“Cát tặc" ngang nhiên tàn phá đầm nuôi trồng thủy sản tại các vùng bãi ven sông: Người dân bức xúc, chẳng lẽ bó tay (!) (kỳ 1)
Kỳ 1: Bất lực nhìn đầm bị tàn phá
Tiếng tàu hút nổ máy ầm ầm, sục sạo tìm chỗ hút cát trong đêm, người dân xót xa trước cảnh đầm nuôi thủy sản bị tàn phá, nhưng cũng phải làm ngơ. Bởi các đối tượng này hung hăng, mặt đằng đằng sát khí, xăm trổ đầy người, mang theo cả vũ khí để đe dọa người dân…
Tàu hút cát làm sạt kè đầm thủy sản của các hộ dân tại xã An Tiến.
“Ăn cát” về đêm
Thời gian gần dây, tại khu vực cửa sông các sông Lạch Tray, Văn Úc trải dài qua nhiều xã Bát Trang, Quang Trung, An Tiến (An Lão); Toàn Thắng, Tiên Thắng (Tiên Lãng); Kiến Quốc (Kiến Thụy), hằng đêm nhiều tàu hút cát cập sát các bờ, đầm nuôi trồng thủy sản để hoạt động.
Một tối đầu tháng 7- 2019, anh Đỗ Văn Đông ở xã An Tiến (An Lão) gọi bố: “Từ tối đến giờ con nghe thấy tiếng máy tàu xục cát sát bờ sông Lạch Tray rất rõ, bố con mình ra xem sao”. "Tao sợ lắm, trời tối mờ mịt thế này. Mấy lại, nếu bọn trên tàu phát hiện ra mình, chúng manh động sao chống lại được?”, ông Đỗ Văn Sử, bố anh Đông lo lắng trả lời. Hai bố con không dám ra kiểm tra đầm, nhưng không sao chợp mắt vì tiếng máy tàu hút cát xình xịch bên tai mỗi lúc một rõ hơn. Đến sáng, anh Hùng, bà Tý làm đầm liền kề hớt hải sang gọi: “Chú Đông ra mà xem, đầm nhà chú cũng như đầm của chúng tôi chỉ sau một đêm sạt lở mất bao nhiêu bờ, kè. Hôm qua, chúng tôi nghe tiếng máy tàu hút cát, cầm đèn pin lò dò ra vùng bãi, nấp trong bụi cây rậm rạp chúng cũng phát hiện ra. Lập tức, mấy người xăm trổ từ trên tàu nhảy xuống rượt đuổi, khua chân, múa tay nói to “Chúng mày có tôm, cá thu hoạch từ đầm để ăn, còn đất, cát phải để cho chúng tao hưởng”. Sợ quá, chúng tôi chạy về nhà chòi phía trong đầm. Chú xem, dạo này chúng hút cát thường xuyên làm lở hết không còn dấu tích bờ, kè. Chúng còn ngang nhiên đặt thùng phi đánh dấu đầu ống chuyển tải cát trong đầm để tiện bề hoạt động”.
Cuối năm 2018, anh Trần Văn Luyện, ở xã Phả Lễ (Thủy Nguyên) đang dọn dẹp đầm nuôi trồng thủy sản ven sông Đá Bạc thì thấy một chiếc tàu ghé sát đầm để bơm hút cát. Sợ ảnh hưởng tới đầm, anh ngăn chặn, xua đuổi. Ai dè, bọn “cát tặc” nhớ mặt. Vài hôm sau, anh đang đi trên đoạn đường gần bưu điện xã, một nhóm thanh niên hơn 20 người cầm dao, kiếm xông vào đánh chém anh. Chúng đe dọa, “Muốn yên thì để bọn tao làm ăn”. Sau khi chúng bỏ đi, anh nghĩ ngay đó là do “cát tặc” dằn mặt trả thù vì anh xua đuổi chúng.
“Miếng ngon” khó bỏ
Từ khá lâu, cát – vật liệu xây dựng thiết yếu trở nên có giá, khi các khu vực khai thác cát được cấp phép ngày càng cạn kiệt. Đây là cơ hội để các đối tượng khai thác cát trái phép hoạt động ráo riết và lợi nhuận “khủng”. Tuy nhiên, lòng sông, bãi sông hiện cát không còn nhiều như trước. Các tàu hút cát trộm xục, hút cả ngày tại một số bãi sông nhưng khi về bến cũng không đầy khoang cát như trước. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng truy đuổi gắt gao trên sông nên “cát tặc” khó bề hoạt động hơn. Vì thế, tại nhiều nơi chúng chuyển sang mò hút cát đầm nuôi trồng thủy sản. Ông Vũ Đức Hùng ở xã An Tiến (An Lão) cho biết, cát trên các lòng sông ngày càng ít, nhưng còn khá nhiều ở khu vực đầm, bãi ven sông. “Cát tặc” thấy rõ “miếng ngon” này. Từ khi bị bọn trộm cát “để ý”, đầm của gia đình ông Hoàng mất tới 10 nghìn m3 đất cát…
Nhu cầu sử dụng đất, cát để san lấp mặt bằng phục vụ các công trình xây dựng ngày càng lớn. Các bến, bãi buôn bán vật liệu xây dựng ngày càng nhiều, hoạt động khó quản lý. Nguồn gốc các loại vật liệu xây dựng tại các bến bãi không được xác minh rõ, tàu hút cát dễ dàng tiêu thụ sản phẩm nên tìm mọi cách hút trộm cát. Trưởng thôn Trạm Bạc, xã Lê Lợi (huyện An Dương) Lê Thế Minh thông tin: “Hằng ngày, các bến bãi vật liệu xây dựng trên địa bàn hoạt động tấp nập, song chính quyền cấp xã không có thẩm quyền kiểm tra nguồn gốc xuất xứ cát nhập về từ đâu nên các tàu “cát tặc” vẫn lộng hành hút cát trái phép”. Ông Nguyễn Văn Hòa ở xã An Tiến (An Lão) cho rằng, “cát tặc” ngang nhiên hút cát tại các đầm nuôi trồng thủy sản bởi chúng dễ dàng bán cát ngay bên kia sông thuộc xã Lê Lợi (An Dương). Đứng bên này sông, một số người nuôi trồng thủy sản quặn lòng khi thấy cát tặc ngang nhiên lấy đất, cát, phá nát đầm của họ để kiếm lợi nhuận.
Theo người dân làm đầm ven sông Văn Úc, “cát tặc” liều lĩnh vì chúng cậy lực lượng hùng hậu để uy hiếp người nuôi trồng thủy sản “thân cô, thế cô” khó chống đỡ. Trong khi đó, lực lượng chức năng chưa mạnh tay ngăn chặn hoạt động khai thác cát trộm kiểu này nên chúng càng manh động.
...
Kỳ cuối: Cần xử lý kịp thời, kiên quyết