Giải quyết chế độ bệnh nghề nghiệp: Người lao động cần nắm rõ điều kiện được hưởng
Người lao động làm việc trong môi trường độc hại dễ mắc các bệnh nghề nghiệp. (ảnh minh họa) Ảnh: Minh Tú
Qua đợt khám sức khỏe, anh T. V. S., ở phường Phù Liễn (quận Kiến An), hiện đang làm việc tại một công ty sản xuất gạch không nung phát hiện mình mắc bệnh bụi phổi. Đây là bệnh lý nằm trong danh mục BNN do Bộ Y tế ban hành. Theo quy định, anh S. được hỗ trợ chi phí điều trị BNN nhưng vài tháng nay vẫn chưa nhận được bất cứ hồi âm nào. Anh S. cho biết: “Tôi có kiến nghị với ban lãnh đạo công ty và bổ sung các giấy tờ để hoàn thiện hồ sơ trình cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH). Tuy nhiên, trường hợp của tôi không được giải quyết vì chưa phải điều trị nội trú tại các cơ sở y tế. Vì thế tôi phải bỏ tiền túi đi khám và mua thuốc điều trị”.
Tương tự, trường hợp chị H. K. C., ở xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) đang làm cho công ty chuyên lắp ráp linh kiện tại Khu công nghiệp VSIP (huyện Thủy Nguyên) thường xuyên phải làm việc dưới kính hiển vi để lắp ráp linh kiện khá nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy. Chị C. cho biết: “Hằng tháng, công ty chỉ hỗ trợ thuốc nhỏ mắt, ngoài ra không được đi khám mắt định kỳ. Gần đây, khi thấy mắt khó chịu, tôi đi khám và phát hiện bị hội chứng khô mắt. Tìm hiểu về chế độ BNN được hưởng tôi thấy các điều kiện hưởng, thủ tục, giấy tờ khá phức tạp, nên tôi quyết định tự điều trị”.
Phó trưởng Phòng Chế độ (BHXH Hải Phòng) Trịnh Thị Thanh Huyền cho biết: “Thực tế nhiều người lao động chưa nắm rõ, hiểu hết về các điều kiện hưởng chế độ BNN, trong khi đó, chủ sử dụng lao động lại không tư vấn, giải thích rõ ràng. Theo đó, hồ sơ hưởng chế độ BNN gồm: sổ BHXH; văn bản đề nghị giải quyết chế độ do chủ sử dụng lao động lập; biên bản đo đạc môi trường có yếu tố độc hại; giấy ra viện đối với trường hợp điều trị nội trú hoặc giấy khám BNN và kết quả giám định y tế. Trên thực tế, hồ sơ đề nghị giải quyết BNN thiếu rất nhiều loại giấy tờ. Phần lớn các hồ sơ thiếu phần khám phát hiện BNN, hồ sơ đánh giá doanh nghiệp hằng năm mâu thuẫn với hồ sơ BNN của NLĐ.
Ngoài ra, yếu tố quan trọng để xác định NLĐ mắc BNN là doanh nghiệp cần phải xác nhận vào hồ sơ, môi trường làm việc của họ có bụi công nghiệp gây độc hại đối với cơ thể người, nhất là với người tiếp xúc hằng ngày, lâu năm. Trên thực tế, không có đơn vị nào xác nhận thông số này, nên NLĐ rất khó nhận được khoản hỗ trợ từ nguồn quỹ bảo hiểm BNN. Trong một số trường hợp, cơ quan BHXH trả lại hồ sơ với lý do thời gian, vị trí công việc người bị BNN thay đổi liên tục, không đủ điều kiện phát sinh BNN theo quy định của Bộ Y tế. Đồng thời, kết quả khảo sát môi trường lao động không vượt ngưỡng quy định, vì vậy không đủ cơ sở giải quyết BNN.
Giám đốc BHXH quận Kiến An Vũ Ngọc Minh cho biết: nhằm bảo đảm quyền lợi, chế độ BNN cho NLĐ, trước hết cần sự thay đổi, hợp tác từ phía chủ đơn vị, doanh nghiệp. Theo đó, người sử dụng lao động cần bảo đảm đầy đủ các trang thiết bị bảo hộ, môi trường làm việc an toàn cho NLĐ; tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho NLĐ; hỗ trợ kinh phí khám BNN… Về phía cơ quan BHXH tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền để chủ sử dụng lao động và NLĐ nắm rõ các quy định; tư vấn, hướng dẫn giấy tờ, thủ tục cần để hoàn thiện hồ sơ, giải quyết đúng, đủ, kịp thời chế độ BNN cho NLĐ.
Hiện, Bộ Lao động Thương binh Xã hội đang dự thảo đề xuất quy định về hỗ trợ khám, chữa BNN cho người lao động. Theo dự thảo, NLĐ được hỗ trợ chi phí khám, chữa BNN khi có đủ các điều kiện được quy định tại Luật An toàn vệ sinh lao động. Mức hỗ trợ bằng 50% chi phí khám, chữa BNN tính theo biểu giá Bộ Y tế ban hành tại thời điểm hiện tại, số lần hỗ trợ tối đa cho mỗi lao động là 2 lần và trong 1 năm chỉ được nhận 1 lần hỗ trợ. Đây là chủ trương được nhiều NLĐ đánh giá cao và mong muốn chính sách sớm được ban hành bảo đảm quyền lợi cho NLĐ.