Chủ động đầu tư nâng cao năng lực

Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường Trần Văn Phương cho biết: trước nguy cơ tiềm ẩn rất cao xảy ra sự cố tràn dầu trên địa bàn thành phố (bao gồm cả về số lượng và quy mô, mức độ dầu tràn), Sở Tài nguyên - Môi trường vận động các DN có tiềm năng đầu tư, cung cấp dịch vụ ứng phó SCTD. Hiện có 4 DN được UBND thành phố cấp giấy phép thực hiện chức năng ứng phó SCTD, gồm: Công ty CP Hòa Anh, Trung tâm ứng phó SCTD Đông Bắc Bộ, Công ty CP Lai dắt và vận tải Cảng Hải Phòng và công ty môi trường TDA. Các DN này có hệ thống trang thiết bị, dụng cụ chuyên dùng, sẵn sàng phục vụ 24/24 khi có thông tin sự cố.

Diễn tập ứng phó sự cố tràn dầu với sự tham gia của Công ty CP Lai dắt và vận tải Cảng Hải Phòng.Ảnh: Duy Thính

Giám đốc Công ty CP Lai dắt và vận tải Cảng Hải Phòng Hoàng Đình Quang thông tin: trước đây, công ty hoạt động chủ yếu lĩnh vực lai dắt tàu biển, song mới đây, công ty đầu tư trang thiết bị, phương tiện, đào tạo nguồn nhân lực cung cấp các dịch vụ ứng phó SCTD. Đơn vị có thể tham gia ứng phó những SCTD lớn, gần đây nhất là sự cố liên quan vụ cháy nổ khi bơm xăng của tàu Hải Hà 18, tại Cảng K99, luồng sông Cấm (phường Đông Hải 2, quận Hải An). Trước đó, năm 2016, khi xảy ra sự cố tràn hóa chất ở cống Máy Đèn (quận Ngô Quyền), Công ty TNHH MTV 128 và Công ty CP Hòa Anh cùng phối hợp ứng cứu hiệu quả.

Các DN được cấp phép hoạt động ứng phó SCTD chú trọng đầu tư thiết bị hiện đại, đáp ứng yêu  cầu hoạt động. Năm 2018, Chi cục Biển và hải đảo kiểm tra hoạt động ứng phó SCTD tại các DN được cấp phép. Kết quả cho thấy  DN chủ động đầu tư các trang thiết bị hiện đại, xuồng phao, tấm phao quây dầu, vật liệu thấm hút dầu, máy hút dầu, quần áo chống dầu, hệ thống xử lý vật liệu thấm dầu….khá đầy đủ, thiết bị tốt. 

Mang lại nhiều lợi ích

Việc có thêm DN tư nhân tham gia ứng cứu SCTD tạo thêm lực lượng, phương tiện giúp việc ứng phó sự cố kịp thời và hiệu quả hơn. Thành phố hiện chưa có phương tiện chuyên dụng ứng phó SCTD. Trước năm 2015, nguồn lực ứng phó SCTD trên địa bàn thành phố trông chờ chủ yếu điều kiện hiện có của nhóm đơn vị cảng và công ty liên quan đến hóa dầu, kho bãi lưu trữ hàng hóa, xăng dầu đã được phê duyệt kế hoạch ứng phó SCTD. Song trang thiết bị, nhân lực và phương tiện của đơn vị này chỉ đáp ứng việc ứng phó sự cố ở mức độ nhỏ. Khi  xảy ra sự cố quy mô vừa trở lên  đều phải huy động Công ty TNHH MTV 128 (thuộc Trung tâm ứng phó SCTD khu vực miền Bắc) đóng trên địa bàn. Nhưng với sự tham gia của DN tư nhân, nguồn lực, năng lực ứng phó SCTD của thành phố tăng lên. Theo đánh giá Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn, hiện nay, các phương tiện và trang thiết bị cũng như nguồn lực hiện có của thành phố có thể đáp ứng được công tác ứng cứu SCTD ở mức độ từ thấp đến trung bình.

Chi cục trưởng Chi cục Biển và Hải đảo (Sở Tài nguyên-Môi trường)  Nguyễn Văn Cấn cho biết: Việc bổ sung nguồn lực, ứng phó kịp thời khi sự cố xảy ra là rất cần thiết góp phần bảo đảm an toàn người và phương tiện, môi trường. Với tốc độ dòng chảy trung bình 1 mét/giây, nếu không có lực lượng ứng phó đến kịp thời, chỉ sau 1 giờ xảy ra sự cố, vệt dầu tràn đã lan xa trên mặt biển tới 3,6 km và loang rộng trên biển, xâm nhập vào khu vực nuôi trồng thủy sản, bãi tắm và các khu vực nhạy cảm khác. Từ năm 2014 đến nay, trên địa bàn thành phố xảy ra 4 SCTD quy mô vừa và lớn, song đều được khắc phục, xử lý kịp thời, không để xảy ra những hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại lớn.

Bên cạnh các DN đầu tư, cung ứng dịch phụ ứng trực ứng phó SCTD, nhiều DN cảng có hoạt động liên quan phải lập kế hoạch ứng phó SCTD. Trên địa bàn thành phố có 68 cơ sở và đơn vị được UBND thành phố phê duyệt kế hoạch ứng phó SCTD, trong đó có 47 cảng biển và một số doanh nghiệp hoạt động kinh doanh xăng dầu. Theo Quyết định 103/2005/QĐ-TTg ban hành Quy chế hoạt động ứng phó SCTD, quy định những cơ sở sản xuất kich doanh cảng, xăng dầu… phải xây dựng kế hoạch ứng phó SCTD và ký kết thỏa thuận, hợp đồng ứng phó SCTD với các cơ quan, đơn vị có chức năng ứng phó SCTD.

Tràn dầu là sự cố nhiều tác hại nghiêm trọng đối với môi trường, xã hội và kinh tế biển. Hải Phòng được xác định khu vực có nguy cơ xảy ra SCTD rất cao. Do đó, việc thu hút nguồn lực tư nhân đầu tư lĩnh vực này có ý nghĩa giá trị lớn cả về kinh tế và môi trường.

Nguyên Mai