Mò mẫm lối đi vào “Broadway” Việt Nam
Bữa tiệc âm nhạc và kịch nghệ
“Hà Nội, ngày… tháng… năm – Những thanh xuân rực rỡ” chinh phục công chúng sau khi giành nhiều giải thưởng về chuyên môn. (Ảnh: thethaovanhoa.vn)
Sau khi giành “cơn mưa vàng” giải thưởng tại Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc đợt 2 năm 2018, chương trình nghệ thuật "Hà Nội, ngày... tháng... năm – Những thanh xuân rực rỡ" do NSƯT Tấn Minh – Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long chỉ đạo nghệ thuật, chính thức ra mắt công chúng ngày 28-11. Vở diễn được xây dựng theo kiểu nhạc kịch gồm nhiều tiết mục kết nối nhau để kể câu chuyện tình yêu của đôi trai gái. Qua đó, khắc họa những giai đoạn lịch sử của thủ đô, từ lúc là thành phố cũ bình yên, thanh lịch, tới khi bị tàn phá bởi đạn bom rồi vươn mình trở thành đô thị hiện đại, năng động và trẻ trung. Giám đốc âm nhạc của chương trình, nhạc sĩ Dương Cầm mang đến ngôn ngữ âm nhạc mới mẻ, sáng tạo và đa dạng để vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp về Hà Nội, khiến người xem không khỏi rung cảm. Cùng sự biểu diễn của những giọng ca hàng đầu như Diva Hồng Nhung, NSƯT Tấn Minh, Khánh Linh, Đông Hùng,…, vở diễn là chương trình thành công nhất của thể loại nhạc kịch tại Việt Nam trong năm nay.
Trước “Hà Nội, ngày… tháng… năm – Những thanh xuân rực rỡ”, một số dự án nhạc kịch tư nhân dành được không ít sự chú ý của công chúng như: vở “Matilda” được chuyển thể từ nhạc kịch cùng tên từng xuất hiện trên sân khấu Broadway Mỹ, “Chuyện tình nàng Giáng Hương” được đầu tư tới nửa triệu USD, hay vở “La vie Parisienne” của Nhà hát Giao hưởng nhạc vũ kịch TP. Hồ Chí Minh dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng người Pháp Patrick Souillot,… Được đầu tư quy mô và bài bản là một chuyện, điều khiến những dự án này “hot” trong cộng đồng nằm ở nội dung mới mẻ, thức thời nhưng vẫn phù hợp “gu” của công chúng trong nước. Điển hình, “cơn bão” “Matilda” lấp đầy ghế ngồi tại Nhà hát Tuổi trẻ vừa qua. Đây là lần đầu tại Việt Nam xuất hiện vở nhạc kịch với 100% số diễn viên nhỏ tuổi đến từ các trường học tại Hà Nội. Sự tươi trẻ trong diễn xuất, dàn dựng và phần âm nhạc được làm mới hoàn toàn bởi nhạc sĩ trẻ Nguyễn Minh giúp vở kịch trở thành hiện tượng của sân khấu Việt nửa cuối năm 2018. Không còn sử dụng những bài hát tiếng Anh được viết lời Việt, không còn là những bản cover “dập khuôn”, nét chuyên nghiệp và tư duy hiện đại khác với sân khấu kịch truyền thống của các dự án này là điều gần nhất mà nhạc kịch trong nước đạt được tới ước mơ về “Broadway” của Việt Nam.
Với “Matilda”, sân khấu Việt Nam lần đầu có vở nhạc kịch chuyên nghiệp dành cho trẻ em do trẻ em diễn xuất. (Ảnh: toquoc.vn)
Chật vật gây dựng “Broadway” Việt Nam
Có được thương hiệu nhạc kịch chất lượng và nổi tiếng như nhà hát Broadway của Mỹ hay West End của Anh là mơ ước của bất kỳ nghệ sĩ sân khấu nào. Tại ViệtNam, một vài vở nhạc kịch bắt đầu được dựng nên với mục tiêu chạm tới tiêu chuẩn của sân khấu Broadway. Để đạt được điều này, các đoàn nghệ thuật gặp phải không ít khó khăn.
Tìm kiếm nhân lực tốt, đam mê để tạo nên nhạc kịch chất lượng cao, hấp dẫn công chúng vốn dĩ là vấn đề nan giải. Vở nhạc kịch tiêu tốn công sức, tiền của và thời gian gấp nhiều lần so với vở kịch bình thường. Đòi hỏi kỹ năng diễn viên, biên kịch, nhạc sĩ, biên đạo, đạo diễn, ánh sáng, âm thanh đều phức tạp mà kỹ thuật ở Việt Nam còn hạn chế. Đến nay, chưa có khoa hay trường nào đào tạo về nhạc kịch. Hầu hết đạo diễn phải tuyển diễn viên nghiệp dư là đội ngũ sinh viên đam mê nhạc kịch, hoặc tận dụng ca sĩ có chút khả năng diễn xuất, diễn viên múa có khả năng ca hát…
NSƯT Tấn Minh, chỉ đạo nghệ thuật vở nhạc kịch “Hà Nội, ngày… tháng… năm – Những thanh xuân rực rỡ” mong muốn đưa nhạc kịch Việt Nam lên tầm cao mới. (Ảnh: hanoimoi.com.vn)
Bên cạnh đó, câu chuyện nguồn đầu tư vật chất chưa bao giờ là cũ. Quá trình tự lực của các nhà hát và đoàn ca múa gặp muôn vàn khó khăn. Theo lời chia sẻ của NSƯT Tấn Minh về “Hà Nội, ngày… tháng… năm – Những thanh xuân rực rỡ”, “chúng tôi mong muốn có đủ năng lực tài chính hơn nữa để biến tác phẩm này trở thành sản phẩm nhạc kịch đúng nghĩa”. Nhà hát chưa có sân khấu riêng, nên phải đi thuê địa điểm diễn và chỉ có thể công diễn vài buổi, không đến được với công chúng nhiều như mong muốn của các nghệ sĩ. Chịu tình cảnh tệ hơn, đoàn nhạc kịch Buffalo nổi tiếng như vậy tại TP. Hồ Chí Minh nhưng nhiều năm phải tập luyện trong điều kiện vật chất thiếu thốn, xuống cấp. Bục bệ sơ sài, sân khấu chật chội, cũ kỹ. Vở diễn “Cuộc sống Paris” của Nhà hát Giao hưởng nhạc vũ kịch TP. Hồ Chí Minh cũng chỉ có thể sử dụng bối cảnh sân khấu hết sức “ước lệ” và đơn sơ, khiến người xem phải tưởng tượng nhiều và làm giảm chất lượng vở diễn.
Khán phòng Cung Văn hóa hữu nghị Việt-xô Hà Nội chật kín trong đêm công diễn “Hà Nội, ngày... tháng... năm – Những thanh xuân rực rỡ" là sự khích lệ lớn đối với nhà hát vốn hoạt động trong cơ chế bao cấp. Mong rằng, sau sự thành công này, bộ môn nghệ thuật nhạc kịch được biết tới rộng rãi hơn, thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ công chúng, tạo động lực để nhạc kịch Việt Nam phát triển chuyên nghiệp hơn trong tương lai./.