Du lịch- chậm lại để phát triển
Giao thông đã vậy, nơi ăn chốn ở cho du khách vào mùa cao điểm du lịch cũng quá tải , nhất là ở Cát Bà. Thông thường, khách phải đặt phòng từ hàng tháng trước khi đi du lịch. Tình trạng “cháy phòng” liên tục xảy ra. Cũng do quá tải mà các dịch vụ phục vụ du khách trên đảo, từ đi lại bằng đường bộ đến tàu thuyền, ca nô thăm vịnh, thăm các đảo nhỏ, nhất là dịch vụ ăn uống, nghỉ ngơi luôn căng thẳng. Tại các bãi tắm, lượng người quá đông nên bãi Cát Cò 1 và 2 nhiều lúc tưởng chừng bị đông đặc lại. Kèm theo các dịch vụ tắm tráng, thay đồ cũng khó cải thiện. Nhiều người phải chờ đợi vài chục phút mới tới lượt, nhiều nơi do thiếu nước nên tắm tráng trong điều kiện nước chỉ chảy nhỏ giọt, vô tình gây bức bối cho du khách. Nhiều du khách thừa nhận: Cát Bà có cảnh đẹp không đâu sánh nổi. Nhưng giá mà dịch vụ tốt hơn, không bị quá tải ở hầu hết công đoạn từ đi lại, ăn uống, ngủ, nghỉ, tham quan... thì mới thật là toàn vẹn.
Từ “giá mà” đó không chỉ xảy ra ở Đồ Sơn, Cát Bà, mà là tình trạng chung ở tất cả khu du lịch nổi tiếng trên địa bàn cả nước, từ Hạ Long, Sầm Sơn, Cửa Lò tới Nha Trang, Phú Yên, Quy Nhơn, Vũng Tàu, Đà Lạt... Đây là điều đáng mừng vì ngành du lịch có điều kiện, cơ hội phát triển chưa từng có, cũng phản ánh mức sống của người dân không ngừng được nâng cao, nhu cầu đi du lịch, nghỉ dưỡng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, sự tăng trưởng “nóng” của ngành du lịch đặt ra nhiều vấn đề lớn cần giải quyết. Thế nên gần đây nhiều ý kiến cho rằng ngành du lịch nên dừng lại để phát triển. Điều đó không có nghĩa là ngăn sự tăng trưởng “nóng” mà các ngành quản lý, các cấp chính quyền, ngành du lịch cần đánh giá đầy đủ, đúng mức về cơ sở vật chất, các điều kiện cần thiết tại các khu du lịch, về sức chứa, khả năng phục vụ… từ đó có quy hoạch, kế hoạch phù hợp, kêu gọi đầu tư đúng hướng, thêm các giải pháp để phục vụ du khách tốt hơn, giúp du khách hài lòng hơn. Thay vì sự hối hả, chen chúc, thậm chí là xô bồ, náo loạn, dẫn tới nạn “chặt chém” hoặc chất lượng dịch vụ chưa tương xứng với mức giá, du khách được thư thái tham quan, thưởng ngoạn phong cảnh, cảm nhận rõ ràng nhất vẻ đẹp của các khu du lịch, để từ đó muốn quay lại nhiều lần hơn.
Bởi thế, tới lúc xem xét tổng thể và nghiêm túc về sự quá tải tại các khu du lịch mùa cao điểm. Không phải cứ thấy đông khách mà mừng, đông khách phải đi kèm với chất lượng dịch vụ, từ đó mang lại giá trị gia tăng cao nhất mới là hiệu quả thực sự của ngành “công nghiệp không khói” này. Thực tế cho thấy, phần lớn cơ sở lưu trú tại Đồ Sơn, Cát Bà của Hải Phòng cũng như nhiều khu du lịch lớn của Việt Nam xuống cấp nghiêm trọng, khiến du khách chỉ có thể “dùng tạm”, chứ chắc chắn không thể vừa lòng. Báo cáo chuyên đề đặc biệt về phát triển du lịch tại Việt Nam của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố mới đây cho rằng: ngành du lịch Việt Nam đã chạm đến điểm bùng phát trong phát triển, nếu tiếp tục tăng trưởng mà không được quản lý tốt có thể dẫn đến những tác động bất lợi. Xu hướng du khách mới tiếp tục đổ vào những điểm thị trường du lịch đại chúng, dẫn đến nhiều thách thức trong phát triển du lịch. Số lượt khách du lịch tăng mạnh trong thời gian qua, kết hợp tình trạng giảm chi tiêu của du khách và quá tải ở một số điểm đang đặt ra gánh nặng về hạ tầng địa phương, nguồn nhân lực và về môi trường. Theo WB, điều này không chỉ đe dọa sự bền vững về môi trường, văn hóa và xã hội của Việt Nam. Đặc biệt, tài sản thiên nhiên, văn hóa dành cho du lịch có nguy cơ rủi ro cao, điển hình ở Hội An, Sa Pa và Sơn Đoòng…
Được biết, Chính phủ Phi-líp-pin từng đóng cửa tạm thời đảo du lịch Boracay trong 6 tháng với lý do cải tạo môi trường, dù ước tính hành động này có thể kéo giảm 0,1% GDP đất nước trong cả năm. Chính quyền Thái Lan buộc phải tạm đóng cửa vịnh Maya để bảo vệ môi trường sinh thái tại đây dù bãi biển nổi tiếng này thu hút khoảng 5000 lượt khách mỗi ngày. Như thế, lời khuyên du lịch Việt Nam dừng lại để phát triển cần được nghiên cứu, phân tích nghiêm túc để tìm ra giải pháp khắc phục hữu hiệu nhất.