“Mạnh ai nấy xả” ra kênh Bắc Nam Hùng
Xử lý thiếu kiên quyết
Nhiều cơ sở sản xuất nằm liền kề tuyến kênh Bắc Nam Hùng chưa có giấy phép xả thải.
Trong ảnh: Tổng kho IPC Hải Phòng có tường bao xây dựng ngay trên mặt kênh Bắc Nam Hùng.
Theo khảo sát của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi An Hải, tuyến kênh này có 187 điểm xả, trong đó 175 điểm xả là của các DN, còn lại là điểm xả của các khu dân cư. Hiện chỉ 40 DN có giấy phép xả thải vào nguồn nước. Mới đây, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi An Hải kiểm tra 8 DN có điểm xả thải ra kênh Bắc Nam Hùng. Qua đó, phát hiện 2 DN đang hoạt động sản xuất, kinh doanh vi phạm các quy định khi xả thải. Đó là Công ty TNHH Hoa Đại, phường Hùng Vương, quận Hồng Bàng, sản xuất, chế biến gỗ. Theo quy định DN này thuộc đối tượng phải xin cấp phép xả thải, nhưng chưa có giấy phép xả thải. DN chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nước mưa, nước thải của DN đang thoát chung ra hệ thống thoát nước khu dân cư, rồi xả thải ra kênh Bắc Nam Hùng. Công ty TNHH sản xuất Hưng Thịnh, xã Nam Sơn, huyện An Dương, hoạt động sản xuất chi tiết phụ tùng xe máy, chưa có giấy phép xả thải, để chất thải nguy hại ngoài trời, không có mái che chắn, nguy cơ làm ô nhiễm khi nước mưa tràn xuống kênh.
Trong những năm gần đây, vấn đề ô nhiễm kênh Bắc Nam Hùng được đề cập nhiều lần. Song việc xử lý những DN vi phạm thiếu kiên quyết, chưa đủ sức răn đe. Đơn cử, từ năm 2016, đoàn liên ngành thành phố kiểm tra 12 DN; phát hiện 8 DN vi phạm xả thải. Trong đó, Công ty Hưng Thịnh xả nước thải có nhiều thông số ô nhiễm vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần. Sở Tài nguyên- Môi trường (TNMT) Hải Phòng đề xuất xem xét đóng cửa cơ sở này. Tuy nhiên, các phương án đề xuất, như xử phạt vi phạm hành chính hay yêu cầu ngừng hoạt động xả thải…đối với công ty này vẫn “nằm trên giấy”. Hệ quả là DN tiếp tục sai phạm. Nguồn nước kênh tiếp tục ô nhiễm và không có dấu hiệu được cải thiện.
Cùng với đó, tiến độ cấp phép xả thải của cơ quan chức năng chậm. Hiện nay, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn là đơn vị cấp phép xả thải vào hệ thống thủy lợi. Nhưng việc đôn đốc, kiểm tra DN tuân thủ xin cấp phép xả thải không đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra của ngành chức năng như Sở TNMT, Cảnh sát môi trường, chính quyền các địa phương chưa thường xuyên, chặt chẽ và bảo đảm hiệu lực, hiệu quả theo yêu cầu.
Đồng bộ giải pháp kỹ thuật và kiểm soát
Kênh Bắc Nam Hùng có chức năng tưới tiêu cho hơn 400 ha đất trồng lúa, rau màu và nuôi trồng thuỷ sản của các địa phương. Đồng thời, kênh đổ ra sông Rế, nguồn cung cấp nước chính để sản xuất nước sinh hoạt cho khu vực nội thành. Việc bảo đảm chất lượng nguồn nước kênh Bắc Nam Hùng có ý nghĩa quan trọng với đời sống dân sinh. Thực tế này đặt ra ngành chức năng có giải pháp bảo vệ nguồn nước kênh hiệu quả cao hơn. Hiện nay, để hạn chế nước ô nhiễm của kênh Bắc Nam Hùng đổ vào sông Rế, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi An Hải ngăn các điểm tiêu thoát từ tuyến kênh này vào sông Rế, bảo vệ nguồn nước thô của toàn thành phố. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, bởi theo thời gian và mức độ ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng thì việc thẩm thấu nguồn nước ô nhiễm ra sông Rế sẽ diễn ra.
Để khắc phục tình trạng này, ngày 22-3-2019, UBND thành phố có văn bản giao Sở Giao thông - Vận tải thực hiện việc nghiên cứu, tổ chức đầu tư xây dựng đoạn cống hộp cắt ngay quốc lộ 5 (đường Hùng Vương), dẫn nước từ kênh Bắc Nam Hùng ra sông Cấm. Dự kiến trong năm 2019-2020, việc xây dựng đường cống dẫn nước kênh Bắc Nam Hùng ra sông Cấm hoàn thành. Tuy nhiên, cần tăng cường đồng thời việc kiểm soát xả thải của các DN ở khu vực này. Cảnh sát Môi trường, Sở Tài nguyên-Môi trường, Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn cần phối hợp kiểm tra, xử lý các “điểm nóng”. Nếu phát hiện hành vi vi phạm nghiêm trọng như xả trộm nước thải chưa qua xử lý ra tuyến kênh thì tiến hành xử phạt nghiêm, thậm chí đủ các yếu tố sẽ tiến hành truy cứu trách nhiệm hình sự. Cùng với đó, các sở Tài nguyên-Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đẩy nhanh việc cấp giấy phép xả thải cho DN. Chính quyền các địa phương tích cực kiểm tra, giám sát, phát hiện kịp thời những trường hợp vi phạm, có biện pháp xử lý kịp thời. Đồng thời khuyến khích người dân tham gia việc giám sát, báo cáo kịp thời cơ quan chức năng về các hành vi xả nước thải gây ô nhiễm môi trường.