Phiên họp thứ 16 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng: Chúng ta không chùng lại, thậm chí là quyết liệt hơn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu kết luận phiên họp. Ảnh: TTXVN
*Công tác phòng, chống tham nhũng được duy trì, đẩy mạnh
6 tháng đầu năm, công tác phòng, chống tham nhũng tiếp tục được duy trì, đẩy mạnh theo hướng có chiều sâu, đạt kết quả toàn diện, đồng bộ, rõ nét hơn. Ban chỉ đạo đánh giá công tác điều tra, xử lý các vụ việc, vụ án được đẩy mạnh với quyết tâm cao , quyết liệt hơn; nhiều vụ án được mở rộng điều tra, chứng minh làm rõ bản chất chiếm đoạt, tham nhũng; khởi tố thêm nhiều bị can, trong đó nhiều trường hợp là cán bộ cấp cao thuộc diện Trung ương quản lý, qua đó tiếp tục khẳng định quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai” trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng.
Các cơ quan chức năng, nhất là cơ quan tiến hành tố tụng trong Công an, Quân đội, Viện kiểm sát, Tòa án, Nội chính, cơ quan giám định, định giá tài sản... nỗ lực cố gắng, phối hợp chặt chẽ, tập trung chỉ đạo khắc phục nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác giám định, định giá tài sản, cung cấp hồ sơ, tài liệu, đánh giá chứng cứ, xác định tội danh, thu hồi tài sản... giúp cho việc xử lý các vụ án, vụ việc có nhiều chuyển biến tích cực, bảo đảm tiến độ theo Kế hoạch của Ban chỉ đạo, có vụ chặt chẽ vượt yêu cầu đề ra.
*Khởi tố 176 vụ án/425 bị can về các tội tham nhũng, chức vụ
Các cơ quan chức năng kết thúc xác minh, giải quyết 24 vụ việc, mở rộng điều tra, khởi tố mới 5 vụ án, phục hồi điều tra 4 vụ án, khởi tố thêm 26 bị can; kết thúc điều tra 3 vụ/19 bị can, ban hành cáo trạng truy tố 6 vụ/27 bị can, xét xử sơ thẩm 9 vụ/21 bị cáo, xét xử phúc thẩm 10 vụ/149 bị cáo. Tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, ngăn chặn giao dịch, chuyển nhượng tài sản liên quan các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo với giá trị tài sản hơn 10.000 tỷ đồng. Công tác phát hiện, xử lý tham nhũng ở các địa phương có nhiều tiến bộ, dần khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.
Trong 6 tháng đầu năm, các địa phương khởi tố 176 vụ án/425 bị can về các tội tham nhũng, chức vụ, tăng 13,5% về vụ và 32,8% về số bị can so với cùng kỳ năm 2018. Tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, xử lý nghiên minh, kịp thời các tổ chức đảng, đảng viên sai phạm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Từ đầu năm tới nay, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp thi hành kỷ luật đối với 123 tổ chức đảng và 7.923 đảng viên vi phạm, trong đó có 256 đảng viên bị kỷ luật do có hành vi tham nhũng, cố ý làm trái, tăng 21 trường hợp so với cùng kỳ năm 2018. Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật đối với 1 tổ chức đảng, 13 đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, cả đương chức và nghỉ hưu. Tính từ đầu nhiệm kỳ tới nay, thi hành kỷ luật Đảng và xử lý hình sự trên 70 cán bộ, đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý.
Cơ quan Thanh tra, Kiểm toán kiến nghị thu hồi, xử lý 61.392 tỷ đồng và 142 ha đất; kiến nghị xử lý kỷ luật hành chính 692 tập thể và nhiều cá nhân; chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý 46 vụ, 73 đối tượng. Thanh tra Chính phủ tập trung thanh tra, ban hành kết luận thanh tra các dự án, vụ việc theo Kế hoạch của Ban chỉ đạo. Tiếp tục quan tâm, chỉ đạo xây dựng, ban hành nhiều quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xây dựng Đảng, quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống nham nhũng. Nhiều quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến phòng, chống tham nhũng được xây dựng, ban hành, nhất là các quy định về chế độ kiểm tra, giám sát công tác cán bộ; về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân; về tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc, về thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Tố cáo... Công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về phòng, chống tham nhũng tiếp tục được đẩy mạnh; phát huy tốt vai trò của Mặt trận, các tổ chức thành viên, báo chí và nhân dân trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng.
* Đẩy mạnh, kiên trì phòng, chống tham nhũng
Ban Chỉ đạo thống nhất những tháng cuối năm 2019, cần tiếp tục đẩy mạnh, kiên trì, thường xuyên, liên tục với quyết tâm cao hơn, mạnh mẽ hơn, đạt được nhiều kết quả hơn nữa trong phòng, chống tham nhũng, góp phần chuẩn bị tốt cho Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội 13 của Đảng. Tập trung chỉ đạo xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng “tham nhũng vặt”; tạo chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa trong công tác phòng, chống tham nhũng ở các bộ, ngành, địa phương, cơ sở; kiên quyết loại khỏi bộ máy của Đảng, Nhà nước nói chung, các cơ quan phòng, chống tham nhũng nói riêng những cán bộ hư hỏng, tham nhũng. Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện thể chế về quản lý kinh tế- xã hội và phòng, chống tham nhũng theo chương trình của Ban Chỉ đạo; chỉ đạo khẩn trương hoàn thành kết luận thanh tra Dự án mở rộng Nhà máy Đạm Hà Bắc; thanh tra chuyên đề về quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, mua sắm thuốc chữa bệnh và trang thiết bị y tế; kiểm toán hoạt động xây dựng và quản lý, sử dụng vốn đầu tư Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học Ethanol Bình Phước và Dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình. Tập trung chỉ đạo kết thúc điều tra 28 vụ án, ban hành cáo trạng truy tố 23 vụ án, xét xử sơ thẩm 25 vụ án, xét xử phúc thẩm 4 vụ án, kết thúc xác minh, giải quyết 28 vụ việc thuộc diện ban chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, nhất là hoàn thành xét xử sơ thẩm 8 vụ án trọng điểm trong năm 2018 theo đúng kế hoạch của Ban Chỉ đạo; triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch kiểm tra, giám sát năm 2019 của Ban Chỉ đạo; tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng; phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên, báo chí và nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng; hoàn thành các Đề án theo Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo; báo cáo nghiên cứu, đề xuất một số chủ trương, định hướng lớn về công tác phòng, chống tham nhũng để phục vụ xây dựng dự thảo Văn kiện Đại hội 13 của Đảng.
Cũng tại phiên họp, Ban Chỉ đạo thống nhất kết thúc theo dõi, chỉ đạo đối với 6 vụ án, 10 vụ việc kết thúc việc giải quyết theo quy định của pháp luật; bổ sung vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" xảy ra tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn (SARGI) vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo; báo cáo kết quả kiểm tra chuyên đề công tác thu hồi tài sản thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế; cho ý kiến vào Đề án sửa đổi, bổ sung Quy định số 163-QĐ/TW ngày 1-2-2013 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo để hoàn thiện, trình Bộ Chính trị.
* Chúng ta không chùng lại, thậm chí là quyết liệt hơn
Phát biểu kết luận phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo nêu rõ: Sau khi nghe báo cáo của cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, có 12 đồng chí phát biểu ý kiến. Các đồng chí đều đánh giá cao sự chuẩn bị của cơ quan thường trực, cụ thể là Ban Nội chính Trung ương giúp việc cho Ban Chỉ đạo, chuẩn bị công phu, chu đáo, có báo cáo đầy đủ, toàn diện, có báo cáo chuyên đề từng lĩnh vực, có tờ trình, dự kiến sắp tới sửa Quy định số 163-QĐ/TW, ngày 1-2-2013 của Bộ Chính trị quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng... Các ý kiến đều tán thành với những đánh giá cơ bản trong báo cáo, kiến nghị đề xuất sắp tới làm những gì, từ nhiều góc độ khác nhau, nhiều cách tiếp cận khác nhau. Các ý kiến phát biểu rất sâu, không chỉ có đường hướng chung, mà đi vào một số vụ việc cụ thể, có tính chất nghiệp vụ, gợi ý để làm tiếp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tâm tư, mong mỏi của dư luận xã hội, cán bộ, đảng viên, nhân dân, nhất là các đồng chí lão thành cách mạng rất quan tâm công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Nhân dân đánh giá cao những việc làm của Đảng, Nhà nước nhằm chống tham nhũng thời gian qua, trong đó có vai trò trực tiếp của Ban Chỉ đạo. Cùng với kinh tế, xã hội, đối ngoại thì lĩnh vực xây dựng Đảng và phòng, chống tham nhũng được nhân dân, cán bộ, đảng viên rất hoan nghênh, đồng tình đánh giá cao, cho đây là nhân tố tạo ra, củng cố và tăng thêm niềm tin của nhân dân với Đảng và chế độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ: Mỗi lần Ủy ban Kiểm tra Trung ương họp, Tòa án tuyên bố cái gì là dư luận, nhân dân rất quan tâm. Bên ngoài, người ta cũng đánh giá cao công tác chống tiêu cực của chúng ta, nhiều nước chưa làm được. Mặt thứ hai, tâm lý xã hội luôn mong mỏi tiếp tục cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, thậm chí lo lắng liệu có duy trì được không, có tiếp tục làm mạnh không hay là chùng xuống. Qua báo cáo cũng như qua theo dõi thực tế, thì rõ ràng trong 6 tháng qua chúng ta không hề dừng lại, không hề ngơi nghỉ mà làm ngày càng quyết liệt, đi vào chiều sâu, có hiệu quả cao hơn và cho chúng ta thêm nhiều bài học kinh nghiệm quý. Các vụ án có giảm đi đâu, các vụ việc đang làm có bỏ dở đâu, mức án có nhẹ đâu, có vùng cấm không, ngoại lệ không, chùng xuống không? Rõ ràng không có căn cứ để nói rằng chúng ta dừng lại hay chùng xuống, thậm chí trong báo cáo nói là làm quyết liệt, mạnh mẽ, bài bản và ngày càng cho ta thêm kinh nghiệm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: Làm sao phải làm cho nhân dân hiểu rõ, mà muốn thế không gì khác là không chỉ nói mà phải làm quyết liệt hơn nữa, duy trì và làm ngày càng nhuần nhuyễn, bài bản hơn. Rất rõ, công khai rồi là Mobifone, AVG, đền bù 8.500 tỷ đồng thì có thể là yếu tố xem nhẹ, nhưng đây không chỉ mua bán, làm thất thoát tài sản, quá trình làm, khai là có hối lộ và nhận hối lộ, mà tiền hàng mấy triệu đôla, thế có xử không, phải làm tiếp và đang làm. Vụ đánh bạc, vụ Vũ Nhôm, vụ Út Trọc, làm vụ này nó ra vụ khác. Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Quân đội cũng mấy Ủy viên Trung ương rồi, tới còn làm tiếp. Cho nên là về tư tưởng chỉ đạo cũng như không khí chung thì chúng ta đang làm tiếp, không có vùng cấm, không ngừng lại, không có ngưng nghỉ. Chúng ta không chùng lại, thậm chí là quyết liệt hơn.
* Trên “nóng”, dưới “ấm lên”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, một số lĩnh vực nêu trước đây, giờ bước đầu khắc phục được, đó là tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. Bây giờ, dưới chưa được bằng trên, nhưng “ấm lên” rồi, mặc dù vẫn còn phải làm nhiều. Trong báo cáo có thống kê Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các bộ, cơ sở... cho thấy có những chuyển biến. Hay là tình trạng tham nhũng “vặt”, như là ghẻ ruồi rất khó chịu, đó là nhũng nhiễu, cái này tác hại rất lớn, chủ yếu là các cơ quan công quyền, cơ quan hành chính, các cấp bên dưới vòi vĩnh, đi đâu cũng phải có tiền, bây giờ khá hơn chưa. Sắp tới còn phải tiếp tục làm, hiện tại mặc dù có chuyển biến. Thu hồi tài sản ngày càng khá hơn, các khâu yếu trước kia án xử nhẹ, có án treo, nhưng mấy năm nay các đồng chí thấy có án treo đâu, hầu như không có, nếu có rất ít, xử đúng người, đúng tội nhưng rất nhân văn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói: Một cái nữa tôi cho quý hơn nhiều, phương thức cách làm ngày càng nhuần nhuyễn, bài bản, nền nếp, thêm kinh nghiệm. Đó là rõ đến đâu làm đến đấy, làm có căn cứ, làm có bằng chứng, làm thận trọng, làm đi làm lại, không quy oan cho ai cả. Riêng về văn bản quy định của pháp luật hay các nghị định của Chính phủ ban hành rất nhiều, để răn đe chứ không phải chờ xảy ra mới xử lý. Cái này là chuyển biến mới lắm, các quy định nêu gương, quy định khai sai tuổi, một loạt quy định trong Đảng có tác dụng tốt, chứ không chỉ nhăm nhăm đi xử đâu.
Các cơ quan phối hợp với nhau ngày càng tốt, cho chúng ta kinh nghiệm. Chúng ta có Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Chỉ đạo họp định kỳ, có cơ chế hội ý giữa các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo các cơ quan phòng chống tham nhũng, rất hiệu quả. Ban Chỉ đạo cho chủ trương đường lối định hướng, còn làm phải là những con người cụ thể. Giữa các cơ quan tố tụng với nhau bây giờ phối hợp nhịp nhàng hơn, bàn rồi thống nhất rất cao. Nếu như chưa thống nhất cao, ta theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thiểu số phục tùng đa số, không chỉ căn cứ vào luật pháp thuần túy, căn cứ vào ý thức Đảng, nguyên tắc tổ chức của Đảng, cách làm phải theo tập thể. “Bây giờ anh nào không làm cũng không được, anh lảng tránh cũng không được, kể cả cơ quan có đủ quyền lực muốn lảng tránh cũng không lảng tránh được, cơ chế buộc anh phải thế này. Tôi cho cái này mới là kinh nghiệm quý, chúng ta duy trì được”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ.
Đại hội là một dịp để sàng lọc cán bộ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: Hôm nay, các đồng chí họp, ra văn bản, sắp tới các cơ quan điều tra cứ thế mà làm, điều tra theo luật pháp, ý kiến khác nhau đưa ra bàn, nếu còn nhiều ý kiến khác nhau ta theo nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng. Bây giờ hằng tháng Ủy ban Kiểm tra Trung ương họp, cứ sau khi họp công bố là dư luận quan tâm, chưa công bố là ngong ngóng chờ đợi. Công bố xong, người ta chờ Trung ương xử lý thế nào. Vừa qua rất mừng Ủy ban kiểm tra Trung ương làm việc ngày càng tốt, biểu quyết rất cao và rất dân chủ.
Tôi đề nghị sắp tới Ban Chỉ đạo phải quan tâm hơn chỉ đạo các cấp bên dưới làm, không phải chỉ Ban Chỉ đạo làm, đấy cũng là nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo. Qua đây để đánh giá cán bộ các cấp sắp tới thế nào. Sắp tới Đại hội, địa phương nào làm tốt, cán bộ ở đấy thế nào? Có dính dáng gì vào đấy? nếu thế thôi đừng cấu tạo vào cấp ủy nữa.
Về nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, chương trình có, vạch ra từ đầu năm, hôm nay cụ thể hóa, dứt khoát là không có chuyện dừng lại hoặc ngập ngừng. Tư tưởng này phải quán triệt thật sâu sắc, nói mạnh vào, toàn Đảng, toàn dân phải quyết tâm, mà không thể ngừng lại được, không thể không làm được, vì đây là yêu cầu của cách mạng, là nhu cầu tình cảm, nguyện vọng của nhân dân, là mong muốn của Đảng ta, của dân ta. Chuẩn bị Đại hội đến nơi rồi, rất nhiều việc phải làm cho nên phải lựa chọn việc làm cho tốt, những cái có trong chương trình này rồi thì phải làm tiếp, không có ngừng, không có nghỉ, không có dao động tí nào cả. Tinh thần là phải quyết liệt như thế.
Nhân dịp chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các cấp, chúng ta phải kiểm tra để tạo điều kiện cho cấp ủy ở đó làm tốt hơn, xây dựng báo cáo chính trị, đặc biệt là công tác nhân sự. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Nhất quyết không được để lọt những người có biểu hiện tham ô tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức vào cấp ủy sắp tới, nơi nào để xảy ra cái này, mai kia kỷ luật chỗ ấy. Chủ trương có rồi, quy trình quy định có rồi, sắp tới Tiểu ban Nhân sự sẽ họp, rà soát đi rà soát lại. Có dấu hiệu vi phạm thì phải kiểm tra, kiểm tra có vấn đề thì không đưa vào cấp ủy. Đang có tâm lý chờ đợi xem, sắp tới ông ấy có làm quyết liệt không, hay là thế nọ thế kia đi, tình hình nó thay đổi thế này, thế khác - không có đâu! Ai làm cũng phải thế thôi.”
Các lĩnh vực như đất đai, rửa tiền qua nước ngoài, đầu tư, công tác cán bộ, cổ phần hóa, đấy là những khâu trọng tâm sắp tới, nhưng trung tâm vẫn là chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các cấp sắp tới. Đại hội là một dịp để ta sàng lọc cán bộ, không chỉ bàn phương hướng công tác. Ai xứng đáng thì làm, không xứng đáng thì thôi, không sợ thiếu cán bộ. Tôi tin có người làm, không thiếu gì những người tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, mạnh mẽ làm, làm để giữ uy tín chứ không sợ mất uy tín, càng che giấu càng mất uy tín./.
Tổng Bí thư, Chủ tích nước Nguyễn Phú Trọng nêu rõ: Tất cả chúng ta ngồi đây trước hết phải mẫu mực trong phòng chống tham nhũng, nếu đồng chí nào mà dây vào đây, chống tham nhũng ngay trong các đồng chí đi chống tham nhũng ấy, các cơ quan phòng chống tham nhũng. Tôi tin như thế sẽ được, miễn là mình thật trung thực với Đảng, với nhân dân, có thật làm không, làm vì nước vì dân thì không sợ. Tôi nó thế có đạo lý không, có nói suông không, hay thực tế cuộc sống nó thế, dân người ta biết hết ấy mà. Cứ họp bàn với nhau cho kỹ, đi tìm tiếng nói chung, nếu chưa đồng nhất, đồng thuận, lại tìm hiểu nghiên cứu tiếp, bàn tiếp không có vội, đến lúc nào đồng ý cả thì ta làm, nhưng không vì thế mà dây dưa thì lại vi phạm luật pháp. Các lĩnh vực như đất đai, rửa tiền qua nước ngoài, đầu tư, công tác cán bộ, cổ phần hóa, đấy là những khâu trọng tâm sắp tới, nhưng trung tâm vẫn là chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các cấp sắp tới. Đại hội là một dịp để ta sàng lọc cán bộ, không chỉ bàn phương hướng công tác. Ai xứng đáng thì làm, không xứng đáng thì thôi, không sợ thiếu cán bộ. Tôi tin có người làm, không thiếu gì những người tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, mạnh mẽ làm, làm để giữ uy tín chứ không sợ mất uy tín, càng che giấu càng mất uy tín./.