Ngày làm việc thứ 15, Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa 14: Thời điểm phù hợp phê chuẩn gia nhập Công ước số 98

Đại biểu Phạm Hồng Phong (Đoàn Hậu Giang) phát biểu tại hội trường. Ảnh: TTXVN

Công ước số 98 có 3 nội dung cơ bản: Người lao động và cán bộ công đoàn được bảo vệ trước các hành vi của người sử dụng lao động phân biệt đối xử về việc làm; tổ chức của người lao động không bị can thiệp bởi người sử dụng lao động và Nhà nước phải có những biện pháp về luật pháp và thiết chế để thúc đẩy thương lượng tập thể.

Các ý kiến phát biểu tại phiên họp đều tán thành sự cần thiết gia nhập Công ước số 98 và cho rằng việc gia nhập Công ước số 98 phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước trong hội nhập quốc tế về lao động, xã hội, khẳng định quyết tâm và nỗ lực của Việt Nam trong quá trình thực thi các cam kết liên quan đến lao động trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và thực hiện nghĩa vụ của Việt Nam với trách nhiệm là quốc gia thành viên ILO; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiến tới ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Tất cả bộ, ngành được Chính phủ lấy ý kiến đều nhất trí về sự cần thiết gia nhập Công ước số 98.

Phát biểu tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cho biết: Trong quá trình xây dựng tờ trình, các bộ phối hợp chặt chẽ với tổ chức quốc tế rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật, các điều kiện, tiêu chuẩn để đánh giá sự cần thiết, tính khả thi cũng như kế hoạch, chương trình cụ thể khi gia nhập Công ước số 98. “Đến thời điểm này, việc phê chuẩn gia nhập Công ước số 98 là cần thiết và có thể khẳng định là chín muồi. Các quy định của Công ước 98 hoàn toàn thực thi hiệu quả được, các điều kiện cam kết hoàn toàn phù hợp Hiến pháp, pháp luật Việt Nam”- Bộ trưởng Đào Ngọc Dung khẳng định.

Khẳng định việc gia nhập Công ước số 98 là rất cần thiết, đại biểu Vũ Tiến Lộc (Đoàn Thái Bình) nhấn mạnh, tham gia công ước này chính là xây dựng khung khổ pháp luật để bảo đảm thỏa ước thương lượng tập thể cho quá trình thương lượng tập thể được công khai, minh bạch, hiệu quả, bảo vệ các tổ chức, cá nhân không bị đối xử bất bình đẳng. Đặc biệt, việc tham gia đáp ứng yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam, nhất là khi thời gian qua thương lượng tập thể chưa thực sự hiệu quả và chưa bảo đảm được quyền lợi của người lao động cũng như quyền lợi của người sử dụng lao động.

Đổi mới hoạt động công đoàn khi tham gia Công ước

Bên cạnh đó, các đại biểu thảo luận về nhiều nội dung cụ thể, như: Cần luật hóa trong các quy định pháp luật để bảo đảm sự bình đẳng giữa hai chủ thể trong thương lượng tập thể giữa tổ chức của người lao động và tổ chức của người sử dụng lao động; nghiên cứu tái cơ cấu lại quỹ công đoàn...

Vấn đề nhiều đại biểu băn khoăn là sau khi gia nhập Công ước số 98, bên cạnh Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, có thể sẽ có một số tổ chức đại diện người lao động khác được thành lập, hoạt động. Vấn đề các đại biểu đặt ra là việc sửa đổi pháp luật liên quan và chủ trương về quản lý. Một số đại biểu đề nghị có kế hoạch, chương trình hành động cụ thể khi gia nhập Công ước.

Trao đổi về vấn đề này, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung khẳng định: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội hoạt động trên cơ sở Hiến pháp và Luật Công đoàn và các luật liên quan. Còn các tổ chức khác của người lao động bên cạnh Tổng Liên đoàn chỉ là tổ chức xã hội, hoạt động với mục đích đơn thuần về quan hệ lao động.

Đại biểu Bùi Văn Cường, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết: Đây là thời cơ, thách thức đòi hỏi tổ chức Công đoàn Việt Nam phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình do Đảng và Nhà nước giao. “Chúng tôi đang trình cấp có thẩm quyền xây dựng đề án đổi mới tổ chức, hoạt động của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới. Theo đó cũng thiết kế về mặt tổ chức, hoạt động phù hợp theo thông lệ quốc tế và tiếp thu kinh nghiệm của một số nước” – đại biểu Bùi Văn Cường thông tin.

Phát biểu kết thúc phiên họp, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đề nghị, cần tiếp tục nghiên cứu kỹ khi tiến hành sửa đổi Luật Công đoàn. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là tổ chức chính trị xã hội do Đảng, Nhà nước lập ra, chắc chắn tổ chức này phải vươn lên trong thời gian tới để hoàn thành vai trò của mình theo Hiến pháp, luật pháp quy định để bảo vệ lợi ích của công nhân, người lao động Việt Nam, đồng thời góp phần vào việc bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Trước đó, Quốc hội tiến hành xin ý kiến đại biểu bằng hệ thống điện tử về một nội dung của dự thảo Luật Kiến trúc và một nội dung trong phân bổ, sử dụng nguồn dự phòng chung và nguồn vốn còn lại của Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.

Kết quả lấy ý kiến đại biểu Quốc hội bằng hệ thống điện tử cho thấy có 299/439 đại biểu biểu quyết tán thành với phương án giao thẩm quyền cho Chính phủ phân bổ nguồn vốn còn lại của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 (chiếm 61,78% tổng số đại biểu Quốc hội).

Theo đó, Chính phủ sẽ rà soát lại danh mục đầu tư, thủ tục đầu tư, giao vốn bổ sung cho các bộ ngành, địa phương trên nguyên tắc bảo đảm cân đối được nguồn vốn ngân sách hằng năm, phải bố trí được trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2020 từ điều chỉnh nguồn vốn giữa các dự án theo thẩm quyền. Riêng đối với các dự án quan trọng quốc gia phải báo cáo Quốc hội từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi nếu có, bảo đảm việc quản lý, sử dụng vốn hiệu quả theo quy định.

Cho ý kiến 2 nội dung quan trọng

Chiều cùng ngày, các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về Luật Kiểm toán nhà nước (sửa đổi); việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81/2014/QH13 ngày 24-11-2014 của Quốc hội về việc thi hành Luật Tổ chức tòa án nhân dân.

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước (KTNN); đồng thời các đại biểu cho ý kiến về nhiều nội dung của dự thảo luật như quy định về quyền khiếu nại báo cáo kiểm toán, việc bổ sung quy định để thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng; việc bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp; về bổ sung quy định kiểm toán nhà nước thực hiện xử phạt vi phạm hành chính; thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Tổng Kiểm toán nhà nước; việc bổ sung quyền truy cập dữ liệu điện tử, phần mềm ứng dụng; quy định để tránh chồng chéo giữa thanh tra, kiểm tra, kiểm toán…

Đại biểu Lê Thanh Vân (Đoàn Cà Mau) đề nghị bổ sung trong dự thảo luật quy định về tố tụng kiểm toán theo 2 hướng là tố tụng trong nội bộ hoạt động kiểm toán ở cấp khiếu nại tố cáo đối với hoạt động kiểm toán ban đầu, khiếu nại lên Tổng KTNN, khiếu nại lên Hội đồng Kiểm toán và tố tụng tại tòa án. Đồng thời, ghi nhận quyền người nộp thuế trong trường hợp không thỏa mãn với kết luận kiểm toán thì có quyền khởi kiện.

Bên cạnh đó, một số đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn về nội dung sửa đổi, bổ sung của dự thảo luật bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật được ban hành như: Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Thanh tra, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Giám định tư pháp. Đồng thời, đại biểu bày to lo ngại, nếu theo quy định của dự thảo luật khó bảo đảm tổ chức bộ máy của KTNN tinh gọn, khó bảo đảm nguồn lực thực hiện nếu mở rộng phạm vi nhiệm vụ quyền hạn.

Tiếp đó, Quốc hội thảo luận việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81/2014/QH13 ngày 24/11/2014 của Quốc hội về việc thi hành Luật Tổ chức tòa án nhân dân.

Trong quá trình thảo luận, số đông ý kiến đại biểu nhất trí sự cần thiết sửa đổi, bổ sung nghị quyết nhằm kịp thời bổ sung nguồn Thẩm phán cao cấp để đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán tòa án nhân dân tối cao (TANDTC), bảo đảm hoạt động bình thường của Hội đồng Thẩm phán TANDTC và bảo đảm điều kiện để kiện toàn lãnh đạo TANDTC. Bên cạnh đó, các đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến về những nội dung, như: Tình hình triển khai thi hành Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2004 và nghị quyết số 81; thực tế và nguyên nhân dẫn đến thiếu nguồn bổ nhiệm Thẩm phán TANDTC trong giai đoạn hiện nay; giải pháp khắc phục để bảo đảm hoạt động bình thường của Hội đồng Thẩm phán TANDTC và kiện toàn lãnh đạo TANDTC; điều kiện để bổ nhiệm Thẩm phán TANDTC; việc chuẩn bị đội ngũ kế thừa…/.