Đề án dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2018 - 2025: Học sinh phổ thông phải đạt chuẩn đầu ra
Khắc phục hạn chế dạy và học ngoại ngữ
Học ngoại ngữ thông qua các chuyên đề tại Trường tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (quận Ngô Quyền) thu hút đông đảo học sinh tham gia. Ảnh: Đỗ Hiền
Phó giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo Đỗ Văn Lợi đánh giá: “Việc UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai thực hiện đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên thành phố Hải Phòng giai đoạn 2018 - 2025 là một giải pháp chiến lược về nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong hoàn cảnh thành phố hội nhập quốc tế. Đồng thời khắc phục thực trạng việc giảng dạy ngoại ngữ hiện còn những vướng mắc cần tháo gỡ”.
Trên thực tế, đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, được ngành giáo dục Hải Phòng thực hiện từ năm 2011 đến nay một số giải pháp, như: bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên tiếng Anh. Chỉ tính riêng 3 năm gần đây, toàn thành phố có hàng trăm giáo viên tham gia bồi dưỡng, đào tạo tại Đại học Quốc gia Hà Nội và các trường đại học khác để đạt chuẩn có trình độ C1 châu Âu (bậc 5 Việt Nam) hoặc tương đương. Bên cạnh đó, nhiều trường ở các quận nội thành và một số trường ngoại thành thực hiện chương trình liên kết dạy tiếng Anh trong trường học có yếu tố người nước ngoài. Một giải pháp quyết liệt khác cũng đưa vào ứng dụng đó là đưa môn ngoại ngữ vào thi tuyển lớp 10 THPT, nhằm tạo áp lực dạy và học ngoại ngữ tại cấp THCS, chống tình trạng chỉ tập trung học 2 môn Ngữ văn, Toán như trước đây.
Mặc dù vậy, kết quả 3 kỳ thi THPT quốc gia gần đây cho thấy chất lượng dạy và học môn ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh) không có chuyển biến. Cụ thể năm 2018, toàn thành phố có 17.835 thí sinh dự thi môn tiếng Anh, nhưng số lượng đạt từ 5 điểm trở lên chỉ có 5.028 em đạt tỷ lệ 28%, số học sinh đạt điểm giỏi từ 8 điểm trở lên chỉ có 751 em đạt 4,21%. Trong đó, số học sinh bị điểm liệt từ 1 điểm trở xuống là 29 em, cao hơn năm 2017 là 19 em và bằng 1/3 tổng số thí sinh bị điểm liệt của 14 môn thi. Hiệu trưởng Trường THPT Hồng Bàng, Ngô Quang Hoài cho biết: Kết quả kỳ thi THPT quốc gia điểm môn tiếng Anh trung bình của trường cũng chỉ đạt 4,8, mặc dù, trường chú trọng thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời liên kết các trung tâm ngoại ngữ dạy tiếng Anh có yếu tố người nước ngoài được triển khai toàn trường từ năm 2008. Từ thực tế trên cho thấy, cần đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ nhằm nâng cao chất lượng đầu ra đáp ứng việc đào tạo nguồn nhân lực trong điều kiện thành phổ đẩy mạnh hội nhập quốc tế, phát triển đột phá về kinh tế- xã hội.
Thực hiện đồng bộ toàn diện nhiều giải pháp
Đề án tập trung đổi mới căn bản toàn diện việc dạy học ngoại ngữ ở tất cả các cơ sở giáo dục thành phố, triển khai sách giáo khoa tiếng Anh mới đến năm 2025 bảo đảm chuẩn đầu ra cho học sinh phổ thông, đồng thời tăng cường các ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh. Theo Giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Xuân Trường, mục tiêu cụ thể được xác định rõ trong đề án, như: mở rộng quy mô triển khai chương trình tiếng Anh các cấp học; tổ chức đào tạo bồi dưỡng đội ngũ đủ số lượng chuẩn về nghiệp vụ; tiếp nhận và triển khai quy trình kiểm tra đánh giá mới theo chuẩn của Bộ GD-ĐT và tăng cường các điều kiện cơ sở vật chất bảo đảm thích ứng với đòi hỏi của bộ môn. Đề án cũng xây dựng hệ thống giải pháp gồm 8 nội dung bao gồm: Triển khai chương trình tài liệu dạy học ngoại ngữ ở các cấp học; phát triển đội ngũ đạt chuẩn; tăng cường đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá; đầu tư trang thiết bị dạy học bộ môn; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; tăng cường xã hội hóa giáo dục về dạy học ngoại ngữ.
Như vậy, điểm mới của đề án là tăng cường thực hiện đồng bộ toàn diện nhiều giải pháp nâng cao chất lượng, đặc biệt chú trọng tới nội dung “chuẩn đầu ra về ngoại ngữ” của học sinh phổ thông; đồng thời tăng cường học thêm nhiều ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh. Hiện, Sở GD-ĐT ban hành công văn chỉ đạo tới từng cơ sở đào tạo triển khai thực hiện đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục thành phố giai đoạn 2018-2025. Cụ thể, năm học 2018-2019, khuyến khích các cơ sở giáo dục mầm non và các trường tiểu học có đủ điều kiện triển khai chương trình cho trẻ làm quen với tiếng Anh theo hình thức tự chọn, đồng thời triển khai dạy tích hợp ngoại ngữ trong một số môn khoa học thí điểm tại một số trường: THPT chuyên Trần Phú, THPT Ngô Quyền, THPT Thái Phiên, THPT Trần Nguyên Hãn.
Theo đề án, nhân tố đội ngũ giáo viên dạy ngoại ngữ được nhấn mạnh với các chỉ tiêu cụ thể: Giáo viên các cấp phải đạt trình độ B2 trở lên gồm: tiểu học 80%, THCS là 90% và Giáo dục thường xuyên là 40%; riêng bậc THPT phải có 65% số giáo viên đạt trình độ C1 trở lên. Giai đoạn 2021-2025, phấn đấu có 100% số giáo viên đạt chuẩn theo khung năng lực 6 bậc Việt Nam, trong đó có 30% đạt chuẩn quốc tế; 10% số giáo viên được cử đi bồi dưỡng tại nước ngoài và xây dựng đội ngũ giáo viên dạy các bộ môn khoa học bằng tiếng Anh.