TẠO ĐIỀU KIÊN TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN HOẠT ĐỘNG: Cần quy định cụ thể trách nhiệm doanh nghiệp

Lãnh đạo doanh nghiệp và cán bộ công đoàn Công ty TNHH Nisse Eco động viên công nhân trong ca sản xuất.

 Công đoàn Công ty TNHH Bluecom Vina, Khu công nghiệp Tràng Duệ được thành lập từ tháng 5-2016. Theo Chủ tịch Công đoàn công ty Trần Văn Tú, từ khi thành lập công đoàn đến nay, cán bộ công đoàn bị hạn chế về thời gian hoạt động. Những cuộc họp giữa ban chấp hành với tổ trưởng công đoàn các bộ phận mặc dù chỉ diễn ra trong khoảng 1 giờ nhưng cũng khó tổ chức do cán bộ công đoàn đều là cán bộ kiêm nhiệm; hầu hết phải họp sau giờ làm việc. Bản thân anh Tú mỗi khi tham gia hoạt động do công đoàn cấp trên tổ chức đều bị tính vào ngày nghỉ phép cá nhân. Ngoài khó khăn về thời gian hoạt động, Công đoàn Công ty TNHH điện tử Dong Yang Hải Phòng (Khu công nghiệp Tràng Duệ) khó khăn trong triển khai kế hoạch hoạt động khi chưa có phòng làm việc riêng. Theo Phó chủ tịch Công đoàn công ty Trần Thu Hà, thiếu không gian để sinh hoạt nên các cuộc họp ban chấp hành phải diễn ra ngoài công ty, hoặc phải tiến hành họp qua mạng xã hội, email để trao đổi, thảo luận thông tin. Chưa kể, vì chưa có văn phòng công đoàn nên người lao động hạn chế trong phản ánh tâm tư, nguyện vọng đến cán bộ công đoàn. Không chỉ ở khối doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài, ở các doanh nghiệp thuộc khối ngành Công Thương, việc bảo đảm điều kiện hoạt động công đoàn, cán bộ công đoàn chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Chủ tịch Công đoàn ngành Công Thương Vũ Ngọc Thức cho biết, theo thống kê đến nay chỉ có khoảng 5% số công đoàn cơ sở có văn phòng làm việc. Hoạt động công đoàn còn phụ thuộc hoàn toàn vào chuyên môn, về cơ sở vật chất, phương tiện đi lại nên chưa phát huy vai trò tổ chức Công đoàn. Chưa kể, một số người sử dụng lao động có hành vi cản trở hoạt động công đoàn, không cho người lao động tiếp cận, phản ánh với cán bộ công đoàn như ở Công ty TNHH Liên doanh KaiNan. Đây cũng là một trong nguyên nhân dẫn đến hoạt động công đoàn cơ sở kém hiệu quả, quyền lợi người lao động không được bảo đảm, để xảy ra 4 vụ ngừng việc tập thể trong năm 2018.

Xây dựng quy chế phối hợp giữa công đoàn và doanh nghiệp

 Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng cho biết, ngay từ khi Luật Công đoàn 2012 có hiệu lực, Liên đoàn Lao động thành phố quán triệt, tuyên truyền, phổ biến tới cán bộ, đoàn viên, người lao động trong các đơn vị, doanh nghiệp thuộc quyền quản lý và trên địa bàn. Tuy nhiên, sau hơn 5 năm triển khai, nhiều đơn vị, doanh nghiệp chưa chấp hành nghiêm các quy định của Luật, trong đó có quy định về bảo đảm điều kiện hoạt động của tổ chức công đoàn và cán bộ công đoàn. Nhiều cán bộ công đoàn không được sử dụng thời gian theo quy định cho việc tham gia hoạt động công đoàn. Phần lớn doanh nghiệp chưa bố trí nơi làm việc cho công đoàn, hỗ trợ kinh phí ngoài việc phải trích nộp cho công đoàn để tổ chức hoạt động. Mặt khác, một số người sử dụng lao động có hành vi cản trở công đoàn hoạt động như điều chuyển cán bộ công đoàn cơ sở sang làm vị trí khác, hoặc điều chuyển đi nơi khác làm việc, làm mất liên lạc giữa công đoàn cấp trên với công đoàn cơ sở. Tuy nhiên, những hành vi này lại chưa được quy định rõ trong Luật Công đoàn nên chưa có chế tài xử phạt.... Chưa kể, phần lớn các công đoàn cơ sở hiện nay không có cán bộ công đoàn chuyên trách mà chủ yếu là cán bộ công đoàn kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng cần thiết trong công tác công đoàn... Năm 2019, Liên đoàn Lao động thành phố đề xuất, kiến nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và cơ quan chức năng có chế tài pháp lý cụ thể với hành vi vi phạm Luật Công đoàn, cản trở hoạt động công đoàn. Cùng với đó, Liên đoàn Lao động thành phố tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn các công đoàn cơ sở xây dựng quy chế phối hợp hoạt động giữa công đoàn với chính quyền, đơn vị, doanh nghiệp, nhất là với những doanh nghiệp mới thành lập tổ chức công đoàn. Trong đó, công đoàn cơ sở được quyền tham gia, quyết định và giám sát thực hiện chính sách pháp luật liên quan đến người lao động; được tạo điều kiện về cơ sở vật chất, chế độ, thời gian hoạt động. Công đoàn cơ sở chủ động đổi mới nội dung, hình thức hoạt động công đoàn gắn với nhiệm vụ chuyên môn để người sử dụng lao động hiểu, phối hợp và tạo điều kiện để công đoàn hoạt động. Ngoài ra, công đoàn cơ sở chủ động đề xuất một số điều khoản về điều kiện bảo đảm cho công đoàn cơ sở hoạt động như tăng thời giờ hoạt động cho cán bộ công đoàn từ cấp tổ trở lên, các thỏa thuận bảo vệ cán bộ công đoàn trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm Luật Công đoàn...vào thỏa ước lao động tập thể.

NHẬT HUY