Lấp lánh dòng tranh chất liệu
Sự hòa sắc của thiên nhiên
Một bức tranh chất liệu được bày bán trên thị trường.
Trong hội họa, tranh chất liệu là nhánh nghệ thuật độc đáo, được tạo nên bằng việc ghép chất liệu theo khối hình và màu sắc để làm nên bức tranh có hồn. Với các tác phẩm tranh khác, màu sắc hình khối được dựng lên bằng các loại màu. Người vẽ có được màu sắc mong muốn bằng việc trộn các loại màu. Tuy nhiên, với tranh chất liệu, hầu hết là màu tự nhiên vốn có của chất liệu và người làm tranh phải lựa chọn rất kỹ lưỡng.
Thế mạnh của tranh chất liệu là tạo cảm giác rất chân thật. Những phong cảnh, sự vật được mô tả trở nên sống động hơn. Các dòng tranh của chất liệu bao quát toàn bộ đề tài mà các loại tranh khác có thể thể hiện. Vì thế, khi làm quen với dòng tranh này, người ta rất dễ đam mê và khó dứt ra được.
Khi làm tranh, tác giả rất hiếm khi phải nhuộm màu chất liệu. Chẳng hạn riêng mùn cưa có nhiều màu khác nhau tùy vào chất gỗ và độ thô mịn của hạt. Vì thế, có loại mùn cưa sắc vàng tươi, có loại nâu thẫm, có loại lại óng ánh như ngọc trai… Hay như vỏ trứng cũng thế, trứng vịt có màu trắng ngà, trứng gà có màu hồng phớt, trứng chim cút lại mang hai sắc trắng và đen độc đáo… Trước khi đưa vào sử dụng, các chất liệu được xử lý bằng cách sấy hoặc phơi khô để bảo đảm trong quá trình sử dụng tranh không bị mốc, màu sắc vẫn tươi và bền đẹp.
Để thực hiện bức tranh, việc đầu tiên là phác họa ý tưởng bằng bút chì. Trên bản phác thảo, người thực hiện dùng chiếc bay nhỏ để phết hồ, sau đó dùng nhíp để gắp và gắn từng mảnh chất liệu nhỏ đến khi hoàn thành toàn bộ bức tranh. Bằng sự khéo léo, tỉ mỉ và chính xác, những mảnh vỏ cây xù xì có thể trở thành thân cây chắc khỏe, vài cọng rơm có thể biến thành mái nhà vàng tươi, vài nhánh cây khô trở thành vườn cỏ dại… Với người thưởng ngoạn, còn gì tuyệt hơn khi được ngắm những bức tranh về khung cảnh thiên nhiên được làm ra từ chính các vật liệu trong thiên nhiên, thân thiện với môi trường.
Nghệ thuật mới mẻ
Dễ hiểu vì sao tranh chất liệu ngày càng thu hút giới trẻ - những người luôn hào hứng với sự sáng tạo và những bất ngờ. Cách đây không lâu, 3 gương mặt trẻ tạo được sự chú ý trong giới hội họa bằng niềm đam mê với tranh chất liệu. Họ kết hợp và lập nên nhóm OurWay, với ý tưởng đưa những chất liệu thật từ cuộc sống vào tranh, Nguyễn Đình Quân, Trần Huyền Chi và Nguyễn Thu Thảo mang đến những màn trình diễn chất liệu vô cùng ấn tượng qua loạt tác phẩm của họ. 3 họa sĩ trẻ từng giành được khá nhiều giải thưởng, như giải khuyến khích cuộc thi Khởi nghiệp cùng Kawai năm 2009 và giải Nhất cuộc thi Khởi nghiệp 2010 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Họa sĩ Nguyễn Đình Quân cho biết: “Làm tranh chất liệu đòi hòi người thực hiện phải rất công phu, kiên trì. Để có các nguyên liệu phù hợp, nhóm cất công đi tìm ở rất nhiều nơi. Muốn có được những vỏ ốc nhỏ xíu chỉ bằng đầu móng tay, chúng tôi lặn lội vào tận tỉnh Thanh Hóa. Ngay cả những thứ tưởng như không liên quan gì đến nghệ thuật như xác bèo khô, cỏ khô,… cũng có thể trở thành thứ nguyên liệu quan trọng dùng để làm tranh của cả nhóm”. Theo họa sĩ Nguyễn Đình Quân, công đoạn khó nhất là lên ý tưởng với từng sản phẩm, bởi dòng tranh này đòi hỏi rất nhiều chi tiết tỉ mỉ và phải thể hiện bằng nhiều chất liệu khác nhau. Khi có được ý tưởng, người thực hiện phải lựa chọn các chất liệu phù hợp với từng chi tiết; màu sắc trong tranh hoàn toàn phụ thuộc vào gu thẩm mĩ của mỗi người. Vì thế, mà các tác phẩm tranh chất liệu không có bức nào giống nhau, mỗi bức đều là sự sáng tạo mới mẻ.
Hơi khác so với ý tưởng của OurWay, Thái Thị Kim Oanh - nữ sinh ở Đà Nẵng lại có niềm đam mê với... sỏi. Những tác phẩm tranh sỏi của Oanh chất lượng không thua kém những họa sĩ có tay nghề, thậm chí Oanh còn đang dần chứng tỏ thực lực với loạt sản phẩm đẹp mê hồn. Trong khi đó, Nguyễn Quang Huy lại có cách làm khác khiến ai xem qua đều ngạc nhiên và bất ngờ. Hầu hết sản phẩm của Huy đều được thực hiện trong lúc ngẫu hứng. Tranh Huy vẽ có sự “cộng tác” của tỏi, dây chun và rau quả rất dễ thương.
“Thực ra ý tưởng lần đầu đến với Huy khá ngẫu nhiên, vì hết giấy vẽ, màu nước, không có gì chơi nên lấy dây thun ra nghịch, hí hoáy thế là ra cái tranh đầu tiên” - Huy chia sẻ. Huy còn cho biết vẽ tranh phải có... duyên và tùy thuộc vào cảm xúc vì có nhiều lần nhìn đâu cũng ra ý tưởng nhưng cũng có lần, ngồi cả ngày nghĩ chả được gì hay. Các bức vẽ của Huy dường như “chạm” vào trái tim của những người xem, bởi tranh Huy vẽ dường như có chút gì đó gần gũi, hài hước và dễ thương.