Xây dựng trường THPT đạt chuẩn quốc gia: Vẫn gặp khó về cơ sở vật chất

Học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi (huyện An Dương) trong giờ thể dục ngoại khóa.

Hiện nay toàn thành phố Hải Phòng có 62 trường THPT, trong đó 40 trường công lập và 22 trường ngoài công lập. Trong số này, mới có 14 trường THPT công lập được công nhận đạt chuẩn quốc gia.

Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vũ Văn Trà cho biết, việc xây dựng trường chuẩn quốc gia là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Để đạt chuẩn quốc gia, các trường phải đạt 5 tiêu chuẩn bao gồm: tổ chức và quản lý nhà trường; cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; chất lượng giáo dục; tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học; quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Trong đó, hai tiêu chuẩn mà các trường khó đạt được nhất hiện nay là cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục. Riêng cơ sở vật chất đang là khó khăn hàng đầu bởi các nguồn vốn đầu tư, hỗ trợ xây dựng cho giáo dục hiện nay vẫn hạn chế, chưa thể đáp ứng được yêu cầu; công tác xã hội hóa giáo dục chưa đủ mạnh.

Ngay những trường THPT ở nội thành như: Hải An, Trần Nguyên Hãn, Hồng Bàng, Ngô Quyền… hiện nay cũng chưa đạt tiêu chuẩn về cơ sở vật chất và diện tích đất. Trong khi đó, hầu hết trường THPT ở khu vực ngoại thành mặc dù đủ và dư thừa về diện tích đất xây dựng, nhưng lại không đủ tiềm lực về tài chính để xây dựng cơ sở vật chất. Theo ông Đinh Quang Hoàng, Hiệu trưởng Trường THPT Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng), nhà trường có diện tích rộng 32.000 mét vuông, nhưng đến nay còn thiếu 4 phòng học, nhiều phòng học xuống cấp, không bảo đảm an toàn trong công tác dạy và học, nhiều phòng chức năng thiếu. Còn theo ông Đoàn Thái Sơn, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Phú thì bên cạnh các điều kiện về cơ sở vật chất và diện tích, đội ngũ giáo viên của nhà trường hiện nay cũng chưa bảo đảm được về số lượng theo như tiêu chuẩn.

Tăng nguồn lực, ưu tiên quỹ đất

Tại hội nghị tổng kết 20 năm xây dựng trường chuẩn quốc gia tại Hải Phòng, Sở Giáo dục- Đào tạo (GD-ĐT) yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, tập trung các nguồn lực để đầu tư cho các trường đã đăng ký theo kế hoạch và đưa vào lộ trình triển khai năm 2019. Với những đơn vị còn khó khăn, Sở GD-ĐT đề xuất UBND thành phố xem xét, hỗ trợ kinh phí. Việc ưu tiên kinh phí cho các trường THPT cũng được Sở GD-ĐT đề xuất UBND thành phố quan tâm trong giai đoạn này. Bởi tỷ lệ trường THPT đạt chuẩn chiếm chưa đến 23% tổng số trường, trong khi cấp tiểu học và THCS đã đạt hơn 70% và 50%. Việc rà soát quỹ đất để xây dựng trường học ở các quận trung tâm; bổ sung xây dựng trường, lớp học đáp ứng nhu cầu thực tế, cho phép các trường được nâng tầng so với quy định cũng đang là những giải pháp để khắc phục tình trạng quá tải trường học, đồng thời đưa lộ trình xây dựng trường chuẩn về đích đúng hẹn.

Theo lãnh đạo Sở GDĐT, trên cơ sở quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục và đào tạo, sở sẽ đề xuất thành phố triển khai quy hoạch quỹ đất dành cho phát triển giáo dục và đào tạo, qua đó thực hiện việc mở rộng diện tích đủ chuẩn, điều chỉnh điểm trường cho phù hợp, bảo đảm có sân chơi, bãi tập cho học sinh. Đồng thời, chú trọng mở rộng số lượng và bảo đảm chất lượng các công trình vệ sinh, nước sạch, phấn đấu đến năm 2020, toàn bộ các trường có hệ thống nước sạch. Tổ chức rà soát, điều chuyển và bổ sung trang thiết bị dạy học, giúp nhà trường phát huy tốt những thiết bị đã đầu tư không để xảy ra tình trạng lãng phí.

Cùng với việc mở rộng, tạo quỹ đất cho các trường trong khu vực nội thành bảo đảm diện tích đạt chuẩn, nhiều địa phương phối hợp với Sở GD-ĐT ưu tiên nguồn lực để các trường đầu tư cơ sở vật chất. Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Ngọc Hương cho biết, huyện tập trung rà soát hiện trạng cơ sở vật chất các trường học; ưu tiên hỗ trợ các công trình cấp thiết cấp bách. Trong năm 2019, huyện dành 60% nguồn kinh phí xây dựng nông thôn mới để đầu tư cải tạo, sửa chữa và xây dựng 38 công trình tại các trường học. Ngoài đầu tư cho các trường tiểu học và THCS, huyện cũng hỗ trợ một phần cho các trường THPT trên địa bàn. Tại quận Lê Chân, năm 2019 quận sử dụng 81,6% nguồn vốn đầu tư công được thành phố phân bổ cho đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học. 9 công trình trường học được xây mới, sữa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đẩu tư là 102 tỷ đồng. Một phần trong đó, quận hỗ trợ thêm cho 1 số trường THPT trên địa bàn, ngoài phần đầu tư của thành phố và Sở GD-ĐT.

Không trông chờ, ỷ lại vào nguồn lực đầu tư của thành phố, Sở GD-ĐT và một phần hỗ trợ của địa phương, một số trường THPT chủ động vận động xã hội hóa để mua thiết bị, bảo đảm các phòng học, phòng chức năng đạt chuẩn. Hiệu trưởng Trường THPT An Dương (huyện An Dương) Phạm Hoàng Hưng, cho biết: “Thiết bị của 1 phòng học ngoại ngữ phải đầu tư kinh phí khoảng 300 triệu đồng, cùng với đó là hệ thống phòng tin học, thực hành lý, hóa, sinh, công nghệ… trường mạnh dạn huy động nguồn vốn từ các doanh nghiệp đóng trên địa bàn, cha mẹ học sinh, các tổ chức trong nước, quốc tế có hợp tác với trường. Ngoài ra, trường cũng thực hiện xã hội hóa đầu tư trang thiết bị theo quy trình, kế hoạch bài bản, mỗi năm sắm một hạng mục cụ thể, tránh tình trạng đầu tư cùng một lúc”. Đây cũng là cách làm của nhiều trường THPT khác để khắc phục khó khăn, thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất, trang thiết bị trong quá trình xây dựng trường chuẩn quốc gia.

Khó khăn về cơ sơ vật chất Hiện nay toàn thành phố Hải Phòng có 62 trường THPT, trong đó 40 trường công lập và 22 trường ngoài công lập. Trong số này, mới có 14 trường THPT công lập được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vũ Văn Trà cho biết, việc xây dựng trường chuẩn quốc gia là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Để đạt chuẩn quốc gia, các trường phải đạt 5 tiêu chuẩn bao gồm: tổ chức và quản lý nhà trường; cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; chất lượng giáo dục; tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học; quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Trong đó, hai tiêu chuẩn mà các trường khó đạt được nhất hiện nay là cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục. Riêng cơ sở vật chất đang là khó khăn hàng đầu bởi các nguồn vốn đầu tư, hỗ trợ xây dựng cho giáo dục hiện nay vẫn hạn chế, chưa thể đáp ứng được yêu cầu; công tác xã hội hóa giáo dục chưa đủ mạnh. Ngay những trường THPT ở nội thành như: Hải An, Trần Nguyên Hãn, Hồng Bàng, Ngô Quyền… hiện nay cũng chưa đạt tiêu chuẩn về cơ sở vật chất và diện tích đất. Trong khi đó, hầu hết trường THPT ở khu vực ngoại thành mặc dù đủ và dư thừa về diện tích đất xây dựng, nhưng lại không đủ tiềm lực về tài chính để xây dựng cơ sở vật chất. Theo ông Đinh Quang Hoàng, Hiệu trưởng Trường THPT Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng), nhà trường có diện tích rộng 32.000 mét vuông, nhưng đến nay còn thiếu 4 phòng học, nhiều phòng học xuống cấp, không bảo đảm an toàn trong công tác dạy và học, nhiều phòng chức năng thiếu. Còn theo ông Đoàn Thái Sơn, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Phú thì bên cạnh các điều kiện về cơ sở vật chất và diện tích, đội ngũ giáo viên của nhà trường hiện nay cũng chưa bảo đảm được về số lượng theo như tiêu chuẩn. Tăng nguồn lực, ưu tiên quỹ đất Tại hội nghị tổng kết 20 năm xây dựng trường chuẩn quốc gia tại Hải Phòng, Sở Giáo dục- Đào tạo (GD-ĐT) yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, tập trung các nguồn lực để đầu tư cho các trường đã đăng ký theo kế hoạch và đưa vào lộ trình triển khai năm 2019. Với những đơn vị còn khó khăn, Sở GD-ĐT đề xuất UBND thành phố xem xét, hỗ trợ kinh phí. Việc ưu tiên kinh phí cho các trường THPT cũng được Sở GD-ĐT đề xuất UBND thành phố quan tâm trong giai đoạn này. Bởi tỷ lệ trường THPT đạt chuẩn chiếm chưa đến 23% tổng số trường, trong khi cấp tiểu học và THCS đã đạt hơn 70% và 50%. Việc rà soát quỹ đất để xây dựng trường học ở các quận trung tâm; bổ sung xây dựng trường, lớp học đáp ứng nhu cầu thực tế, cho phép các trường được nâng tầng so với quy định cũng đang là những giải pháp để khắc phục tình trạng quá tải trường học, đồng thời đưa lộ trình xây dựng trường chuẩn về đích đúng hẹn. Theo lãnh đạo Sở GDĐT, trên cơ sở quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục và đào tạo, sở sẽ đề xuất thành phố triển khai quy hoạch quỹ đất dành cho phát triển giáo dục và đào tạo, qua đó thực hiện việc mở rộng diện tích đủ chuẩn, điều chỉnh điểm trường cho phù hợp, bảo đảm có sân chơi, bãi tập cho học sinh. Đồng thời, chú trọng mở rộng số lượng và bảo đảm chất lượng các công trình vệ sinh, nước sạch, phấn đấu đến năm 2020, toàn bộ các trường có hệ thống nước sạch. Tổ chức rà soát, điều chuyển và bổ sung trang thiết bị dạy học, giúp nhà trường phát huy tốt những thiết bị đã đầu tư không để xảy ra tình trạng lãng phí. Cùng với việc mở rộng, tạo quỹ đất cho các trường trong khu vực nội thành bảo đảm diện tích đạt chuẩn, nhiều địa phương phối hợp với Sở GD-ĐT ưu tiên nguồn lực để các trường đầu tư cơ sở vật chất. Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Ngọc Hương cho biết, huyện tập trung rà soát hiện trạng cơ sở vật chất các trường học; ưu tiên hỗ trợ các công trình cấp thiết cấp bách. Trong năm 2019, huyện dành 60% nguồn kinh phí xây dựng nông thôn mới để đầu tư cải tạo, sửa chữa và xây dựng 38 công trình tại các trường học. Ngoài đầu tư cho các trường tiểu học và THCS, huyện cũng hỗ trợ một phần cho các trường THPT trên địa bàn. Tại quận Lê Chân, năm 2019 quận sử dụng 81,6% nguồn vốn đầu tư công được thành phố phân bổ cho đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học. 9 công trình trường học được xây mới, sữa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đẩu tư là 102 tỷ đồng. Một phần trong đó, quận hỗ trợ thêm cho 1 số trường THPT trên địa bàn, ngoài phần đầu tư của thành phố và Sở GD-ĐT. Không trông chờ, ỷ lại vào nguồn lực đầu tư của thành phố, Sở GD-ĐT và một phần hỗ trợ của địa phương, một số trường THPT chủ động vận động xã hội hóa để mua thiết bị, bảo đảm các phòng học, phòng chức năng đạt chuẩn. Hiệu trưởng Trường THPT An Dương (huyện An Dương) Phạm Hoàng Hưng, cho biết: “Thiết bị của 1 phòng học ngoại ngữ phải đầu tư kinh phí khoảng 300 triệu đồng, cùng với đó là hệ thống phòng tin học, thực hành lý, hóa, sinh, công nghệ… trường mạnh dạn huy động nguồn vốn từ các doanh nghiệp đóng trên địa bàn, cha mẹ học sinh, các tổ chức trong nước, quốc tế có hợp tác với trường. Ngoài ra, trường cũng thực hiện xã hội hóa đầu tư trang thiết bị theo quy trình, kế hoạch bài bản, mỗi năm sắm một hạng mục cụ thể, tránh tình trạng đầu tư cùng một lúc”. Đây cũng là cách làm của nhiều trường THPT khác để khắc phục khó khăn, thực hiện tiêu chí cơ sở vật chất, trang thiết bị trong quá trình xây dựng trường chuẩn quốc gia. Bài và ảnh: LÊ HIÊP

Bài và ảnh: LÊ HIÊP