Hỗ trợ kinh phí thủy lợi nội đồng: Tạo “cú hích” đẩy nhanh cơ cấu lại nông nghiệp
Hàng vạn nông dân sẽ được thụ hưởng chính sách
Hệ thống mương thủy lợi cần được nạo vét trước mùa mưa bão. (Ảnh chụp mương thủy lợi tại xã Lưu Kỹ, huyện Thủy Nguyên).
Theo Phó chủ tịch UBND huyện Vĩnh Bảo Trịnh Khắc Tiến, việc thành phố xây dựng đề án hỗ trợ kinh phí thủy lợi nội đồng cho các địa phương được coi như một làn gió mới, tạo cú “hích” giúp huyện lúa Vĩnh Bảo và các địa phương khác đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, thực hiện thành công lộ trình cơ cấu lại nông nghiệp của thành phố theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, định hướng đến năm 2045. Qua đó, đáp ứng mong mỏi của cử tri thành phố, từng bước hoàn thiện hệ thống thủy lợi nội đồng, nâng cao năng lực tưới tiêu phục vụ sản xuất. Hàng vạn nông dân sẽ được hưởng lợi từ chính sách của thành phố. Bởi hiện nay, hệ thống thủy lợi nội đồng của thành phố xuống cấp, các tuyến kênh bị nông đầy, ảnh hưởng tới việc điều tiết nước tới chân ruộng sản xuất. Theo ông Tiến, việc thành phố hỗ trợ kinh phí các địa phương sẽ duy trì hiệu quả khai thác công trình thủy lợi nội đồng, là yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất của toàn hệ thống thủy lợi, đến sản xuất nông nghiệp mà cuối cùng là tăng năng suất lúa, hoa màu.
Ông Trần Văn Khanh, Phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng cho biết, toàn huyện hiện có hơn 5.100 công trình thủy lợi nội đồng, trong đó, hơn 3.000 công trình kênh sau cống, 2079 cống đầu kênh. Nếu HĐND thành phố thông qua chính sách hỗ trợ kinh phí thủy lợi nội đồng cho các địa phương, sẽ góp phần khắc phục tình trạng công trình thủy lợi xuống cấp, bảo đảm chủ động nguồn nước tưới, tiêu cho 100% diện tích sản xuất nông nghiệp, đáp ứng các phương thức canh tác tiên tiến để nang cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Theo dự thảo đề án đề xuất mức hỗ trợ là 15.000 đồng/sào/vụ, tương đương với 416.667 đồng/ha/năm. Phạm vi hỗ trợ là toàn bộ diện tích sản xuất nông nghiệp được tưới, tiêu sau điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ thủy lợi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt (110.000 ha/2 vụ/năm). Tại cuộc thẩm tra đề án mới đây của Ban Kinh tế- Ngân sách HĐND thành phố, đại diện lãnh đạo các quận, huyện, các ngành đều cho rằng mức hỗ trợ đề án đưa ra tại thời điểm này là hợp lý, góp phần giảm gánh nặng cho người nông dân.
Những vấn đề lưu ý sau khi nghị quyết, đề án được ban hành
Việc thành phố xây dựng, ban hành Nghị quyết, Đề án về việc hỗ trợ kinh phí thủy lợi nội đồng là chủ trương lớn, thiết thực, cần thiết, đáp ứng mong đợi của cử tri thành phố. Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả cao nguồn kinh phí hỗ trợ của thành phố sau khi Đề án được HDND thành phố thông qua và triển khai, yêu cầu đặt ra là các quận, huyện được thụ hưởng cần tổ chức thực hiện, phân bổ, khai thác, quản lý đúng mục đích, đúng đối tượng, tránh tình trạng thất thoát.
Theo Trưởng Ban Kinh tế-Ngân sách HĐND thành phố Phạm Văn Phương các địa phương cần quan tâm thực hiện tốt các vấn đề như: Sớm xác định rõ điểm giao nhận của sản phẩm thủy lợi, việc phân cấp nguồn kinh phí hỗ trợ; phân cấp hệ thống thủy lợi nội đồng cho tổ chức, cá nhân nào quản lý; việc vận hành của hệ thống thủy lợi nội đồng; nội dung chi, đối tượng thụ hưởng chính sách…
Để chính sách sớm đi vào cuộc sống, sau khi đề án được thông qua, các quận, huyện cần rà soát, đánh giá toàn bộ hệ thống công trình thủy lợi, xác định cụ thể số lượng công trình, biện pháp tưới, tiêu, diện tích phục vụ, xây dựng và ban hành quy định về quy mô công trình thủy lợi nội đồng; xác định vị trí điểm giao nhận sản phẩm, dịch vụ thủy lợi; xây dựng kế hoạch thành lập, kiện toàn các tổ chức thủy lợi cơ sở, hướng dẫn cụ thể mô hình quản lý phù hợp, quy định rõ trách nhiệm của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn đối với các tổ chức quản lý hệ thống thủy lợi nội đồng. Trên cơ sở đó, sớm ban hành các quyết định giao công trình thủy lợi nội đồng cho các tổ chức thủy lợi cơ sở quản lý, khai thác và bảo vệ, bảo đảm đến năm 2020 toàn bộ công trình thủy lợi nội đồng đều có chủ quản lý. Đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan gồm Công ty khai thác công trình thủy lợi, các cấp chính quyền địa phương và các tổ chức quản lý hệ thống thủy lợi nội đồng để thống nhất kế hoạch tưới, tiêu nước phối hợp xử lý vi phạm, giải quyết các vấn đề liên quan đến vận hành, sửa chữa công trình. Xây dựng, ban hành các hướng dẫn, quy định trách nhiệm cụ thể trong xây dựng kế hoạch làm thủy lợi nội đồng, tổ chức sử dụng kinh phí; cấp phát, thanh toán kinh phí hỗ trợ. Các sở, ngành chức năng tham mưu xây dựng, UBND thành phố ban hành quyết định về Quy chế quản lý, sử dụng kinh phí thủy lợi nội đồng được hỗ trợ từ ngân sách thành phố phục vụ quản lý, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa công trình thủy lợi nội đồng, bảo đảm sử dụng kinh phí hỗ trợ hiệu quả, không gây thất thoát, lãng phí./.
Toàn thành phố hiện có 15.519 tuyến kênh nội đồng (hơn 4.818 km); 9.299 cống đầu kênh là các điểm giao nhận sản phẩm, dịch vụ thủy lợi; 79 trạm bơm điện tưới. Toàn bộ công trình thủy lợi nội đồng là những công trình có quy mô nhỏ, chủ yếu do UBND các xã quản lý, một số công trình do hợp tác xã quản lý. Trong đó, 90% số tuyến kênh có kết cấu bằng đất; 50% số công trình với tổng chiều dài khoảng 2.500 km đang trong tình trạng nông đầy, không bảo đảm năng lực dẫn nước theo thiết kế.