Vẫn vướng mắc về cơ chế

Anh Nguyễn Thanh Sơn (52 tuổi) ở xã Hòa Bình (huyện Vĩnh Bảo) bị cao huyết áp, tiểu đường tuýp 2, phải thường xuyên đến khám tại phòng khám BSGĐ ở trạm Y tế xã Hòa Bình. Anh Sơn bày tỏ băn khoăn: “Nhà gần trạm y tế, lại biết ở đây có phòng khám BSGĐ nên tôi đến đăng ký để được theo dõi bệnh, lấy thuốc hằng tháng. Tôi khám tại đây hơn 3 năm, bản thân cảm thấy hài lòng nhất ở khâu tương tác giữa bác sĩ và người bệnh. Ở trạm, bác sĩ có thời gian nhiều hơn dành cho người bệnh. Người bệnh khi thắc mắc sẽ hỏi cho đến khi cảm thấy thoải mái, thông suốt về căn bệnh của mình đang mang. Tuy nhiên, điều tôi thấy không hợp lý là mỗi lần thăm khám xong, tôi phải cầm đơn thuốc ngược lên bệnh viện huyện để lấy thuốc, rất mất công. Thêm vào đó, khi chuyển tuyến thì cũng phải qua bệnh viện huyện mới đến tuyến cao hơn”.

Đây cũng là lý do nhiều người dân chưa mặn mà, chưa đặt niềm tin vào mô hình BSGĐ- Ths. Nguyễn Thu Hương, Phó trưởng Phòng Nghiệp Vụ Y (Sở Y tế) khẳng định. Hiện, Sở Y tế cấp phép hoạt động cho 14 phòng khám BSGĐ gồm: 2 phòng khám BSGĐ tại Bệnh viện Hồng Phúc và phòng khám đa khoa 999 đường Ngô Gia Tự; 2 phòng khám BSGĐ tư nhân; 3 phòng khám BSGĐ thuộc các bệnh viện đa khoa Hồng Bàng, Lê Chân, Vĩnh Bảo; 7 phòng khám BSGĐ lồng ghép tại các trạm Y tế xã. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, không tránh khỏi vướng mắc. Đối với việc cấp chứng chỉ hành nghề BSGĐ, từ sau ngày 1-1-2016, Sở Y tế Hải Phòng không cấp được chứng chỉ hành nghề cho các BSGĐ vì chưa có văn bản xác nhận quá trình thực hành khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành y học gia đình đủ thời gian 18 tháng liên tục trở lên tại bệnh viện đa khoa.

Phần mềm/hồ sơ bệnh án, giấy quản lý y học gia đình đang thực hiện tại các phòng khám BSGĐ chưa kết nối được với phần mềm thanh toán BHYT, vì vậy, nhân viên y tế phải cập nhật 2 lần đối với 1 người bệnh, gây mất thời gian. Hiện, vẫn chưa có hướng dẫn về chuyển tuyến/phiếu chuyển giữa các phòng khám BSGĐ. Ngoài ra, việc phân tuyến cấp phát thuốc sử dụng theo 4 tuyến quy định tại Thông tư 40/2014 của Bộ Y tế tạo rào cản đối với người bệnh khi muốn khám chữa bệnh tại tuyến xã. Người bệnh tin tưởng bác sĩ tại cơ sở, nhưng thuốc phải lên tuyến trên để lấy sẽ gây ra nhiều bất tiện.

Đáng chú ý, các phòng khám được đầu tư xây dựng hạ tầng đạt chuẩn, nhưng phần lớn lại thiếu trang thiết bị khám chữa bệnh đi kèm. Khảo sát một số phòng khám BSGĐ tại các quận, huyện, trạm y tế ngoại thành cho thấy chỉ có một số thiết bị thông thường như ống nghe, nhiệt kế, máy đo đường huyết... Danh mục thuốc phục vụ điều trị người bệnh còn hạn hẹp về số lượng, chủng loại, thậm chí một số thuốc điều trị các bệnh mạn tính như đái tháo đường, hen phế quản chưa được cấp. Tại trạm y tế, phòng khám BSGĐ ngoài công lập chưa được khám bảo hiểm y tế trái tuyến.

Bảo đảm điều kiện  hoạt động thuận lợi

Để tháo gỡ những vướng mắc trong nhân rộng mô hình phòng khám BSGĐ, Sở Y tế đề xuất với Bộ Y tế sớm có phần mềm tin học quản lý y học gia đình, mẫu bệnh án thống nhất cho các phòng khám BSGĐ; quy định danh mục kỹ thuật phòng khám BSGĐ, danh mục kỹ thuật được thực hiện tại nhà người bệnh; sớm ban hành cơ chế chuyển tuyến, quy chế phản hồi thông tin giữa các tuyến y học gia đình. Cùng với đó, Sở xây dựng quy chế phối hợp giữa các tuyến; chế độ, chính sách duy trì hoạt động phòng khám. Ngành Y tế Hải Phòng phấn đấu đến năm 2020 khuyến khích 50% số trạm y tế xã, phường có bác sĩ làm việc triển khai mô hình phòng khám BSGĐ, khuyến khích tất cả các bệnh viện quận/huyện, phòng khám đa khoa có ít nhất 1 bàn khám bệnh và quản lý sức khỏe theo nguyên lý y học gia đình.

Để nhân rộng mô hình phòng khám BSGĐ, Giám đốc Bệnh viện đa khoa huyện Vĩnh Bảo Lâm Thị Huyền cho rằng cần phải đưa việc cấp phát thuốc về phòng khám để người dân được cung ứng tại chỗ; liên thông danh mục bảo hiểm y tế với nhà thuốc đạt chuẩn GPP để người dân có thể đến bất kỳ nhà thuốc nào trong hệ thống lấy thuốc. Để mô hình này phát triển hiệu quả và bền vững, ngành y tế cần hoàn chỉnh mô hình, xác định phạm vi, quy mô, chức năng nhiệm vụ của phòng khám BSGĐ và các điều kiện bảo đảm hoạt động như cơ chế thanh toán BHYT thuận tiện đối với người bệnh khi đến khám tại các phòng khám này; giá dịch vụ phải được tính đúng, tính đủ (như chi phí tư vấn, chi phí đến trực tiếp gia đình người bệnh, chi phí thông tin liên lạc…); việc chuyển tuyến phải thuận lợi và hiệu quả cao…

Hoàng Yên