Gỡ khó cho xuất bản
Thị trường sách ngày càng phong phú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.
Theo báo cáo 6 tháng đầu năm, các Nhà xuất bản (NXB) đăng ký xuất bản hơn 39.000 tên xuất bản phẩm với hơn 1 tỷ bản. Số xuất bản phẩm được làm và nộp lưu chiểu hơn 17.000, với hơn 250 triệu bản (tăng gần 44% so với cùng kỳ 2018)… Đồng thời phục vụ nhu cầu đọc của xã hội với nhiều đối tượng bạn đọc khác nhau, các NXB xuất bản được nhiều ấn phẩm phục vụ nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ chính trị của các ngành, địa phương…
Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản (Bộ Thông tin- Truyền thông) đánh giá: Tình hình xuất bản thời gian qua dần đi vào ổn định, có tăng trưởng về số đầu sách và lượng bản sách. Kết quả này là nỗ lực rất lớn của các NXB. Trong đó, có nhiều NXB tiêu biểu như NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, NXB Kim Đồng, NXB Trẻ, NXB Phụ nữ…
Cùng những kết quả đạt được, đại diện các cơ quan quản lý, NXB cũng thừa nhận trong lĩnh vực xuất bản còn nhiều hạn chế, bất cập nổi cộm chưa được giải quyết. Như, thời gian qua mặc dù cơ quan quản lý lưu ý NXB trong quá trình thực hiện xác nhận đăng ký xuất bản, nhưng vẫn xảy ra tình trạng đăng ký đề tài không phù hợp chức năng, nhiệm vụ của NXB; đăng ký xuất bản ấn phẩm thuộc loại hình báo chí, không phải xuất bản phẩm; tên đề tài không phù hợp tóm tắt nội dung; tóm tắt nội dung không rõ ràng hoặc trích nguyên tên sách vào phần tóm tắt nội dung; viết tắt hoặc thiếu thông tin hoặc thông tin không chính xác về tác giả, dịch giả, số lượng in, đối tác liên kết… Điều này gây khó khăn, lãng phí cho cơ quan quản lý nhà nước và NXB.
Bên cạnh đó, có 44 xuất bản phẩm vi phạm bị xử lý (giảm 8,4% so với cùng kỳ 2018). Cụ thể, 22 xuất bản phẩm vi phạm nội dung, bị đình chỉ phát hành, sửa chữa tái bản…; 8 xuất bản phẩm sai sót về câu chữ, chính tả (giảm 20% so với cùng kỳ 2018); 14 xuất bản phẩm khác cũng được các NXB tự nhận ra sai sót và xử lý, báo cáo Cục Xuất bản.
Tại hội nghị, vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là nhiều NXB đang thiếu sự đầu tư của cơ quan chủ quản, do đó rất khó khăn để hoạt động. Có thực tế, ngành xuất bản đang tồn tại rất nhiều mô hình nhà xuất bản như: Công ty 100% vốn nhà nước, mô hình sự nghiệp có thu, mô hình sự nghiệp, mô hình công ty TNHH một thành viên… Trong đó, một số NXB mô hình công ty TNHH một thành viên đang loay hoay, vật lộn trong cơ chế thị trường bởi nguyên nhân lớn nhất là không được cấp đủ vốn hoạt động.
Về vấn đề này, ông Lê Mạnh Hùng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề xuất: Chính phủ, các cơ quan chủ quản có những giải pháp hỗ trợ các NXB, nhất là các NXB TNHH một thành viên vì mô hình này hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nên có những thiệt thòi so với mô hình NXB khác.
Cũng theo ông Lê Mạnh Hùng, từ nay đến cuối năm 2019, ngành xuất bản còn nhiều nhiệm vụ nặng nề phải thực hiện, triển khai trong khi tình hình khu vực và thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Trong nước, cùng với xu thế toàn cầu hóa thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông xã hội, người dân tiếp tục quan tâm và đòi hỏi ngày càng cao đối với chất lượng của các xuất bản phẩm. Phó trưởng Ban Tuyên giáo đề nghị các NXB chủ động xây dựng cơ cấu đề tài hợp lý, làm tốt công tác khai thác bản thảo có giá trị, chất lượng, cải tiến nội dung và hình thức. Đến lúc, mỗi NXB căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình chủ động xây dựng chiến lược xuất bản dòng sách của riêng mình theo hướng chuyên nghiệp, tránh tình trạng “hỗn độn” các loại sách như hiện nay trên thị trường. Trong thời gian tới, ngành xuất bản đẩy mạnh kiện toàn và nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo và biên tập viên NXB. Trong tất cả yếu tố tạo nên sự thành công hay thất bại của cơ quan, đơn vị, yếu tố con người luôn được xem là yếu tố hàng đầu, tiên quyết.