Công đoàn cơ sở - “anh” ở đâu ?

Người lao động là vốn quý của doanh nghiệp. Song, việc người sử dụng lao động, cán bộ quản lý trực tiếp, chuyên gia nước ngoài ở một số doanh nghiệp (chủ yếu ở doanh nghiệp liên kết, liên doanh với Đài Loan, Trung Quốc và do Công đoàn ngành Công Thương quản lý) ứng xử thiếu tôn trọng người lao động, dẫn đến hình thành, tích tụ mâu thuẫn trong quan hệ lao động, thiệt hại cho chính doanh nghiệp…

Đến nay, Công ty TNHH Sao Vàng đã xử lý một số cán bộ quản lý có hành vi xúc phạm người lao động, góp phần ổn định hoạt động của doanh nghiệp.

Hành vi xúc phạm không thể chấp nhận

8 giờ sáng 1-8-2018, khu vực sân, cổng Công ty liên doanh TNHH KaiNan (trụ sở tại số 276 phố Hàng Kênh, quận Lê Chân), rất đông công nhân tập trung, ngừng việc tập thể, phản đối, hơn hết là thái độ, hành xử không đúng mực của chủ sử dụng lao động với công nhân, cùng một số chế độ mà công ty áp dụng. Trong đơn kiến nghị gửi đến công đoàn cấp trên, đại diện người lao động ghi rõ: “Cách ứng xử cùng với hành động của ông Chiu với công nhân là không thể chấp nhận được. Chúng tôi đề nghị Tổng giám đốc thay người điều hành công ty để tránh làm ảnh hưởng đến tinh thần và công việc của công nhân”.

Theo phản ánh của người lao động, ông Chiu Ming Ching, Phó tổng giám đốc công ty thường xuyên có thái độ không tôn trọng người lao động như mắng chửi người lao động khi để xảy ra hàng lỗi; bắt người lao động đi theo khắp công ty; bắt công nhân lên văn phòng ngồi kiểm điểm và trừ lương, chuyên cần trong thời gian đó. Chưa kể, vị lãnh đạo này ngăn cản việc công nhân kiến nghị đến công đoàn công ty và quát tháo, đe dọa người lao động....

Bị đối xử với thái độ thiếu tôn trọng từ cán bộ quản lý trực tiếp cũng là một trong nguyên nhân chính dẫn đến 2 vụ ngừng việc tập thể liên tiếp trong tháng 6 vừa qua của hàng nghìn công nhân Nhà máy giày Tiên Lãng, Nhà máy giày Sao Vàng (Công ty TNHH Sao Vàng). Theo chị Đỗ Thị H., công nhân công ty, mỗi lần không đáp ứng đủ sản lượng do công ty khoán cho hoặc có sản phẩm lỗi, chị và các công nhân khác đều bị cán bộ chuyền sản xuất xúc phạm bằng lời lẽ nặng nề, thậm chí bắt công nhân ở lại sau giờ làm việc để sửa lại sản phẩm lỗi và nghe “ca nhạc không theo yêu cầu”. Nhiều công nhân vì quá áp lực với công việc nên phải vừa làm vừa ăn cơm cho kịp sản lượng. Cũng theo người lao động phản ánh, tình trạng này xảy ra nhiều năm nay, một số trường hợp người lao động không chịu được những trận “khủng bố tinh thần” từ cán bộ quản lý mà phải xin nghỉ việc, dù gắn bó với công ty thời gian dài.

Trước đó, từ ngày 11-2 đến 15-2-2017, 1.100 công nhân, người lao động Công ty TNHH YES Vina (xã Kiền Bái, huyện Thủy Nguyên) ngừng việc tập thể, đề nghị người sử dụng lao động thực hiện một số thay đổi về chế độ đãi ngộ người lao động hợp lý hơn, đồng thời kiến nghị lãnh đạo công ty cho nghỉ việc đối với một số cán bộ quản lý người nước ngoài. Theo phản ánh của anh Bùi Văn Hiếu, công nhân bộ phận chuyền may, vào buổi sáng, cán bộ quản lý này thường đứng ngay cổng ra vào, dùng quạt giấy đập vào đầu công nhân nếu đến chậm muộn, chửi mắng, thậm chí đuổi người lao động ra khỏi công ty nếu dám ý kiến lại.

Nhìn lại xa hơn, vụ ngừng việc tập thể của hơn 300 lao động Công ty TNHH Thuận Ích (huyện Tiên Lãng) tháng 5-2016; vụ ngừng việc tập thể của gần 4.000 công nhân Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng (Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng) năm 2008 cũng liên quan đến việc đội ngũ đốc công, quản lý của công ty có những hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người lao động...

Kịp thời xử lý một số vụ việc

Chủ tịch Công đoàn ngành Công Thương Vũ Ngọc Thức cho biết, ngay sau khi xảy ra tình trạng cán bộ quản lý Công ty Liên doanh TNHH KaiNan và các doanh nghiệp kể trên ứng xử thiếu tôn trọng người lao động, trước tiên Công đoàn ngành cử cán bộ xuống nắm tình hình thực tế, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, công đoàn cơ sở để có giải pháp ổn định tinh thần người lao động. Bước tiếp theo, chỉ đạo các đơn vị điều tra, tìm hiểu, lập danh sách cụ thể các trường hợp có lời nói và hành vi ứng xử thiếu văn hóa gửi lãnh đạo doanh nghiệp, yêu cầu có hình thức xử lý kịp thời. Đối với trường hợp có hành vi xúc phạm nghiêm trọng người lao động, công đoàn cơ sở kiến nghị luân chuyển vị trí công tác hoặc sa thải. Đến nay, Công ty TNHH Sao Vàng xử lý, kiểm điểm một số trường hợp vi phạm, tiến hành bầu bổ sung tổ trưởng công đoàn để nắm bắt trực tiếp tâm tư, nguyện vọng của người lao động. Cùng với đó, Công đoàn ngành thiết lập đường dây nóng (số điện thoại Chủ tịch Công đoàn ngành) để nắm bắt kịp thời những bức xúc của người lao động liên quan đến chế độ chính sách, pháp luật lao động cũng như mâu thuẫn trong quan hệ lao động...

Cách làm này được Công đoàn ngành phát huy từ vụ việc giải quyết ngừng việc tập thể tại Công ty TNHH YES Vina. Cụ thể, sau khi nhận được thông tin công nhân công ty ngừng việc tập thể, Công đoàn ngành yêu cầu Chủ tịch Công đoàn công ty báo cáo đầy đủ tình hình quan hệ lao động và chủ động tổng hợp các ý kiến của công nhân. Một mặt, Công đoàn ngành báo cáo LĐLĐ thành phố; phối hợp các cơ quan chức năng huyện Thủy Nguyên tổ chức đối thoại, giải thích về chế độ chính sách với người lao động; đàm phán với lãnh đạo công ty để giải quyết các kiến nghị chính của người lao động. Khi thấy lãnh đạo công ty tỏ thái độ lảng tránh, Công đoàn ngành và các cơ quan chức năng huyện Thủy Nguyên tiếp tục tổ chức hội đồng thương lượng tại công ty; yêu cầu chủ doanh nghiệp đồng ý tăng tiền hỗ trợ đi lại từ 150 nghìn đồng lên 200 nghìn đồng/tháng; thực hiện đối thoại định kỳ 3 tháng/lần; trích kinh phí công đoàn 2% quỹ lương đóng BHXH theo Nghị định 191/2013; giám sát lại chất lượng bữa ăn bảo đảm chất lượng với 15 nghìn đồng/bữa và buộc cán bộ quản lý người nước ngoài phải xin lỗi công khai công nhân, người lao động.

Việt Hoàng - Nhật Huy

-----------------------------

Kỳ 2: Khi công đoàn cơ sở chưa làm tròn trách nhiệm