VIÊT HẢI - đến là nhớ

Chuyến đi bắt đầu lúc 7 giờ sáng 8-8. 38 hội viên Hội Nhà văn thành phố đăng ký tham gia chuyến thực tế “tự túc” này. Cũng không phải tự túc hoàn toàn, vẫn được hỗ trợ tàu xe, song hội viên phải đóng góp toàn bộ chi phí ăn, nghỉ trong 2 ngày tại Việt Hải và thị trấn Cát Bà. Đây là lần đầu chuyến thực tế xã hội hóa kiểu này được Hội Nhà văn thành phố tổ chức.

Tuy nhiên, Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Đinh Thường tự tin, các hội viên sẽ nhiệt tình đóng góp chi phí phát sinh.
38 người lắc lư trên chiếc xe 45 chỗ ngồi. Thành phần tham gia đoàn thực tế có đủ độ tuổi, trong đó có 2 thành viên tích cực và đặc biệt cần phải nhắc tới. Đó là nhà thơ Đoàn Thị Tảo. Bệnh tiểu đường nặng, sức khỏe không còn như xưa nhưng bà là người hăng hái đăng ký tham gia ngay từ ngày đầu. Người đặc biệt còn lại là nhà văn khiếm thị Lê Trung Cường. Không rời chiếc gậy hỗ trợ được ví như đôi mắt của anh, Lê Trung Cường lên xuống xe và tập trung lắng nghe những chuyển động âm thanh, lời nói của bạn bè và người chung quanh để đưa vào những sáng tác của mình. Anh được bạn bè văn chương thành phố hỗ trợ đi lại và dẫn đường khi chuyển xe, lúc tới từng địa chỉ dừng, chờ. Ngoài nhà văn Nguyễn Quốc Hùng, ủy viên Ban Chấp hành Hội “phụ trách” chính, còn có dịch giả trẻ Nguyễn Thị Thùy Linh xung phong làm người trợ giúp của Lê Trung Cường. Các nhà văn, nhà thơ khác thì thay nhau hỗ trợ nhà thơ Đoàn Thị Tảo. Những người không trong nhóm “trợ giúp” thì tranh thủ sáng tác mọi lúc, mọi nơi. Như nhà thơ Trịnh Toại hối hả ghi chép tứ thơ ngay tại phòng chờ của bến phà Gót khi đợi xe sang đón đoàn.

Nhà thơ Vũ Trọng Thái tranh thủ chụp lại hình ảnh, bối cảnh chung quanh để hình dung trong mỗi bài thơ. Các nhà thơ Công Nam, Nguyễn Cường, Đoàn Minh Ngọc, Bùi Thị Thu Hằng… tận dụng tối đa thời gian để ngắm cảnh, mong lưu lại nhiều nhất cảm xúc có thể, dệt nên những câu thơ ưng ý nhất. Nhóm các nhà văn ít nói hơn. Họ lặng lẽ quan sát theo cách riêng và hình dung ý tưởng, kết cấu sáng tác mới. Ai cũng mong sau chuyến đi sẽ có được sáng tác để lưu lại kỷ niệm khó quên của đợt thực tế xã hội hóa “lần đầu” này.

Các nhà thơ, nhà văn thành phố khám phá rừng Việt Hải.

HOMESTAY Long Phương là nơi các nhà văn, nhà thơ lưu trú lại trong đêm duy nhất tại Việt Hải. Khu nhà ghép bằng tre, gỗ thân thiện với môi trường nằm sát bìa rừng, nơi tận cùng của xã đảo. Lần lượt các thành viên của đoàn nhập vào với bạn chung phòng. Có phòng đôi, phòng ba, có phòng bốn người cùng chia sẻ không gian chung để thuận tiện việc trao đổi sáng tác mới. Dễ nhận thấy, tất cả 38 thành viên của đoàn đều hào hứng với chuyến đi. Chính vì vậy, sau bao lần lên xuống xe và di chuyển xuống tàu, lên tàu, không ai cảm thấy mệt mỏi. Thậm chí, nhiều người còn thai nghén được những câu thơ đầy cảm xúc. Sau bữa cơm trưa với món gà đặc sản được chế biến dân dã, các hội viên nhanh chóng lui về phòng nghỉ của mình. Trưa lặng, tiếng gió ngủ yên trong rừng sâu, chỉ thảng hoặc tiếng đọc thơ vang lên từ đôi ba phòng quên giấc để lưu lại cảm xúc khi đến với Việt Hải.

Chiều hôm ấy, các hội viên được tự do khám phá xã đảo theo nhu cầu tìm hiểu, sáng tác riêng. Một số người do sức khỏe ở lại khu nhà nghỉ và đi quanh hồ chứa nước, thăm con đường xanh ngát đôi hàng rào râm bụt. Phần đông còn lại băng rừng vào thung lũng Ninh Tiếp để tham quan khu nhà cổ được dựng lên phục vụ nhu cầu trải nghiệm du lịch cộng đồng, thân thiện với môi trường. Thung lũng rộng hàng chục héc-ta với vài mái nhà cổ được chuyển về từ Bắc Ninh. Theo chị Mai, người trông coi những mái nhà cổ này, trong 5 năm, từ 2001 đến 2005, 50 công nhân làm việc bền bỉ để dựng nhà và hoàn thiện nội thất của khu nghỉ dưỡng làng cổ Việt Hải. Bên trong những mái nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm này là những căn phòng tiện nghi, phục vụ nhu cầu lưu trú của khách du lịch. Du khách đến đây thường là người nước ngoài đi nghỉ theo gia đình với mong muốn được trải nghiệm cảm giác sống giữa thiên nhiên. Mỗi căn nhà bảo đảm nơi ăn nghỉ của gia đình từ 4 người tới 10 người. Các căn nhà cổ nằm dựa lưng vào vách núi và được bao bọc bởi cây rừng. Thung lũng xanh mướt được trồng thêm những vườn rau xanh, kết hợp với khoảnh sân và con đường lát gạch tạo nên cảnh quan thanh bình, gần gũi.

Kết thúc buổi chiều khám phá, bữa cơm tối đoàn viên với vị khách là Chủ tịch UBND xã Việt Hải – chị Mai Anh – giúp không khí thêm rộn ràng. Người đọc thơ, người kể chuyện, người đọc lại bài viết về chân dung bạn văn của mình… Cuộc giao lưu tại Nhà văn hóa xã Việt Hải như kéo gần hơn khoảng cách đất liền – hải đảo, giữa các nhà văn, nhà thơ với người dân xã đảo. Chủ tịch xã không giấu được cảm xúc khi chia sẻ cuộc sống vất vả của Việt Hải nhiều năm về trước.

Từ một xã biệt lập, khó khăn, không có điện lưới, Việt Hải giờ đây chuyển mình và hòa nhịp với cuộc sống của Cát Bà, Cát Hải và thành phố. Hướng phát triển du lịch cộng đồng – thân thiện với môi trường được xã xác định là mũi nhọn giúp đời sống người dân nâng cao. Chính từ mô hình này Việt Hải đổi thay từng ngày. Tất cả các gia đình và từng người dân Việt Hải đều tham gia vào hoạt động quảng bá và phát triển du lịch. Không chỉ những gia đình kinh doanh homestay, nhà hàng mới hoạt động du lịch, người Việt Hải từ nông dân tới trẻ em đều là thành viên của mô hình phát triển du lịch cộng đồng. Nhà không hoạt động kinh doanh thì trồng cây, chăn nuôi gia súc, gia cầm cung cấp thực phẩm. Trẻ em có thể làm hướng dẫn viên, phụ nữ, người già có thể là thuyết trình viên, giới thiệu về xã đảo. Cả Việt Hải đồng lòng, đoàn kết cùng xây dựng và phát triển xã đảo, nối gần hơn khoảng cách với đất liền. Và điều quan trọng hơn, họ cùng nhau gìn giữ và bảo tồn những báu vật thiên nhiên ban tặng.

Ngày thứ 2 của chuyến đi, đoàn của Hội Nhà văn thành phố có thêm những trải nghiệm tại các địa chỉ tham quan của thị trấn Cát Bà, Vườn quốc gia Cát Bà. Mỗi người có thêm những ghi chép, tích lũy để sáng tác thêm nhiều bài thơ, truyện ngắn, ghi chép đầy cảm xúc. Trở về từ chuyến thực tế 2 ngày tại xã đảo Việt Hải và thị trấn Cát Bà, thành công nhất của chuyến đi được tổng kết chính là sự đồng lòng, đoàn kết của các hội viên Hội Nhà văn thành phố. Và những sáng tác nóng hổi với đủ các thể loại thơ, văn tới tấp gửi về tay Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Đinh Thường. Nhà thơ không giấu được tự hào khi khẳng định: “Đây là chuyến đi thành công và nhiều cảm xúc!”. Sau chuyến đi này, chắc chắn Hội Nhà văn sẽ có thêm những đợt thực tế xã hội hóa, tới nhiều điểm đến khác giúp những người sáng tác văn chương có thêm những sản phẩm tinh thần, góp thêm vào đời sống văn nghệ đất Cảng.

Ghi chép của THÙY LINH