Thời kỳ mới của EU
Chủ tịch Nghị viện châu Âu Đa-vít-Ma-ri-a Xa-sô-li (trái) chúc mừng tân Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ua-du-la Phon đe Lây-en (phải) vừa đắc cử. Ảnh: TTXVN
Có thể nói, với tuyên bố từ chức Bộ trưởng Quốc phòng Đức ngay trước thềm cuộc bỏ phiếu tại Xtrát-bua, Pháp chiều 16- 7, bà Phon đe Lây-en quyết định đặt cược sinh mệnh chính trị của mình vào cuộc chạy đua đến ghế Chủ tịch EC. Sự quyết tâm cao độ của người phụ nữ nhỏ bé này thuyết phục được những lá phiếu còn lấp lửng, mang về chiến thắng có phần "nghẹt thở". Bà chỉ giành được 383 phiếu, nhiều hơn vỏn vẹn 9 phiếu so với mốc quá bán 374 phiếu. Có tới 327 nghị sĩ Nghị viện châu Âu (EP) chống lại bà Phon đe Lây-en.
Với "chiến thắng" đầu tiên tại EP, bà Phon đe Lâyen dự kiến nhậm chức vào ngày 1-11 tới. Là người thông thạo cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp bên cạnh tiếng Đức mẹ đẻ, bà Phon đe Lâyen có nhiều thuận lợi, khi đây là ba ngôn ngữ làm việc trong nội bộ EC. Sinh ra tại Bỉ, có thời gian học ở Anh và từng sống ở Mỹ, bà Phon đe Lây-en tích lũy được vốn kiến thức đa dạng, không chỉ dừng lại ở ngôn ngữ. Ngoài ra, khả năng điều hành và cách giải quyết vấn đề của bà Phon đe Lây-en khi còn là Bộ trưởng Quốc phòng Đức cũng được đánh giá cao.
Tuy nhiên, "rào cản" lớn nhất đối với vị nữ chủ tịch đầu tiên của EC chính là tình trạng chia rẽ và tâm lý hoài nghi châu Âu, điều mà bất kỳ ai cũng có thể cảm nhận được trước và trong cuộc bỏ phiếu bầu tại EP lần này. Ngoài ra, thời điểm tân Chủ tịch EC nhậm chức diễn ra chỉ một ngày sau thời hạn cuối cùng (31-10) để nước Anh rời khỏi EU (còn gọi là Brexit). Đây là thách thức đầu tiên đối với bà Phon đe Lây-en.
Là người Đức và được Tổng thống Pháp Em-manuy-en Ma-crông đề cử, nhưng trên cương vị mới là Chủ tịch EC, bà Phon đe Lâyen phải dành sự quan tâm nhiều hơn đến các nước nhỏ. Vấn đề chênh lệch tốc độ phát triển giữa các nước đang trở nên nghiêm trọng, khi các "đầu tàu" như Đức hay Pháp tỏ ra vượt trội với phần còn lại, nhất là những quốc gia thuộc khu vực Đông Âu mới gia nhập EU chưa lâu, hay thậm chí cả những nước từng là "đầu tàu" nhưng nay bị tụt lại phía sau... Giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế cho cả liên minh, bất chấp sự phát triển không đồng đều từ bên trong và thách thức từ bên ngoài, nhiệm vụ này xem ra cũng không kém phần nặng nề, khi mà thực tế cho thấy những chỉ dấu không mấy lạc quan về nguy cơ bất ổn hay suy thoái.
Một vấn đề nữa là dòng người di cư tràn vào châu Âu vẫn tiếp tục tạo ra những hệ lụy về mặt xã hội và an ninh, ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế và an sinh xã hội, thúc đẩy các đảng theo đường lối dân túy trỗi dậy mạnh mẽ hơn ở khắp nơi. Hiểu biết về cuộc khủng hoảng người di cư từ bài học trong điều hành và ra quyết định của Chính phủ Đức có thể giúp ích cho bà Phon đe Lây-en xử lý tốt hơn vấn đề này trên bình diện châu lục.
Xử lý các mối quan hệ với những đối tác truyền thống trong bối cảnh mới như Mỹ, hay các đối thủ như Trung Quốc hay Nga, là nhiệm vụ không hề đơn giản đối với bà Phon đe Lây-en. Bảo vệ lợi ích và thúc đẩy EU phát triển, đó là ưu tiên hàng đầu của bà Phon đe Lây-en trong vấn đề đối ngoại, dù lĩnh vực này đang gặp không ít trở ngại do sự thay đổi chính sách của Mỹ cũng như xu hướng chia tách hoặc rời rạc của các nước trong EU.