Ngày làm việc thứ 9, Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khóa 14: Nhiều vấn đề “nóng” được phản ánh, thảo luận

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành với nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới được Chính phủ đề ra, đồng thời cũng thẳng thắn chỉ ra một số vấn đề cụ thể để có giải pháp tháo gỡ vướng mắc như: chuyển đổi hộ sản xuất kinh doanh thành doanh nghiệp hướng tới mục tiêu đến năm 2020 có 1 triệu doanh nghiệp; quản lý giá cả; an toàn thông tin và an ninh mạng; giải pháp bảo đảm tăng trưởng bền vững; điều hành giá điện; nâng cao năng suất, chất lượng lao động; bảo đảm cân đối ngân sách nhà nước; bảo đảm trật tự, an ninh xã hội; đấu tranh triệt phá tín dụng đen, tội phạm ma túy, trộm cắp, cướp tài sản, giết người man rợ; quản lý người nghiện ma túy; xử lý tội phạm xâm hại tình dục trẻ em; triển khai sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã; thu hồi tài sản thất thoát trong các vụ án tham nhũng; triển khai các dự án giao thông vùng đồng bằng sông Cửu Long; giải ngân vốn đầu tư công; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, chuyển đổi mô hình tăng trưởng;...

Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn An Giang) cho rằng: Bộ Công Thương có tờ trình về điều hành giá điện, xăng dầu dài 20 trang và một số trang phụ lục với rất nhiều con số lập luận để khẳng định bộ làm đúng. Liên hệ với lĩnh vực mình đang công tác, đại biểu nhấn mạnh: “Dù phác đồ đúng mà sức khỏe người bệnh  của mình không tốt lên thì vẫn phải xem xét, nhiều khi trên lý thuyết là đúng những triển khai sai ở mắt xích nào đấy”. Vì vậy, với giá điện tăng, khi nhiều người dân bức xúc thì Bộ Công thương cần nghiêm khắc rà soát, rút kinh nghiệm về phương pháp tiến hành, cách thức quản lý, giám sát và tuyên truyền trong thời gian qua trong việc điều hành giá điện, giá xăng dầu. “Phải chăng nguồn gốc sâu xa do sự độc quyền, không có cạnh tranh của ngành điện trong truyền tải, mua bán điện?”- đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nêu câu hỏi.

Vấn đề giá điện tăng cũng nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu trong phiên thảo luận sáng 30-5. Theo đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Đoàn Bình Thuận) nhiều cử tri cho rằng, thời điểm tăng giá điện không phù hợp. Dù đồng ý với giải thích của Chính phủ là việc này được tính toán và trong lộ trình, nhưng đại biểu đề nghị: “Sớm công bố kết luận thanh tra việc tăng giá điện có đúng quy định không, nếu sai thì xử lý thế nào”. Nhấn mạnh việc tăng giá điện sẽ gây tăng giá các mặt hàng khác, gây bức xúc trong nhân dân, đại biểu đề nghị Chính phủ có giải pháp tránh tình trạng “té nước theo mưa”, kiểm soát việc kê khai giá của doanh nghiệp… để có biện pháp tổng thể trước biến động thị trường.

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Đoàn Ninh Thuận) cho rằng: Không phải ngẫu nhiên ngành điện lấy thời điểm chuyển mùa (tháng 3) để tăng giá, vì cứ tăng xong thì “đổ do thời tiết để đỡ giải thích nhiều”. Những so sánh về đầu ra thấp mà không so sánh đầu vào là khập khiễng, nhất là trong khi thu nhập bình quân đầu người  còn thấp, ngành điện lại được Nhà nước ưu đãi đủ thứ. Đại biểu Cương đề nghị sớm công bố kết luận của Thanh tra Chính phủ về giá điện để cho thấy bức tranh đầy đủ của một doanh nghiệp độc quyền như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh

Băn khoăn về vấn đề phát triển doanh nghiệp, đại biểu Hoàng Quang Hàm (Đoàn Phú Thọ) cho biết: năm 2018, có 165 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay lại hoạt động nhưng có tới 90 nghìn doanh nghiệp dừng hoạt động; cứ 10 doanh nghiệp gia nhập thì có hơn 5 doanh nghiệp rời thị trường. Doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 98,3% số doanh nghiệp cả nước. Trong tổng số doanh nghiệp kê khai, chỉ có 40% có lãi… “Điều đó cho thấy: năng lực sản xuất, hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp còn thấp, cần có giải pháp mạnh mẽ hơn”- đại biểu Hoàng Quang Hàm đề xuất.

Cho rằng số doanh nghiệp đăng ký ngừng hoạt động rất lớn, trong đó phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Đoàn Bình Thuận) cho rằng: việc khuyến khích chuyển đổi từ hộ sản xuất, kinh doanh lên doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, kết quả rất thấp. Qua tìm hiểu lý do, nhiều hộ cho rằng, nếu là hộ kinh doanh cá thể thì thuế đóng ít hơn, lên doanh nghiệp phải thuế đóng nhiều hơn. Để đạt được mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020, đại biểu Nguyễn Thị Phúc đề nghị Chính phủ phân tích, đánh giá sâu, kỹ thực trạng, tình hình, nguyên nhân, đề ra giải pháp trong thời gian tới để khắc phục tình trạng số doanh nghiệp ngưng hoạt động, giải lớn và việc chuyển hộ kinh doanh cá thể lên doanh nghiệp còn nhiều khó khăn như hiện nay.

Đề cập khía cạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp, đại biểu Trần Tất Thế (Đoàn Hà Nam) đề nghị Chính phủ chuyển đổi mạnh mẽ cách thức quản lý nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn liền với áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro, đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân; xóa bỏ căn bản tình trạng một mặt hàng chịu sự quản lý, kiểm tra chuyên ngành của nhiều cơ quan. Năm 2019, giảm ít nhất 50% số mặt hàng phải kiểm tra chuyên ngành và quyết liệt chỉ đạo các bộ, ngành phải kết nối Cơ chế “một cửa” quốc gia.

Cổ phần hóa DNNN “chậm dần đều”

Vấn đề chậm thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) được các đại biểu Quốc hội dành nhiều sự quan tâm. Những năm qua, việc tổ chức, quản lý, sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước được ban hành, sửa đổi, bổ sung khá đầy đủ và đồng bộ. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp sau cổ phần hóa được nâng lên.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn Đắk Nông) chỉ ra rất nhiều hạn chế: Việc phê duyệt phương án cơ cấu lại các doanh nghiệp nhà nước ở một số bộ, ngành, địa phương chậm, chưa hoàn thành cổ phần hóa, thoái vốn theo đúng kế hoạch; còn giữ cổ phần chi phối ở nhiều ngành, lĩnh vực mà Nhà nước không cần nắm giữ 100% vốn, hoặc giữ cổ phần chi phối, đặc biệt là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. Số lượng doanh nghiệp cổ phần hóa “chậm dần đều” qua các năm, không đạt kế hoạch đề ra.

Qua theo dõi việc cổ phần hóa một số doanh nghiệp nhà nước thời gian qua, đại biểu Nguyễn Trường Giang cho rằng: “Việc cổ phần hóa còn thiếu công khai, minh bạch, biểu hiện “lợi ích nhóm”, có hiện tượng can thiệp chưa đúng quy định của pháp luật”.

Dẫn hàng loạt sai phạm cụ thể trong quá trình cổ phần hóa, như tại các đơn vị: Cảng Quy Nhơn, Tổng Công ty cổ phần xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam; Tổng công ty Rượu bia, nước giải khát Sài Gòn (Sabeco)… đại biểu Nguyễn Trường Giang chỉ rõ, “Với cách làm trên, ảnh hưởng đến lòng tin của nhà đầu tư khi tham gia vào cổ phần hóa DNNN, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động kinh doanh thương mại, làm chậm quá trình cổ phần hóa DNNN”.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo kế hoạch đề ra. Thực hiện công khai, minh bạch, khẩn trương xác định giá trị doanh nghiệp, có lộ trình thời gian cụ thể để cổ phần hóa, thoái vốn. Có hình thức xử lý kỷ luật nghiêm minh đối với những tổ chức, cá nhân cố tình trì hoãn, không thực hiện cổ phần hóa cũng như cơ quan, tổ chức, cá nhân lợi dụng chức vụ, quyền hạn can thiệp trái pháp luật vào quá trình cổ phần hóa, thoái vốn tại doanh nghiệp.

Cần đánh giá đúng thực  trạng học, thi

Tham gia thảo luận về lĩnh vực giáo dục tại diễn đàn Quốc hội, đại biểu Thái Trường Giang (đoàn Cà Mau) phân tích sâu những tiêu cực, bất cập trong thi cử. Đại biểu nêu rõ: “Ngành giáo dục cần mạnh dạn đối diện sự thật, xem lại thực chất, hiệu quả của việc nhập 2 kỳ thi, phương pháp đánh giá… Theo đại biểu, tiêu cực trước đây nhỏ lẻ, nay trở thành gian lận có tổ chức, do những người có chức, có quyền tiến hành với thủ đoạn tinh vi và vô liêm sỉ, cướp đi cơ hội của các học sinh học thật, thi thật. “Nếu chúng ta tiến hành khảo sát, ngành giáo dục bây giờ tìm được học sinh yếu kém khó như mò kim đáy biển”. Nhấn mạnh vấn đề này, đại biểu Thái Trường Giang đề nghị, Chính phủ và ngành Giáo dục- đào tạo phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng thực trạng của ngành giáo dục, có giải pháp mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn nữa để cứu vãn nền giáo dục nước nhà.

Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn An Giang) bày tỏ bức xúc về vấn đề gian lận thi cử và mong Bộ Giáo dục- Đào tạo sớm chỉ ra thiếu sót trong những năm vừa qua, đặc biệt là trách nhiệm cụ thể của cá nhân, tổ chức từ trung ương đến địa phương, bởi gian lận không chỉ xảy ra ở một mà nhiều địa phương. “Mỗi năm một lần, Bộ thay đổi cách thức thi tốt nghiệp THPT nhưng càng cải cách, kết quả lại càng kém hơn, tiêu cực nhiều hơn”- đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nhận xét.

Bất an với vấn nạn ma túy

Đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn Bạc Liêu) bày tỏ sự bất an của nhân dân và cử tri khi chỉ trong 5 tháng đầu năm 2019 cả nước xảy ra hàng loạt vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng, thương tâm liên quan đến ma túy, "ngáo đá". Bên cạnh đó, tội phạm ma túy diễn biến phức tạp. Nhiều vụ buôn bán, vận chuyển, tàng trữ chất ma túy với số lượng lớn, quy mô xuyên quốc gia, có thủ đoạn và hoạt động hết sức tinh vi được phát hiện.

Trước tình hình tội phạm ma túy diễn biến hết sức đáng lo ngại, đại biểu đề nghị Quốc hội khẩn cấp tổ chức các hoạt động giám sát để công tác phòng, chống ma túy trong giai đoạn hiện nay nhận được sự quan tâm đặc biệt hơn nữa của Chính phủ, các cấp, ngành nhằm nâng cao hiệu quả, vì tương lai của dân tộc, sự phát triển của giống nòi, vì một xã hội thanh bình, thịnh vượng.

Đại biểu Nguyễn Thị Xuân (Đoàn Đắk Lắk) đặt vấn đề về các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy lớn: “Mặc dù lực lượng công an  phát hiện, triệt phá nhiều đường dây mua bán ma túy xuyên quốc gia, tuy nhiên có cử tri thắc mắc liệu Việt Nam đã trở thành địa bàn buôn bán ma túy xuyên quốc tế hay chưa? Tại sao một khối lượng rất lớn ma túy  lọt được vào trong nội địa Việt Nam? Trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan trong việc kiểm tra, ngăn chặn ma túy tổng hợp trong nước như thế nào?”.

Để từng bước tạo sự chuyển biến rõ nét về an ninh trật tự xã hội trên từng địa bàn, các đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm, chỉ đạo Bộ Công an tập trung nắm bắt, phân tích, dự báo sát tình hình thực tế, thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm, mở các đợt cao điểm công tác truy quét tội phạm với mục tiêu kiềm chế sự gia tăng tội phạm, đẩy lùi tệ nạn xã hội.

Hôm nay (31-5), buổi sáng Quốc hội tiếp tục thảo luận nội dung liên quan đến kinh tế- xã hội, ngân sách nhà nước; buổi chiều thảo luận về Luật Kinh doanh bảo hiểm và Luật Sở hữu trí tuệ./.