Quản lý các cửa hàng thu đổi ngoại tệ
Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam nghiên cứu tính hợp pháp, hợp lý của việc UBND thành phố Cần Thơ phạt người đổi 100 USD ở tiệm vàng và có kiến nghị cần thiết, phù hợp, báo cáo Thủ tướng. Trước đó, trao đổi với báo chí, Thống đốc NHNN Việt Nam Lê Minh Hưng cho biết, chỉ đạo Giám đốc NHNN Việt Nam cơ quan phía Nam tiếp cận, kiểm tra hồ sơ vụ việc, sau đó tư vấn UBND thành phố Cần Thơ có hướng xử lý phù hợp.
Còn trên diễn đàn Quốc hội, có 2 luồng ý kiến khác nhau. Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Đức Kiên, hành vi mua bán ngoại tệ của anh Rê là trái pháp luật, và việc UBND thành phố Cần Thơ ra quyết định xử phạt là đúng. “Chúng ta cứ quen nói với nhau vì tình hay lỗi như thế làm gì đến mức phạt đó, hoặc người dân có thói quen... Nhưng tôi cho rằng không nên nói vậy, bởi khi xây dựng Nhà nước pháp quyền phải hoạt động theo luật"- đại biểu Nguyễn Đức Kiên nêu rõ quan điểm.
Trong khi đó, trong phiên thảo luận về tình hình phát triển kinh tế- xã hội ngày 27- 10, đại biểu Nguyễn Chiến (Hà Nội) cho rằng đây là điển hình về thiếu trong quy định, yếu trong áp dụng, chưa nghiêm minh trong quản lý nhà nước làm dư luận không đồng tình. Theo đại biểu, việc xoá bỏ tình trạng đô la hoá cần được thực thi, đổi ngoại tệ không đúng nơi được cấp phép phải bị phạt nhưng cơ quan chức năng có trách nhiệm giúp người dân nhận diện, phân biệt nơi nào được đổi, nơi nào không được đổi. “Sự tồn tại của những nơi đổi ngoại tệ bất hợp pháp còn rất nhiều, trước hết đó là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước”- đại biểu Nguyễn Chiến nhấn mạnh và cho rằng, mức phạt phải xem xét lại vì đổi 10 USD, 100 USD hay 1.000 USD, 100.000 USD đều phạt mức 80 triệu đến 100 triệu đồng là không phù hợp. Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) nêu những bất cập trong Nghị định số 96 của Chính phủ, quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và coi đây là ví dụ điển hình về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật chưa sát thực tiễn.
Như thế, chung quanh vụ việc này còn rất nhiều vấn đề phải bàn và tìm hướng giải quyết. Nhưng ít nhất, đây chính là hồi chuông cảnh tỉnh về công tác quản lý ngoại tệ. Nếu cơ quan chức năng làm chặt, làm nghiêm, bất cứ hành vi nào thu đổi ngoại tệ trái phép cũng bị xử lý thích đáng thì câu chuyện của anh Cà Rê trở nên bình thường. Đằng này, thị trường mua bán chuyển đổi “ngoại tệ đen” ngày đêm vẫn hoạt động công khai, nhưng hầu như không được kiểm soát và xử phạt thì cách làm như trên khiến nhiều người băn khoăn. Rõ ràng, trách nhiệm ở đây thuộc về cả hai phía.
Tại Hải Phòng, việc thu đổi ngoại tệ trên thị trường tự do cũng diễn ra khá phổ biến. Mặc dù cơ quan chức năng tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát, nhưng số vụ phát hiện và xử phạt không nhiều, chưa đủ sức răn đe. Điều đáng nói, nhiều người dân thành phố cũng chưa biết rõ cửa hàng nào ngoài hệ thống ngân hàng được phép thu đổi ngoại tệ trên địa bàn, hầu hết đều theo thói quen, tiện cửa hàng nào quen thì đổi và cũng không để ý tới việc cửa hàng đó có hay không có giấy phép.
Từ đây, có thể thấy rằng siết chặt quản lý hoạt động thu đổi ngoại tệ trên thị trường tự do là việc làm đầu tiên. Tiếp theo đó, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước các tỉnh, thành phố cần tăng cường hơn nữa công tác truyền thông về các chính sách, quy định của Nhà nước về quản lý ngoại tệ; thông báo công khai, rộng rãi các điểm được phép thu đổi ngoại tệ để người dân biết và không vi phạm. Các ngành chức năng tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, kiên quyết dừng hoạt động các cửa hàng thu đổi ngoại tệ trái phép. Về lâu dài, theo Thống đốc Lê Minh Hưng, sẽ tham mưu, đề xuất Chính phủ sớm sửa đổi Nghị định 96/2014 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng, nhất là có phân loại về mức độ xử phạt khi vi phạm. Có như vậy, mới đủ sức răn đe và tổ chức, cá nhân có vi phạm, bị xử phạt cũng tâm phục, khẩu phục.