Nhân lực làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc: Thiếu trầm trọng, yếu chuyên môn

Khoa cấp cứu, hồi sức tích cực Bệnh viện Kiến An có 22 giường bệnh nhưng chỉ có 7 bác sĩ, 24 điều dưỡng. Thiếu nhân lực trầm trọng nên các bác sĩ phải trực 3-4 đêm/ tuần, các điều dưỡng phải trực kéo dài 8- 12 tiếng/ca/ngày. Nhiều năm liền, khoa không thể bổ sung thêm nhân lực. Tại Khoa Gây mê hồi tỉnh, Bệnh viện Việt- Tiệp, hiện chỉ có 6 bác sĩ, hơn 40 điều dưỡng. Trong đó, 2 bác sĩ đang đi học nâng cao chuyên ngành. Vì vậy, 4 bác sĩ thực hiện gây mê, hồi sức cho 45-50 ca bệnh/ngày. Cường độ làm việc quá lớn, thu nhập chưa bảo đảm khiến không ít bác sĩ có ý định chuyển công tác sang các bệnh viện tư nhân.

Chăm sóc người bệnh tại Khoa hồi sức tích cực yêu cầu, Bệnh viện Việt - Tiệp. Ảnh: Đỗ Hiền

Theo báo cáo của Sở Y tế, tổng số nhân lực làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc tại các cơ sở y tế công lập hiện là 493 người, chỉ chiếm 5,7% tổng số nhân lực toàn ngành. Trong đó, chỉ có 14 bác sĩ chuyên khoa 2 (chiếm 2,84%) , 20 thạc sĩ (chiếm 4%)…Số được đào tạo chuyên sâu về hồi sức, cấp cứu là 20 người, chiếm 4% tổng số cán bộ y tế làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực. Bác sĩ có trình độ chuyên môn hồi sức cấp cứu đều tập trung tại các bệnh viện tuyến thành phố. Phần lớn các bác sĩ có tay nghề cao chuyên ngành này tại các bệnh viện công lập đều được các cơ sở y tế tư nhân “săn đón”, mời về làm việc với mức lương cao. Cán bộ làm công tác cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc tại các bệnh viện tuyến quận, huyện hiện có 143 người, chiếm 29% lực lượng làm công tác này tại các cơ sở y tế công lập. Đáng lo ngại là, số cán bộ đi học chuyên ngành về hồi sức cấp cứu, hồi sức tích cực chưa cao. Từ năm 2014 đến nay, mỗi năm chỉ có 1-2 bác sĩ đi học các lớp chuyên khoa, chuyên ngành về cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc. 

Cấp thiết đào tạo bổ sung nhân lực

Trưởng Khoa Cấp cứu Bệnh viện Việt- Tiệp Trương Minh Hải cho biết, theo xu thế của y học thế giới, cấp cứu trước bệnh viện, cấp cứu trong viện và liên viện được phát triển thành chuyên ngành y học mới, có cả trường đào tạo cấp cứu, nhưng ở Việt Nam chưa có. Đây là ngành đào tạo mất khá nhiều thời gian. Tại nước ngoài, sau khi tốt nghiệp bác sĩ, người học phải được đào tạo thêm từ 4 đến 5 năm nữa mới trở thành bác sĩ chuyên ngành hồi sức, cấp cứu. Ở ViệtNam, sau tốt nghiệp đại học, phải đào tạo thêm một năm hoặc 3 năm để trở thành bác sĩ chuyên ngành này. Việc đào tạo ngành này gặp nhiều khó khăn, trước hết là chưa có giáo trình chuẩn thống nhất. Hiện, cả nước cũng có một số cơ sở đào tạo nhưng chưa có sự kết nối, mỗi nơi đào tạo một kiểu. Do vậy, rất ít sinh viên y khoa mặn mà với chuyên ngành này. Tại các bệnh viện tuyến thành phố, việc tuyển dụng các bác sĩ cho chuyên ngành này cũng hết sức khó khăn. Phần lớn bác sĩ đều muốn ngoài thời gian làm việc tại bệnh viện, có thể khám bệnh ngoài giờ để có thêm thu nhập. Trong khi đó, bác sĩ hồi sức cấp cứu không có điều kiện khám bệnh ngoài giờ nên không muốn về làm việc tại các phòng cấp cứu, hồi sức tích cực…

Từ thực tế này, theo đề xuất của các bác sĩ có kinh nghiệm nhiều năm làm công tác hồi sức, cấp cứu, ngành y tế nói chung và từng bệnh viện nói riêng khẩn trương có giải pháp mạnh mẽ trong đào tạo bổ sung nguồn nhân lực cho chuyên ngành này, đồng thời các bệnh viện cần có cơ chế đãi ngộ xứng đáng để giữ chân các bác sĩ chuyên ngành hồi sức cấp cứu. Trên thực tế, từ năm 2018, Sở Y tế có chủ trương ưu tiên đào tạo bác sĩ học chuyên khoa hồi sức tích cực. Sở yêu cầu các bệnh viện có điều kiện thành lập khoa cấp cứu, hồi sức tích cực, và tuyển dụng, cử bác sĩ, điều dưỡng đi đào tạo chuyên ngành; chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn cấp cứu, hồi sức cho cán bộ, nhân viên y tế; phối hợp với các bệnh viện tuyến trung ương cử chuyên gia đầu ngành hồi sức, cấp cứu tập huấn, giảng bài cho nhân viên y tế tại đơn vị…

Hoàng Yên