và sử dụng bền vững các nguồn lợi thủy sản.
Các nhà lãnh đạo đã thảo luận về các vấn đề quốc tế và khu vực, trong đó có vấn đề biển Đông và bán đảo Triều Tiên. Lãnh đạo các nước tái khẳng định cam kết chung duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, bao gồm việc tôn trọng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao, không đe dọa sử dụng hoặc sử dụng vũ lực, phù hợp với các nguyên tắc được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982.
Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo thông qua Chiến lược Tô-ki-ô 2018 cho hợp tác giai đoạn 2019-2021 cùng ba phụ lục danh sách các dự án phối hợp giữa hợp tác Mê Kông-Nhật Bản với các chương trình/khuôn khổ hợp tác phát triển toàn cầu và khu vực.
Sau khi kết thúc hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê và các Trưởng đoàn các nước Mê Kông cùng tham dự họp báo quốc tế để thông tin về kết quả hội nghị.
Phát biểu tại họp báo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết các bên đã trao đổi hết sức chân thành thẳng thắn về những thành công, bài học kinh nghiệm cũng như những cơ hội và thách thức của các nước thành viên phải đối mặt trong môi trường phát triển biến động không ngừng. Từ đó thống nhất hướng đi cho hợp tác giữa 6 nước trong giai đoạn tới.
Thủ tướng tin tưởng rằng những định hướng hợp tác quan trọng của Chiến lược Tô-ki-ô 2018 vừa được hội nghị thông qua sẽ tạo ra xung lực và khí thế mới trong hợp tác Mê Kông-Nhật Bản. Lãnh đạo các nước cũng khẳng định quyết tâm chung cùng nhau triển khai hiệu quả các chương trình dự án trong cả ba trụ cột.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ các doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản.
Chiều 9-10 (theo giờ địa phương), Thủ tướng Nguyên Xuân Phúc cùng lãnh đạo các nước Mê Kông tham dự Diễn đàn doanh nghiệp Mê Kông - Nhật Bản với chủ đề "Trung tâm chuỗi giá trị khu vực Đông Nam Á năng động” với sự tham dự của khoảng 600 doanh nghiệp đến từ 5 nước Mê Kông và Nhật Bản. Diễn đàn do Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản (JETRO) tổ chức.
Phát biểu tại diễn đàn, thông tin về Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ: Trong bối cảnh kinh tế thế giới, khu vực có nhiều yếu tố bất ổn, phức tạp, Việt Nam vẫn duy trì môi trường chính trị xã hội ổn định, cùng với nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc. Đặc biệt ViệtNamcó vị trí địa chính trị, địa kinh tế, địa thương mại quan trọng trong khu vực và trên thế giới. ViệtNamxây dựng Chính phủ liêm chính kiến tạo phát triển, hành động, phục vụ người dân, doanh nghiệp để tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi. Thực hiện các cam kết tiêu chuẩn cao trong các FTA thế hệ mới làm cho môi trường đầu tư, kinh doanh Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế tiên tiến và mở ra cơ hội tiếp cận nhiều thị trường lớn của thế giới. Việt Nam ưu tiên thu hút đầu tư công nghệ cao vào phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, năng lượng; công nghiệp chế tạo; nông nghiệp chất lượng cao; tài chính, ngân hàng; y tế chất lượng cao;... Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ: “Chính phủ ViệtNamđặt ưu tiên về chất lượng của các dự án đầu tư hơn là số lượng” và khẳng định, triển vọng tăng trưởng kinh tế ViệtNammở ra rất nhiều cơ hội hợp tác phát triển cho các doanh nghiệp Mê Kông và Nhật Bản.
Chiều cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự tọa đàm với các doanh nghiệp hạ tầng hàng đầu Nhật Bản và Tọa đàm với các tập đoàn tài chính lớn của Nhật Bản do Bộ Kế hoạch - Đầu tư phối hợp với Hiệp hội Hạ tầng và Bất động sản Nhật Bản và Thời báo kinh tế Nikkei tổ chức.
Tại các tọa đàm Thủ tướng cho biết Chính phủ ViệtNamsẽ tạo điều kiện tốt nhất về chính sách trong đó sẽ ban hành luật đầu tư theo hình thức công-tư và tạo điều kiện về tín dụng tài chính cho các doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực bất động sản và hạ tầng. Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Nhật Bản ưu tiên đầu tư bất động sản đi đôi với phát triển hạ tầng; chú trọng đầu tư phát triển nhà ở xã hội cho công nhân và người nghèo; phát triển các khu đô thị hiện đại, thông minh, có quy mô lớn; thực hiện tốt từ khâu quy hoạch để sử dụng quỹ đất một cách tối ưu, sử dụng công nghệ và các vật liệu tiên tiến để xây dựng các công trình chất lượng cao; kêu gọi các doanh nghiệp Nhật Bản trở thành đối tác chiến lược trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước, xây dựng các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh toàn cầu; sử dụng lợi thế về công nghệ tham gia phát triển các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông, năng lượng mới; tham gia tiến trình cải cách, hiện đại hóa hệ thống tài chính và ngân hàng của Việt Nam, trong đó, Chính phủ khuyến khích các nhà đầu tư mua lại các ngân hàng yếu kém để trở thành ngân hàng 100% vốn nước ngoài.
(Theo TTXVN)