Coi trọng đối thoại trong giải quyết khiếu nại, tố cáo
Từ thực tế đó, đại biểu cho rằng, nếu vụ việc khiếu nại, tố cáo được xem xét, giải quyết kịp thời, đúng chính sách pháp luật, có tình, có lý ngay từ đầu tại cơ sở thì người dân đồng tình, chấp thuận, ngược lại, vụ việc trở nên phức tạp và vượt cấp.
Với sự phân tích đó, đại biểu Tô Văn Tám đề nghị cần hết sức coi trọng đối thoại trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt trong giải quyết khiếu nại về đất đai. Khi người dân thường thiếu thông tin hay cập nhật thông tin không kịp thời, tiếp nhận thông tin có thể còn sai lệch hoặc chưa nhận thức đầy đủ các quy định pháp luật thì qua đối thoại sẽ mang lại cho họ thông tin đầy đủ và chính xác hơn. Đồng thời, cũng hiểu rõ hơn thái độ thiện chí của các bên, góp phần quan trọng trong việc tìm ra giải pháp có tính đồng thuận cao để giải quyết một cách thuyết phục và khả thi nhất. Đại biểu nhấn mạnh: đối thoại phải được coi như nguyên tắc trong quá trình giải quyết chứ không chỉ là giai đoạn đầu, phải được tôn trọng, thực hiện nghiêm túc và cầu thị, chứ không phải làm theo kiểu chiếu lệ, cho xong chuyện.
Đồng tình với ý kiến này, đại biểu Tôn Ngọc Hạnh (Bình Phước) cũng đề nghị tăng cường tiếp công dân, gặp gỡ, đối thoại, trao đổi, nhất là các vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp, gay gắt, để chính quyền các cấp có quyết định, kết luận rõ ràng đúng, sai, thỏa đáng. Theo đại biểu Dương Minh Tuấn (Bà Rịa - Vũng Tàu), tâm lý của người đi khiếu nại rất mong muốn được gặp Chủ tịch huyện hoặc cao hơn là gặp Chủ tịch tỉnh để đối thoại, nhưng rất tiếc nhiều địa phương khi đối thoại thường ủy quyền cấp phó, thậm chí ủy quyền thanh tra, ngành tài nguyên môi trường. Cho nên, người dân đôi lúc không hài lòng về quyết định của chính quyền và tiếp tục khiếu nại. Đại biểu Nguyễn Hồng Vân (Phú Yên) đề nghị Chính phủ chỉ đạo địa phương thực hiện nghiêm chế độ tiếp công dân và đối thoại với công dân.Việc tiếp công dân định kỳ của Chủ tịch UBND các cấp cũng như việc thực hiện đối thoại phải hết sức nghiêm túc mới tạo sự đồng thuận, trả lời, giải quyết cụ thể dân được. Thực tế, cứ tiếp cho qua chuyện hoặc cử cho cấp phó đến ghi nhận về báo cáo lại để xem xét, nghiên cứu giải quyết thì dân chờ mỏi mòn.
Thực tế tại Hải Phòng cho thấy, những vụ việc khiếu nại tố cáo được giải quyết dứt điểm thời gian qua có tác động quan trọng của đối thoại giữa lãnh đạo thành phố, các ngành, các quận, huyện với người dân. Đã có trường hợp, cả tập thể Ban Thường vụ Thành ủy do đồng chí Lê Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố chủ trì đối thoại với nhân dân huyện Cát Hải về thực hiện các dự án trên địa bàn, phải di chuyển một số lượng lớn hộ dân tới nơi ở khác. Người dân tham dự ngồi chật kín cả hội trường lớn, không khí lúc đầu rất căng thẳng nhưng sau đó cứ dịu dần và tới khi kết thúc thì gần như không còn bức xúc gì lớn. Đó là vì từng vấn đề của người dân được lắng nghe, được trả lời thấu đáo với những lý lẽ, quan điểm thuyết phục và nhất là lãnh đạo thành phố khẳng định sẽ sửa đổi những điều chưa phù hợp phong tục, tập quán, cuộc sống của người dân. Nhờ vậy, người dân cơ bản đồng thuận, các dự án trên đảo Cát Hải hiện đang được triển khai thuận lợi.
Nhiều dự án thu hồi đất lớn của Hải Phòng thời gian qua như hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm; cầu Hoàng Văn Thụ; Khu đô thị Vinhomes Imperia; Trung tâm thương mại Aeon; Khu đô thị cầu Rào 2; cầu vượt nút giao đường Nguyễn Văn Linh… gần đây có tần suất đối thoại với người dân bị thu hồi đất lớn nhất từ trước tới nay. Lãnh đạo UBND quận Lê Chân cho biết, có dự án phải tổ chức hàng trăm cuộc đối thoại với nhiều hộ dân khác nhau, nhiều hộ không chỉ đối thoại 1,2 lần mà tới 5,6 lần; có khi tổ chức đối thoại người dân không đến vẫn kiên trì tới khi trao đổi được mới thôi. Đây chính là yếu tố quan trọng để giải phóng mặt bằng các dự án, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố.
Như vậy, hiệu quả của công tác đối thoại đã rõ. Nhưng cũng phải thừa nhận tại một số ngành, địa phương, lãnh đạo vẫn ngại đối thoại với dân. Trong đó, ngoài ý thức, trách nhiệm, còn có vấn đề về năng lực, trình độ, chưa nắm chắc sự việc, loay hoay, lúng túng trong phương án giải quyết… Tuy nhiên, trong xu thế hiện nay, tiếp công dân, tăng cường đối thoại là đòi hỏi tất yếu đối với các cấp chính quyền. Người đứng đầu các cấp chính quyền không chỉ tự trau dồi, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, mà còn phải xây dựng bộ máy tham mưu, giúp việc đủ mạnh, nắm chắc các vấn đề, từ đó khi đối thoại với người dân mới bảo đảm chất lượng, có tính thuyết phục cao, người dân dù khiếu nại đúng hay sai đều “tâm phục khẩu phục”.