Xã hội hóa đầu tư trang thiết bị tại trung tâm y tế, bệnh viện tuyết quận, huyện: Phù hợp thế mạnh, tránh lãng phí
Khó gọi đầu tư thiết bị chuyên sâu
Bệnh viện đa khoa Thủy Nguyên trang bị máy nội soi dạ dày hiện đại từ nguồn kinh phí xã hội hóa
Nhiều tháng nay, cụ Nguyễn Danh Lợi (82 tuổi, ở thị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải) không quản đường sá xa xôi đi từ nhà đến Bệnh viện Y học cổ truyền (tại xã An Đồng, huyện An Dương) để điều trị. Cụ Lợi than thở: “Tôi bị bệnh thoái hóa khớp gối và tim mạch. Tôi đăng ký chụp cắt lớp mạch vành và chụp vôi hóa mạch vành. Tuy nhiên, Bệnh viện đa khoa Cát Bà không có thiết bị thực hiện kỹ thuật này. Nên dù đi lại vất vả, chi phí tốn kém, con cháu vẫn động viên tôi điều trị ở bệnh viện tuyến thành phố để hưởng dịch vụ chữa bệnh toàn diện, chất lượng cao hơn”.
Thừa nhận thực tế này, bác sĩ Phạm Văn Hoàng, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Cát Bà cho biết: “Mỗi năm, Bệnh viện đa khoa Cát Bà điều trị ngoại trú gần 20.000 lượt người, số người điều trị nội trú từ 1.800-2.000 ca và thực hiện một số ca phẫu thuật cấp cứu như mổ ruột thừa, mổ đẻ... Tuy nhiên, bệnh viện thiếu thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại, máy xét nghiệm tự động và cả những thiết bị cơ bản phục vụ quá trình hồi sức, cấp cứu như: máy gây mê, máy thở... Bệnh viện muốn kêu gọi đầu tư xã hội hóa trang thiết, bị y tế, nhưng khó thu hút doanh nghiệp, vì số người bệnh thu dung còn ít”.
Tương tự, ở một số cơ sở y tế tuyến huyện, việc thực hiện xã hội hóa đầu tư trang thiết bị y tế còn chậm với nhiều nguyên nhân. Theo Phó giám đốc phụ trách điều hành Trung tâm Y tế huyện Tiên Lãng Trần Thị Thúy, việc này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: số lượng người bệnh có nhu cầu điều trị; nhà đầu tư và Ban giám đốc phải cân đối giá dịch vụ theo yêu cầu phù hợp quy định của nhà nước..., nên khó có thể triển khai trong “một sớm, một chiều”.
Thực tế cho thấy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng lớn với yêu cầu cao, đòi hỏi trung tâm y tế, bệnh viện tuyến quận, huyện phát triển thêm nhiều kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, ngoài một số lĩnh vực như siêu âm, X-quang, xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh… dễ thu hút xã hội hóa đầu tư, còn các thiết bị điều trị chuyên sâu trong hồi sức, chống nhiễm khuẩn... thì doanh nghiệp không mặn mà, bởi đầu tư cao nhưng lâu thu hồi vốn. Thực trạng này khiến người dân phải tìm đến các bệnh viện trung ương hoặc các bệnh viện tuyến đầu của thành phố.
Xã hội hóa phù hợp thế mạnh từng đơn vị
Hoạt động xã hội hóa đầu tư trang thiết bị y tế góp phần bổ sung cơ sở vật chất kỹ thuật, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho các cơ sở y tế tuyến dưới trong điều kiện nguồn đầu tư ngân sách nhà nước còn hạn chế. Đặc biệt, giúp giảm quá tải các bệnh viện tuyến trên và giảm thời gian, chi phí của người bệnh nếu lên tuyến trên khám, chữa bệnh. Theo bác sĩ CK2 Trần Quốc Trinh, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Thủy Nguyên, để đáp ứng nhu cầu khám, điều trị nội, ngoại trú của khoảng 300.000 lượt người mỗi năm, bệnh viện chủ động đầu tư nhiều trang thiết bị y tế hiện đại từ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp và hoạt động liên kết, hợp tác với nhà đầu tư như: lắp đặt máy MRI, máy lọc thận, máy đo loãng xương toàn thân, máy chụp X-quang răng..., với tổng kinh phí hơn 30 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều kỹ thuật mới và khó đòi hỏi vốn đầu tư khá cao như máy phẫu thuật nội soi, thăm dò tim mạch..., bệnh viện chưa trang bị được. Hiện nay, các nhà đầu tư chỉ tập trung vào các bệnh viện tuyến trên hoặc ở nội thành, nơi người dân có khả năng kinh tế chi trả các dịch vụ. Đối với bệnh viện tuyến huyện, do thu nhập bình quân trên đầu người thấp nên khó thu hút được nhà đầu tư.
Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục cho biết, theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14- 2-2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, đến năm 2020, một số trung tâm y tế, bệnh viện tuyến quận, huyện thực hiện tự chủ tài chính nhóm 2: tự chủ chi thường xuyên. Trong đó, có khoản chi liên quan đến bổ sung, nâng cấp trang thiết bị y tế. Thời gian qua, Sở Y tế tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để các trung tâm y tế, bệnh viện tuyến quận, huyện thực hiện xã hội hóa đầu tư trang, thiết bị y tế. Song, hiện nay các đơn vị chủ yếu thu hút đầu tư ở lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm sinh hóa và huyết học, còn thiết bị phục vụ chuyên khoa sâu, kỹ thuật cao chưa kêu gọi được nhà đầu tư.
Để giải quyết bài toán này, Sở Y tế chủ động phối hợp các sở, ngành đề xuất giải pháp về cơ chế, chính sách để đẩy mạnh đầu tư trang, thiết bị y tế cho tuyến quận, huyện từ các nguồn lực, trong đó thiết bị y tế chuyên sâu rất cần sự đầu tư từ ngân sách nhà nước. Đồng thời, Sở tiếp tục định hướng các Trung tâm y tế, bệnh viện quận/huyện lập danh mục mua sắm trang thiết bị y tế từ nguồn xã hội hóa theo thế mạnh của từng bệnh viện, nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương, tránh trùng lặp, đại trà, ồ ạt gây lãng phí.