“Nóng” vì sự ấm lên toàn cầu
Ông Panmao Zhai, đồng Chủ tịch nhóm công tác IPCC 1 chia sẻ: "Một trong những thông điệp chính xuất phát từ báo cáo này là chúng ta thấy hậu quả của sự nóng lên toàn cầu ở mức 10C bao gồm thời tiết cực đoan, mực nước biển dâng cao và băng tan nhanh ở Bắc Cực và những thay đổi khác".
Đáng chú ý, báo cáo nêu rõ một số tác động của biến đổi khí hậu có thể tránh được bằng cách hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5°C so với 2°C, hoặc so với các mức nhiệt độ cao hơn. Ví dụ, vào năm 2100, mực nước biển dâng toàn cầu sẽ thấp hơn 10 cm nếu nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5°C so với 2°C. Mỗi thế kỷ sẽ chỉ có một mùa hè Bắc Băng dương không còn băng nếu sự nóng lên toàn cầu là 1,5°C, so với ít nhất một lần mỗi thập niên nếu nhiệt độ tăng ở mức 2°C. Các rạn san hô sẽ giảm 70-90% nếu sự nóng lên toàn cầu là 1,5°C, trong khi hầu như tất cả (> 99%) sẽ bị mất đi nếu mức nhiệt tăng 2°C…
Muốn đạt mục tiêu hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5°C đòi hỏi toàn cầu phải “nóng” lên, phải hành động. Theo IPCC, để đưa nhiệt độ toàn cầu xuống dưới 1,5° C vào năm 2100, thế giới cần tìm ra nhiều hơn các giải pháp kỹ thuật để giảm phát thải CO2 và loại bỏ CO2 ra khỏi bầu không khí. Cụ thể, lượng phát thải CO2 do con người tạo ra toàn cầu cần giảm khoảng 45% vào năm 2030 so với năm 2010, đạt mức “hoàn toàn không” vào khoảng năm 2050.
Theo bà Akiko Fujii, Phó trưởng Ban Giảm thiểu rủi ro tăng cường chống chịu thiên tai kiêm Phó giám đốc quốc gia chương trình phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) tại Việt Nam, Việt Nam là một trong 10 quốc gia chịu tác động nhiều nhất của các sự kiện thời tiết cực đoan gây tổn thất. Bà Akiko Fujii nhấn mạnh, kể từ những năm 1970, tại Việt Nam, mỗi năm thiên tai làm hơn 500 người chết và thiệt hại về kinh tế chiếm trên 1,5% GDP. Trước diễn biến ngày càng phức tạp, bà Akiko Fujii cho rằng thiệt hại do thiên tai của Việt Nam vào năm 2030 có thể lên đến 3-5% GDP.
Trên thực tế, từ đầu năm 2018 đến nay, tại Việt Nam xuất hiện những trận mưa lịch sử gây lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng tại các tỉnh miền núi phía Bắc, làm 175 người chết và mất tích, thiệt hại về kinh tế ước tính trên 12.356 tỷ đồng. Hiện tượng ElNino kéo dài gây ra hạn hán và xâm nhập mặn vào năm 2015-2016, trận bão Damrey năm 2017 hay lũ lụt năm 2018 cho thấy tác động nghiêm trọng của sự ấm lên toàn cầu và biến đổi khí hậu.
Hải Phòng cũng là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng khá nặng nề. Theo Sở Tài nguyênMôi trường, các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, dông, lốc… tăng về cường độ, thay đổi thời gian xuất hiện và hướng di chuyển. Trong những năm gần đây, bão có xu hướng tăng, diễn biến phức tạp; nhiệt độ tăng 0,30C/thập niên trong 2 thập niên gần đây; mực nước biển dâng (20 cm); ngập lụt ở đô thị (mùa mưa), hạn hán (mùa khô); xâm nhập mặn vùng cửa sông; hiện tượng sương muối làm giảm năng suất cây trồng; nước ngầm bị nhiễm mặn (Đồ Sơn, Tiên Lãng, Cát Hải); xuất hiện hiện tượng thủy triều đỏ…
Từ năm 2013, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng ban hành kế hoạch và chương trình hành động về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Kèm theo các chương trình, kế hoạch khác của thành phố, các ngành, các địa phương. Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế, nhiều nội dung, nhiệm vụ chưa thực hiện hoặc thực hiện rất chậm. Rõ ràng, với báo cáo đặc biệt của IPCC, cộng với thực tế hiện nay của Hải Phòng và Việt Nam, đến lúc “không thể ngồi yên” vì sự ấm lên của toàn cầu và biến đổi khí hậu, thôi thúc mỗi người phải hành động vì mục tiêu hạn chế sự ấm lên của toàn cầu ở mức 1,5°C vào năm 2100.