Vụ tấn công tàu chở dầu ở Vịnh Ô-man: Nguy cơ xung đột leo thang
I-ran bác bỏ cáo buộc liên quan
Khói lửa bốc ngùn ngụt từ tàu chở dầu gặp sự cố và bốc cháy trên Vịnh Ô-man, ngày 13-6-2019. Ảnh: AFP/TTXVN
Ngày 13-6, I-ran bác bỏ tuyên bố của Mỹ cho rằng Tê-hê-ran liên quan tới 2 vụ tấn công tàu chở dầu nước ngoài trên Vịnh Ô-man trước đó cùng ngày, khẳng định đây đều là những tuyên bố "vô căn cứ".
Trong khi đó, phái bộ của I-ran tại Liên hợp quốc (LHQ) cũng ra tuyên bố nêu rõ: "I-ran kiên quyết bác bỏ tuyên bố vô căn cứ của Mỹ liên quan tới các sự cố tàu chở dầu ngày 13-6". Tuyên bố cũng chỉ trích các biện pháp trừng phạt của Mỹ và hoạt động xây dựng quân sự tại Vịnh Ô-man mới là mối đe dọa lớn nhất đối với nền hòa bình và an ninh trong khu vực, đồng thời kêu gọi Oa-sinh-tơn và các đồng minh "phải chấm dứt các hành động gây chiến".
Trước đó cùng ngày, bình luận về vụ việc liên quan tàu chở dầu ở Vịnh Ô-man, Tổng thống I-ran Hát-xan Râu-ha-ni tuyên bố Tê-hê-ran đặc biệt coi trọng việc bảo đảm an ninh tại Vịnh Ba Tư cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông. Phát biểu trước khi khởi hành thăm Trung Á, Tổng thống Râu-ha-ni khẳng định: "Ngày nay, vấn đề an ninh tại Vịnh Ba Tư, Trung Đông, toàn bộ châu Á hay toàn thế giới đều có tầm quan trọng lớn. I-ran vẫn luôn nỗ lực nhằm duy trì hòa bình và an ninh tại khu vực".
Mỹ không muốn xảy ra xung đột mới tại Trung Đông
Quân đội Mỹ không muốn dính líu vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông, song sẽ bảo vệ các lợi ích quốc gia, trong đó có hoạt động tự do hàng hải. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ điều một tàu khu trục tới hiện trường xảy ra sự cố được cho là "một vụ tấn công" nhằm vào hai tàu chở dầu ở Vịnh Ô-man ngày 13-6.
Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết tàu khu trục USS Mason đang trên đường tới hiện trường xảy ra vụ việc, gây thiệt hại cho hai tàu chở dầu trên. Trong khi đó, tàu khu trục USS Bainbridge vẫn duy trì liên lạc chặt chẽ với tàu chở dầu M/V Kokuka Courageous bị tấn công và sẽ không làm ngơ trước mọi hành động can thiệp.
Người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ, trung tá Earl Brown (Ơ Brao), nhấn mạnh các vụ việc trên "là một mối đe dọa rõ ràng đối với tự do hàng hải và tự do thương mại quốc tế". Ông tuyên bố Mỹ và các đối tác trong khu vực "sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để tự vệ và bảo vệ các lợi ích của chúng tôi", song khẳng định một cuộc chiến với Iran không nằm trong lợi ích chiến lược của Mỹ cũng như lợi ích của cộng đồng quốc tế.
Cùng ngày, phóng viên TTXVN tại Mỹ đưa tin các quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Mỹ Đô-nan Trăm tiết lộ rằng nước này hiện đang thảo luận với các đồng minh về một loạt các lựa chọn đối với việc bảo vệ các tàu vận chuyển quốc tế ở Vịnh Ôman sau vụ tấn công hai tàu chở dầu trên.
Phản ứng của các nước
Trước đó, phát biểu tại cuộc họp của HĐBA LHQ về hợp tác giữa LHQ và Liên đoàn Ả-rập (AL) cùng ngày, Tổng Thư ký LHQ An-tô-ni-u Gu-te-rết cực lực lên án vụ tấn công trên, đồng thời cảnh báo rằng thế giới không thể để xảy ra một cuộc đối đầu lớn tại vùng Vịnh.
Nhận định về sự việc trên, người phát ngôn Điện Kremlin Đmi-tri Pê-sơ-cốp cho rằng hiện còn quá sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào về vụ việc do còn thiếu nhiều thông tin. Ông nêu rõ: "Không ai biết rõ điều gì đằng sau vụ tấn công này".
Trong khi đó, người phát ngôn của Thủ tướng Anh Thê-rê-xa Mây tuyên bố những vụ tấn công nhằm vào các tàu dân sự là hoàn toàn không thể chấp nhận và Anh sẵn sàng hỗ trợ bất kỳ cuộc điều tra nào đối với vụ việc này. Phát biểu với phóng viên, người phát ngôn nêu rõ: "Điều quan trọng là tự do đi lại được tôn trọng và giám sát. Chúng tôi đang liên lạc với các đối tác quốc tế và sẵn sàng hỗ trợ mọi nỗ lực giải cứu hay điều tra". Một nguồn tin Văn phòng Đối ngoại Anh cho biết nước này đồng ý với nhận định của Mỹ đổ lỗi cho I-ran thực hiện các vụ tấn công tại Vịnh Ô-man.
Cùng ngày, Quốc vụ khanh về đối ngoại của Ảrập Xê-út A-đen An Giu-bêia nhất trí với Mỹ rằng I-ran đứng sau các sự cố nghi là tấn công nói trên. Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Ảrập Xê-út Kha-lít An Pha-lít kêu gọi cộng đồng quốc tế chia sẻ trách nhiệm và bảo vệ các hải trình quốc tế, đồng thời khẳng định Ri-át sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ các cảng và vùng biển của mình.
Bộ Ngoại giao Ai Cập cũng lên án mọi hành động gây nguy hại đến an toàn của các vùng biển tại vùng Vịnh. Ai Cập rất quan ngại và đang theo dõi tin tức về vụ việc.
Trong phản ứng của mình, Bộ Ngoại giao I-rắc ra tuyên bố lên án vụ tấn công, và kêu gọi đối thoại bảo đảm ổn định tại Trung Đông. Tuyên bố nêu rõ: "Irắc phản đối mọi hành động hiếu chiến và leo thang trong khu vực, kêu gọi các giải pháp hòa bình cho các cuộc khủng hoảng trong khu vực". I-rắc phản đối chính sách "bóp nghẹt" người dân, ám chỉ các lệnh trừng phạt chống I-ran, cũng như gây nguy hại đến an ninh của nước này, sự can thiệp vào công việc nội bộ của họ và dùng vũ lực để giải quyết các cuộc khủng hoảng ở Trung Đông.
Cùng ngày, Ca-ta kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về các vụ tấn công nhằm vào hai tàu chở dầu ở Vịnh Ôman cũng như giảm leo thang căng thẳng tại khu vực.